Nowe techniki genomowe z zielonym światłem od Rady UE

Rada Unii Europejskiej przyjęła przepisy o nowych technikach genomowych (NGT). Unijny sektor rolno-spożywczy ma się dzięki nim stać bardziej konkurencyjny. Zaś dla samych rolników ma to oznaczać dostęp do innowacji, np. odporniejszych roślin.

NGT to nowoczesne techniki, które pozwalają wprowadzać precyzyjne, ukierunkowane zmiany w DNA roślin. Tak, by szybciej uzyskiwać ulepszone odmiany. Chodzi m.in. o odmiany odporniejsze na susze, podtopienia i inne negatywne zjawiska (w tym te związane ze zmianami klimatycznymi).

UE dostosowuje przepisy do postępu naukowego

Nowe techniki genomowe pojawiły się w ciągu ostatniej dekady w wyniku postępów biotechnologii. Przy tym w 2001 r., kiedy UE przyjmowała przepisy o GMO (organizmy genetycznie zmodyfikowane), technologie te jeszcze nie istniały. Dlatego rośliny uzyskiwane za pomocą NGT podlegają obecnie tym samym przepisom, co GMO.

„Nowe ramy pozwalają dostosować przepisy do postępu naukowego, a jednocześnie zapewnić, aby rośliny NGT wprowadzane do obrotu w UE były tak samo bezpieczne, jak odmiany hodowane konwencjonalnie, bez zmieniania przepisów dotyczących GMO” – zapewniono w komunikacie Rady.

Nowe techniki genomowe – innowacje dla rolników

Jak z niego wynika, przyjęte przez nią rozporządzenie ma zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe Unii, zmniejszając zależności zewnętrzne w tym zakresie. Ponadto ma zapewnić europejskim producentom sprawiedliwe warunki działania. Dodatkowo wpisuje się w realizację unijnych celów zrównoważonego rozwoju. Bo umożliwi rozwój upraw, które są bardziej odporne i zużywają mniej zasobów.

„Nasi rolnicy potrzebują praktycznych rozwiązań, by dostosować się do zmiany klimatu i zachować konkurencyjność. Nowe przepisy dają im dostęp do innowacji. Jednocześnie zapewniają jasność, sprawiedliwość i wysokie standardy w całej UE” – oceniła, cytowana w komunikacie, Maria Panajotu, cypryjska minister rolnictwa, rozwoju wsi i środowiska.

Dwie kategorie roślin NGT w rozporządzeniu

Co istotne, w rozporządzeniu wyróżnia się dwie kategorie jeśli chodzi o nowe techniki genomowe. To:

• Rośliny NGT kategorii 1:

Czyli te uznane za równoważne odmianom konwencjonalnym. Organy krajowe weryfikują ich status, ale rośliny pochodzące od nich nie wymagają już kontroli. Ponadto przynależność do tej kategorii nie jest oznaczana na etykiecie, z wyjątkiem nasion i innego materiału rozmnożeniowego. Dzięki temu w razie potrzeby podmioty będą mogły zachować łańcuchy dostaw bez NGT. Przy tym z tej kategorii przepisy wyłączą rośliny posiadające niektóre cechy. To np. tolerancja na herbicydy i wytwarzanie znanych substancji owadobójczych.

• Rośliny NGT kategorii 2:

Czyli te o bardziej złożonych modyfikacjach genetycznych. One pozostają objęte przepisami UE dotyczącymi GMO. Chodzi m.in. o obowiązek uzyskania zezwolenia, identyfikowalności i etykietowania. Państwa członkowskie będą mogły zrezygnować z uprawy roślin NGT-2 i wprowadzić środki regulujące współistnienie upraw.

Nowe techniki genomowe – poparcie od rolników i spółdzielni

Przepisy o nowych technikach genomowych, które zaakceptowała Rada UE, muszą jeszcze zostać formalnie przyjęte przez Parlament Europejski. Potem wejdą w życie. Ale większość będzie stosowana po 24-miesięcznym okresie przejściowym. To da czas na przyjęcie przepisów wykonawczych. Ogółem nowe ramy mają obowiązywać od połowy 2028 r.

Decyzję Rady z zadowoleniem przyjęły Copa i Cogeca – organizacje europejskich rolników i spółdzielni rolniczych. Jak podkreśliły, oznacza ona, że ​​rośliny NGT 1 będą regulowane w taki sam sposób, jak rośliny konwencjonalne. W ten sposób zapewnia się hodowcom i rolnikom długo oczekiwaną jasność co do tej kwestii.

„W czasach, gdy europejskie rolnictwo zmaga się z rosnącą presją związaną ze zmianą klimatu, ograniczeniami w zakresie nakładów i pojawiającymi się szkodnikami, niniejsze rozporządzenie zapewnia dostęp do innowacyjnych narzędzi hodowlanych, które mogą zapewnić szybsze i bardziej odporne odmiany upraw, w tym lepszą odporność na suszę i stres cieplny” – podkreśliły Copa i Cogeca.

Przy tym wezwały europarlament do szybkiego zatwierdzenia prawa o nowych technikach genomowych. Tak, aby zapewnić jego terminowe wejście w życie. Bo trzeba wziąć pod uwagę, że opracowanie nowych odmian roślin zajmuje zazwyczaj od 8 do 10 lat. Zatem kluczowe jest zapewnienie rynkowi pewności regulacyjnej.

Przeczytaj również: NGT w rolnictwie. Nowa technologia czy nowe GMO?

Źródło: Rada UE, Copa-Cogeca