Metoda biologiczna oraz chemiczna ochrony kukurydzy przed szkodnikami i chorobami

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Autor tekstu: dr hab. inż Paweł K. Bereś, prof. TSD IOR-PIB w Rzeszowie | redakcja@agropolska.pl
28-02-2020,9:55 Aktualizacja: 29-02-2020,19:05
A A A
Oprócz agrotechnicznej i hodowlanej metody walki z chorobami i szkodnikami w uprawie  kukurydzy, istnieje także metoda biologiczna i chemiczna. 
 
Po metodę biologiczną można sięgnąć przy ograniczaniu szkodliwości omacnicy prosowianki. Obejmuje ona zastosowanie dwóch rodzajów czynników ograniczających szkodnika - pasożyta jaj omacnicy albo preparatów zawierających bakterie Bacillus spp. z dodatkiem wyciągów traw. 
 
ochrona kukurydzy przed chorobami i szkodnikami, fuzariozy, metoda agrotechniczna, głownia guzowata, płodozmian

Ochrona kukurydzy przed chorobami i szkodnikami: metoda agrotechniczna

Szkodniki i choroby występujące na kukurydzy można ograniczać czterema metodami: agrotechniczną, hodowlaną, biologiczną i chemiczną. Ta ostatnia staje się coraz trudniejsza w związku z wycofywaniem z rynku kolejnych substancji czynnych. O czym...
Metoda z użyciem pasożyta polega na wykładaniu biopreparatów zawierających kruszynka (Trichogramma spp.). W Polsce wykorzystuje się biopreparaty zawierające głównie larwy i poczwarki Trichogramma brassicae, lub mieszaninę tego gatunku z T. evenescens, które mają postać albo kartoników do zawieszania na liściach, albo kulek aplikowanych na glebę, albo sypką do zastosowania agrolotniczego. W tabeli 1. zaprezentowano wykaz dostępnych na rynku biopreparatów zawierających kruszynka. 
 
Biologiczną walkę z omacnicą prosowianką rozpoczyna się z chwilą wykrycia nalotu pierwszych motyli omacnicy prosowianki. W zależności od zaleceń producenta wykonuje się 1. lub 2. introdukcje kruszynka. Pierwszą należy wykonać natychmiast po pojawieniu się pierwszych jaj szkodnika na roślinach, drugą 7-10 dni później.  
 
Gdy do monitorowania omacnicy prosowianki stosuje się pułapki świetlne i feromonowe to pierwsze wyłożenie biopreparatu wykonuje się zwykle po 5-10 dniach od stwierdzenia pierwszego motyla w pułapce, kolejne po 7-10 dniach. Istnieje także możliwość zakupu biopreparatu wraz z kompleksową usługą jego zastosowania i oceny skuteczności. 
 
Obok kruszynka, do zwalczania omacnicy prosowianki na kukurydzy stosuje się w praktyce rolniczej także środki oparte na bakteriach z rodzaju Bacillus. W kukurydzy cukrowej zarejestrowany jest preparat Lepinox Plus oparty na bakteriach Bacillus thuringiensis spp. kurstaki. 
 
PDO kukurydza, odmiany kukurydzy ziarnowej, plonowanie kukurydzy, COBORU, wyniki PDO, choroby fuzaryjne, flint, dent

Jak plonowała kukurydza ziarnowa w PDO w 2019 roku?

Wybór odmiany kukurydzy do uprawy jest zadaniem wymagającym głębszej analizy. Jedną z ważniejszych cech, którą bierze się pod uwagę jest stabilność plonowania, a więc odmiana powinna osiągać zadowalające plony nawet w niesprzyjających...
Na rynku są także dostępne środki zawierające bakterie Bacillus i wyciągi traw, które nie podlegają rejestracji. Preparaty te aplikuje się na kukurydzę nalistnie, w okresie rozwijania przez rośliny od 6-9 liści (BBCH 16-19) do fazy 2 kolanka (BBCH 32), co przypada (w zależności od tempa wzrostu roślin, terminu siewu itd.) od początku do końca czerwca, a niekiedy do początku lipca. Preparaty oparte na wyselekcjonowanych bakteriach Bacillus (w połączeniu z wyciągami z traw polnych) mają za zadanie po wylocie omacnicy prosowianki stworzyć jej niekorzystne warunki do zasiedlania i żerowania na roślinach. 
 
Wytwarzane przez bakterie metabolity mają indukować - zdaniem producenta - naturalne systemy ochronne przed uszkodzeniami powodowanymi przez owady. Dodatkowa zawartość wyciągów roślinnych ma odpowiadać za zmianę środowiska zewnętrznego rośliny (na liściach, łodygach, kolbach) tworząc niekorzystne warunki do zasiedlania kukurydzy przez szkodnika. Preparaty te stosuje się w godzinach późno popołudniowych i wieczornych, najlepiej po opadach deszczu (tabela 2).
 
Ochrona chemiczna zmienia się dynamicznie 
 
Z zaleceń, w ostatnich miesiącach wykreślono tiuram oraz propikonazol stosowane do ograniczania chorób grzybowych, ale z początkiem 2020 roku kończy się stosowanie metiokarbu, który był używany jako repelent ale i preparat owadobójczy. Kolejne substancje są oceniane i jest wysoce prawdopodobne, że proces wycofywania obejmie jeszcze kilka innych. 
 
nawożenie kukurydzy azotem, forma nawozu azotowego, zdrowotność kukurydzy, fusarium, głownia guzowata

Zdrowotność kukurydzy zależy od rodzaju nawozu azotowego

Rośliny uprawne przez cały okres wegetacji są narażone na atak patogenów. Ich wrażliwość jest różna i zależy nie tylko od genetyki, ale także od stanu odżywienia. Ten obszar nauki wymaga intensywnych badań zarówno podstawowych,...
Do ochrony przed wczesnowiosennymi chorobami stosuje się zaprawy nasienne, które wymieniono w tabeli 3. Są one zarejestrowane przeciwko zgorzeli siewek, głowni guzowatej kukurydzy oraz głowni pylącej. W większości przypadków kwalifikowany materiał siewny dostępny w sprzedaży jest już odgórnie zaprawiony jednym z wymienionych preparatów. 
 
Jeżeli jednak zachodzi potrzeba użycia w gospodarstwie konkretnego preparatu, wówczas należy zgłosić taką potrzebę do hodowcy lub dystrybutora ziarna siewnego lub zamówić w specjalistycznej firmie usługowe zaprawienie ziarna danej odmiany wybranym preparatem.
 
Do ograniczania szkodliwości chorób pojawiających się w późniejszym okresie wykorzystuje się fungicydy nalistne. Zarejestrowane w kukurydzy preparaty są przeznaczone do ograniczania pojawu drobnej i żółtej plamistości liści, a niektóre dodatkowo przeciwko rdzy kukurydzy i fuzariozie (tabela 4). 
 
Wykaz aktualnie zarejestrowanych preparatów chemicznych przeciwko szkodnikom prezentuje tabela 7. Są one skierowane do ograniczania szkód powodowanych przez ptaki, ploniarkę zbożówkę, mszyce, omacnicę prosowiankę i stonkę kukurydzianą (chrząszcze).
 

Tabela 1. Biopreparaty do zwalczania jaj omacnicy prosowianki dostępne w Polsce (nie wymagające rejestracji)

Biopreparat

Sposób wykładania

Gatunek kruszynka

Liczba introdukcji

Dawka

Ilość błonkówek
na hektar

Trichocap

zawieszki na liście

T. brassicae

1–2

25 zawieszek/ha

ok. 250 tys.

TrichoLet

agrolotniczo: dron, wiatrakowiec

T. evanescens i

T. brassicae

1–2

postać sypka

150 – 250 tys.

Trichosafe zawieszki

zawieszki na liście

T. brassicae

1 (2)

30-50 zawieszek/ha

220 tys.

Trichosafe kulki

kulki na glebę: aplikacja ręczna, rozrzutnikiem bądź dronem

T. brassicae

1 (2)

100 kulek/ha

220 tys.

Źródło: Opracowanie własne

Tabela 2. Preparaty zawierające bakterie Bacillus do ograniczania omacnicy prosowianki na kukurydzy dostępne w Polsce

Preparat

Czynnik zwalczający

Postać biopreparatu

Sposób aplikacji

Liczba zabiegów

Dawka na hektar

Ilość wody na ha

Ostrinia STOP

wyselekcjonowane bakterie z grupy Bacillus i wyciągi z traw polnych

 

proszek do sporządzania zawiesiny wodnej

opryskiwanie roślin

(drobno lub grubokropliste)

1 (lub więcej w zależności od zaleceń producenta)

100 g

200-400 l

QQ Backter

(środki nie wymagające rejestracji)

Lepinox Plus

(rejestracja w kukurydzy cukrowej)

Bacillus thuringiensis spp. kurstaki

 

proszek do sporządzania zawiesiny wodnej

opryskiwanie roślin

(drobnokropliste)

1-3

1000 g

300-1000 l

Źródło: Opracowanie własne

Tabela 3. Zaprawy fungicydowe zarejestrowane do ochrony kukurydzy przed chorobami w 2019 roku

Choroba

Preparat

Substancja czynna

Dawka

Zgorzel siewek

Głownia guzowata kukurydzy

Głownia pyląca kukurydzy

Alios 300 FS

tritikonazol

110 ml/100 kg ziarna

Zgorzel siewek

Głownia guzowata kukurydzy

Maxim XL 034,7 FS

fludioksonil + metalaksyl-M

100 ml/100 kg ziarna

Zgorzel siewek

Głownia pyląca kukurydzy

Vibrance 500 FS

sedaksan 

2,5 ml/50 tys. nasion

Zgorzel siewek

Redigo M 120 FS

metalaksyl + protiokonazol

15 ml/50 tys. nasion

Źródło: Rejestr MRiRW z dnia 04.12.2019

Tabela 4. Fungicydy nalistne zarejestrowane do zwalczania chorób kukurydzy w 2019 roku

Choroba

Preparat

Substancja czynna

Dawka na ha

Termin stosowania

Drobna plamistość liści

Rdza kukurydzy

Żółta plamistość liści

 

Retengo

piraklostrobina

0,71,0 l

opryskiwać 1 raz od początku wzrostu źdźbła do pełni kwitnienia kukurydzy

Fuzariozy

Rdza kukurydzy

Żółta plamistość liści

Retengo Plus 183 SE

piraklostrobina + epoksykonazol

1,0–1,5 l

opryskiwać 1 raz od fazy trzeciego kolanka do pełni fazy kwitnienia

 

Żółta plamistość liści

Drobna plamistość liści

Propulse 250 SE

 

fluopyram + protiokonazol

1,0 l

opryskiwać po wystąpieniu pierwszych objawów choroby, od fazy początku wzrostu źdźbła do końca fazy kwitnienia

Żółta plamistość liści

Drobna plamistość liści

Agristar 250 SC

Azbany 250 SC

AzoGuard

Azoksystrobi 250 SC

Azoscan 250 SC

Aztek 250 SC

Azyl 250 SC

Demeter 250 SC

Erazer

Komilfo 250 SC

Korazzo 250 SC

Ksystro 250 SC

Rezat 250 SC

Strobin 250

Strobin 2150-I

Strobin 250-II

Tascom 250 SC

Tazer 250 SC

Tiger 250 SC

Zetar 250 SC

azoksystrobina

1,0 l

opryskiwać 1-2 razy od początku fazy 9. kolanek do końca fazy dojrzałości fizjologicznej ziarniaków

Źródło: Rejestr MRiRW z dnia 04.12.2019

Tabela 5. Zoocydy zarejestrowane do ochrony kukurydzy przed szkodnikami w 2019 roku

Szkodnik

Preparat

Substancja czynna

Dawka

Termin zabiegu

Mszyce

Arkan 050 CS

Judo 050 CS

Karate Zeon 050 CS

Kusti 050 CS

LambdaCE 050 CS

Ninja 050 CS

Wojownik 050 CS

lambda-cyhalotryna

0,1 l/ha

zabieg wykonać w pierwszym szczycie liczebności mszyc, który najczęściej przypada w okresie wiechowania kukurydzy (połowa lipca).

Omacnica prosowianka

Arkan 050 CS

Judo 050 CS

Karate Zeon 050 CS

Kusti 050 CS

LambdaCe 050 CS

Ninja 050 CS

Wojownik 050 CS

lambda-cyhalotryna

0,2 l/ha

pierwszy (dodatkowy) zabieg przeprowadzić na początku licznych wylęgów gąsienic (koniec pierwszej lub początek drugiej dekady lipca). Podstawowy termin zwalczania masowo wylęgających się gąsienic (najważniejszy) przypada pod koniec drugiej lub na początku trzeciej dekady lipca.

Lamdex Extra 2,5 WG

lambda-cyhalotryna

0,20 – 0,40 kg/ha

Sparviero

Sparrow

Kidrate

lambda-cyhalotryna

0,125 l/ha

Portos 110 OD

Proteus 110 OD

Ptolemeusz 110 OD

tiachlopryd + deltametryna

0,5 l/ha

Steward 30 WG

Rumo 30 WG

Sakarb 30 WG

indoksakarb

0,125 – 0,15 kg/ha

Avaunt 150 EC

Explicit 150 EC

indoksakarb

0,25 l/ha

Runner 240 SC

metoksyfenozyd

0,6 l/ha

Coragen 200 SC

chlorantraniliprol

 

Ploniarka zbożówka

Portos 110 OD

Proteus 110 OD

Ptolemeusz 110 OD

tiachlopryd + deltametryna

0,5 l/ha

zabieg należy wykonać w fazie 2-3 liści właściwych.

Ptaki

Korit 420 FS

ziram

0,6 l/100 kg ziarna

zaprawiać ziarno przed siewami.

Stonka kukurydziana

Portos 110 OD

Proteus 110 OD

Ptolemeusz 110 OD

tiachlopryd + deltametryna

0,75 l/ha

pierwsze opryskiwanie roślin należy wykonać w okresie od drugiej połowy lipca do połowy sierpnia, natomiast drugie (przy licznym pojawie owadów) wykonuje się 7–14 dni później.

Steward 30 WG

Rumo 30 WG

Sakarb 30 WG

indoksakarb

0,125 – 0,15 kg/ha

Źródło: Rejestr MRiRW z dnia 04.12.2019

 

  •   Artykuł ukazał się w miesięczniku "Przedsiębiorca Rolny" nr 1-2020 - ZAPRENUMERUJ
 
Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Advertisement