Susza w uprawach. W zbożach panuje w ok. 60 proc. gmin

Susza panoszy się w uprawach zbóż jarych i ozimych, truskawek, ale także krzewów owocowych – wynika z drugiego tegorocznego raportu Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Ponadto – w porównaniu z pierwszym – niedobór wody dotyczy znacznie większej części kraju.

W drugim raporcie Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR), za który odpowiada IUNG – obejmującym okres od 1 kwietnia do 31 maja 2026 r. – średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla kraju wyniosła −132 mm. Zatem – w porównaniu z poprzednim okresem raportowania – zmniejszyła się o 35 mm. W rezultacie znacząco zwiększył się zasięg obszarów zagrożonych suszą rolniczą.

„Najniższe wartości KBW w analizowanym okresie odnotowano w województwach: lubelskim, mazowieckim, łódzkim, wielkopolskim oraz kujawsko-pomorskim, gdzie wartości minimalne osiągały około −165 mm” – czytamy w raporcie.

Susza również w uprawach krzewów owocowych

Jego autorzy na podstawie danych stwierdzili zagrożenie suszą dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, truskawek oraz krzewów owocowych. Oznacza to, iż te ostatnie są nowością w porównaniu z premierowym raportem.

Specjaliści z IUNG podkreślają, że trzecia dekada maja, uwzględniona w analizie drugiego raportu SMSR, była kolejnym okresem w 2026 r. charakteryzującym się bardzo niskimi sumami opadów atmosferycznych. Bo na przeważającym obszarze kraju suma opadów wyniosła jedynie od 1 do 5 mm. Natomiast lokalnie, w centralnej, wschodniej oraz południowo-wschodniej części Polski, opady nie przekroczyły 1 mm. Najwyższe sumy opadów były na południu woj. podkarpackiego, w zachodniej części woj. podlaskiego oraz na północy woj. mazowieckiego. Wynosiły od 10 do 13 mm

Susza w zbożach – nawet 100 proc. zagrożonych gmin

Drugi raport „suszowy” – w zestawieniu z pierwszym – wskazuje, że niedobór wody znacznie wzrósł terytorialnie. Na przykład w uprawach zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono na obszarze 1543 gmin (to ok. 62 proc. ogólnej liczby gmin w kraju). Zaś w poprzednich wyliczeniach było to 334 gmin (ok. 13 proc. gmin).

Obecnie ogólna powierzchnia zagrożona stratami z powodu suszy dla zbóż jarych to około 22 proc. gleb w Polsce. W woj. kujawsko-pomorskim takie zagrożenie jest w 100 proc. gmin, w mazowieckim – 99 proc., a w lubelskim – 97 proc.

Z kolei w zbożach ozimych warunki suszy rolniczej eksperci stwierdzili na obszarze 1371 gmin (55 proc. ogólnej liczby gmin w kraju). Poprzednio mowa była tylko o 179 gminach (7 proc.).

Ogólna powierzchnia zagrożona stratami z powodu suszy dla zbóż ozimych to około 15 proc. gleb w Polsce. Tutaj także w woj. kujawsko-pomorskim zagrożenie jest w 100 proc. gmin. Ponadto na Mazowszu to 97 proc. gmin, a na Lubelszczyźnie – 97 proc.

Susza w truskawach – zagrożenie także znacznie wzrosło

W uprawach truskawek warunki suszy rolniczej według SMSR są na obszarze 1165 gmin (46 proc. ogólnej liczby gmin w kraju). Również tutaj nastąpił gwałtowny wzrost. Bo w pierwszym raporcie autorzy wskazywali na 55 gmin (2 proc. gmin).

W przypadku truskawek ogólna powierzchnia zagrożona stratami z powodu suszy to obecnie ok. 12 proc. gleb w Polsce. Wszystkie gminy (100 proc.) są na liście zagrożonych w woj. kujawsko-pomorskim. W woj. lubelskim jest to 95 proc. gmin, a mazowieckim – 84 proc.

Jeśli chodzi o krzewy owocowe, warunki suszy panują na obszarze 646 gmin (26 proc. ogólnej liczby gmin w kraju). Przy tym ogólna powierzchnia zagrożona stratami z powodu suszy dla tych upraw to tylko około 4 proc. gleb w Polsce. Największe zagrożenie stratami plonów notuje się również w woj. kujawsko-pomorskim (77 proc. gmin w województwie).

Podsumowując, drugi raport wynikający z SMSR pokazuje znacznie większe zagrożenie suszą dla upraw niże pierwszy, krytykowany przez rolników. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż IUNG zastrzegał w nim, iż ta analiza będzie uszczegółowiana w kolejnych raportach.

Przeczytaj również: MRiRW: szacowanie strat w wyniku suszy tylko aplikacją.

Źródło: IUNG/SMSR