Dochody rolników poniżej średniej

Zobacz galerię (1)

O 25 proc. niższe są dochody rolników w porównaniu do średniej krajowej. Ale biorąc pod uwagę kilka czynników, można stwierdzić, że finalnie nie różnią się tak bardzo od dochodów mieszkańców miast.

O części wniosków płynących z dokumentu pod redakcją prof. dr. hab. Jerzego Wilkina "Polska wieś 2016. Raport o stanie wsi", wspieranego przez Fundację na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa, już pisaliśmy. Warto poruszyć jednak jeszcze kwestie finansowe.

Jak podają autorzy raportu, dochody na wsi w przeliczeniu na osobę osiągnęły poziom 82 proc. średniej krajowej. A sięgając głębiej w podziałach, jeśli chodzi o samych rolników, wskaźnik ten był jeszcze niższy (75 proc.).

Ale biorąc pod uwagę tzw. samozaopatrzenie w produkty żywnościowe, dochody z nierejestrowanej działalności gospodarczej (tzw. szarej strefy, która jest relatywnie większa na wsi niż w mieście), niższe koszty mieszkań, przywileje rolników w zakresie ubezpieczeń społecznych i opodatkowania, można stwierdzić, iż dochody mieszkańców wsi nie różnią się znacząco od dochodów mieszkańców miast, zwłaszcza tych mniejszych.

Podatki i składki

W raporcie zwrócono też uwagę na to, że rolnicy i ich rodziny korzystają z  rozbudowanego systemu wsparcia, poprzez ulgi i dofinansowanie z budżetu, zarówno w odniesieniu do podatków centralnych i lokalnych, jak i ubezpieczeń społecznych oraz majątkowych.

Jak oszacowano, preferencje podatkowe dla rolnictwa m.in. z tytułu PIT, CIT, VAT i akcyzy to około 9,2 mld zł (2013 r.).

"Rolnictwo, z niewielkimi wyjątkami, zostało wyłączone z podatku dochodowego. Podatek rolny, jako podstawowa forma opodatkowania rolnictwa, jest podatkiem lokalnym, trafiającym do budżetu gminy. Jego wysokość jest stosunkowo niska i dodatkowo podlega różnego rodzaju redukcjom i zwolnieniom" – podano w syntezie raportu.

Wskazano tam też, iż dotacja z budżetu państwa dla KRUS stanowiła w 2014 r. 82 proc., a składki ubezpieczonych tylko 7,2 proc. Bo rolnicy płacą kilkakrotnie niższą składkę na ubezpieczenie emerytalno-rentowe niż przedstawiciele innych grup zawodowych.

Tak samo jest zresztą ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne rolników, zwłaszcza gospodarujących w małych gospodarstwach (do 6 ha). Składkę za rolników i ich domowników, z tych mniejszych gospodarstw, pokrywa KRUS, czyli w zasadzie budżet państwa.

Zbawienna Unia

Według autorów raportu, najważniejszym źródłem przyspieszenia procesu zmniejszania dystansu rozwojowego między miastem a wsią w Polsce jest integracja naszego kraju z UE i korzyści z niej płynące.

Transfery środków finansowych, jakie Polska otrzymała dotychczas z UE (ponad 122 mld euro na koniec 2015 r.) są ponad 3-krotnie wyższe niż nasza składka do budżetu Unii. W 2015 r. w ramach składki Polska wpłaciła do UE 38,7 mld euro, co daje saldo netto 83,6 mld euro.

"Lata członkostwa Polski w UE (2004-2016) to najlepszy czas dla polskiej wsi, zapewne w całej jej historii. Dla wyraźnej poprawy sytuacji dochodowej, infrastrukturalnej, czy edukacyjnej mieszkańców wsi, wielkie znaczenie miały skumulowane efekty przede wszystkim wspólnej polityki rolnej (WPR) i polityki spójności. Ta pierwsza skierowana była przede wszystkim do rolników i oni z niej najbardziej skorzystali, ale korzyści z WPR odczuli też pozostali mieszkańcy wsi" – przekonują eksperci przygotowujący raport.