Gminy wiejskie o Prawie wodnym. Chcą obiecanych miliardów na kanalizację

Zobacz galerię (1)

Rychłego uruchomienia zapowiedzianych przez premiera 4 mld złotych na projekty kanalizacyjne domaga się Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGW RP).

Związek negatywnie zaopiniował projekt zmian w ustawie Prawo wodne oraz niektórych innych ustawach w części dotyczącej gospodarki wodno-ściekowej. Wskazał jego autorom skalę oraz złożoność problemu, z którym samorządy nie są w stanie uporać się same.

"Jednoznacznie podkreślamy, że stan obecny spowodowany jest stałym niedoborem środków pozostających w dyspozycji gmin w latach ubiegłych, które powinny być przeznaczone na budowę lub rozbudowę sieci kanalizacji w układzie liniowym bądź rozproszonym oraz wodociągów na obszarze wiejskim. Potwierdza to również najnowszy raport Najwyżej Izby Kontroli dotyczący zabezpieczenia wód powierzchniowych i podziemnych przed zanieczyszczeniami ściekami komunalnymi pochodzącymi z obszarów nieskanalizowanych" – zaznacza w swojej opinii ZGW RP.

Przywołuje też oceny NIK, ministerstwa rolnictwa oraz Polskiej Akademii Nauk wskazujące jednoznacznie, że na obszarze wiejskim prawidłowo zagospodarowane jest około 37 procent ścieków w odniesieniu do gospodarstw domowych, a około 17 procent z tych gospodarstw w dalszym ciągu nie ma dostępu do dobrej, zdatnej do picia wody.

"Główny kierunek nowelizacji, czyli doprecyzowanie zasad funkcjonowania aglomeracji należy uznać za racjonalny. Natomiast sprzężenie tego procesu z karami jest co najmniej niewłaściwe. Jeżeli założy się, że kary będą właściwym i skutecznym instrumentem zmian w zakresie gospodarki wodno-ściekowej, to szybko może okazać się, iż osiągniemy zupełnie odwrotny skutek" – zaznacza Związek.

Zwraca też uwagę na art. 3 projektowanej ustawy dotyczący przede wszystkim kontroli właścicieli nieruchomości i podmiotów odbierających nieczystości ciekłe lub osady ściekowe z przydomowych oczyszczalni. "Wszystko co projektodawcy w tym zakresie mają do wyartykułowania sprowadza się tylko do zbiurokratyzowanej sprawozdawczości oraz rozległego systemu kontroli i kar. Podmiotem zobligowanym jest tu gmina na czele ze swoim włodarzem. Odbywa się to bez żadnych refleksji lub analizy dotychczasowego systemu. ZGWRP stanowczo wskazuje, że w kraju, gdzie istnieje wiele wyspecjalizowanych jednostek kontrolno-administracyjnych w zakresie ochrony środowiska, gospodarki wodno-ściekowej i poszanowania prawa, a także jego egzekucji, nakładanie na lokalną administrację samorządową obowiązków o charakterze kontrolnym, karnym i egzekucyjnym w stosunku do własnych obywateli jest z góry skazane na niepowodzenie" – przekonują gminy wiejskie.

Wskazują jednocześnie na potrzebę pilnego przyspieszenia procesu kanalizacji obszarów wiejskich poprzez:

• jak najszybsze uruchomienie zapowiedzianych przez premiera Mateusza Morawieckiego 4 mld zł na projekty kanalizacyjne i utworzenie krajowego programu wsparcia projektów budowy kanalizacji na obszarach wiejskich;
• nadanie priorytetu przedsięwzięciom kanalizacyjnym na obszarach wiejskich w ramach programu inwestycji strategicznych lub w ramach Funduszu Rozwoju Wsi Polskiej w miejsce zminimalizowanego II filara WPR (założyć tu należy bardzo wysoki poziom dofinansowania, pozwalający również na możliwość finansowania przyłączy);
• zobligowanie gmin ubiegających się o wsparcie finansowe do posiadania koncepcji gospodarki ściekowej.