Dodatki do zakiszania, ugniatanie i okrywanie kukurydzy

Czy w przypadku kukurydzy warto stosować dodatki do zakiszania? Jak należy układać, ubijać i okrywać zielonkę, aby uzyskać najlepszej jakości kiszonkę?

Hodowcy coraz częściej stosują dodatki do zakiszania przygotowując kiszonkę z kukurydzy. Czy powinna to być rutynowa praktyka?

– Istnieją pewne okoliczności, w których należy to robić oraz takie, w których nie jest to obligatoryjne. Jeśli s.m. jest mniejsza niż 30 i większa niż 60%, wówczas powinniśmy bezwzględnie dodawać zakiszacze i konserwanty o różnym źródle pochodzenia np. w postaci silnych kwasów jak propionowy czy mrówkowy – mówi Zbigniew Wróblewski, doradca żywieniowy Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka oraz ekspert prowadzonego przez nią wydarzenia "Akcja Kukurydza" i dodaje:

– Podobnie należy robić w sytuacji, gdy np. musimy otworzyć silos lub pryzmę po dwóch lub trzech tygodniach od zamknięcia. Jeśli jednak chcemy uzyskać efekt w postaci wyższej strawności przy normalnej s.m. możemy, ale nie musimy inokulować materiału bakteriami, które będą nadtrawiały włókno.

O jakości kiszonki decydują także prace związane z układaniem pryzmy bądź wypełnianiem silosu.

Czas napełniania silosu powinien być możliwie jak najkrótszy i według różnych zaleceń nie przekraczać trzech dni. Nakładanie i ugniatanie materiału zakiszanego ma następować warstwowo. Warstwy zielonki z kukurydzy nie mogą być zbyt grube, tj. nie powinny mieć więcej niż 20-30 cm.

Każda warstwa musi być starannie ubijana, np. ciągnikami z kołami bliźniaczymi. Hodowcy coraz częściej wykorzystują w tym celu oryginalne rozwiązania, jak np. urządzenia wyposażone w osie i koła od wagonów kolejowych.

Jak możemy dobrać ciężar zestawu ubijającego? Czy istnieją pewne wytyczne w tym temacie?

– Tak, istnieje pewien wzór, dzięki któremu można obliczyć z jakim dociskiem należy ugniatać zielonkę. Załóżmy, że przez godzinę maszyna kosi 1 ha pola, czyli około 50 ton kukurydzy. Średnia s.m. takiej zielonki to 32-35% co daje w sumie ok. 17 ton s.m. Tę wartość należy pomnożyć przez 365. Jest to stały współczynnik stosowany w Europie do obliczeń tego parametru – tłumaczy Zbigniew Wróblewski i kontynuuje:

– Otrzymujemy wynik 5,840, czyli w przybliżeniu 6. Taka zielonka powinna być więc ubijana przez maszynę o ciężarze 6 ton. Im więcej materiału w przeliczeniu na s.m. w ciągu godziny przyjedzie do silosu, tym liczba przejazdów i waga maszyn powinna być większa.

Kolejnym krokiem jest szczelne okrycie pryzmy. Do tego celu najlepiej wykorzystać kilka warstw folii.

– Pierwszą powinna stanowić cienka przeźroczysta o grubości 40 µm, która dzięki swym właściwościom mocno przylega do kiszonki i szczelnie ją okrywa oraz izoluje. Następna to folia silosowa o grubości co najmniej 150 µm. Dobrze jest także zabezpieczyć je przed zwierzętami za pomocą siatki obciążonej np. oponami – podsumowuje Wróblewski.