ASF zagraża produkcji świń na Ukrainie

Ukraina może zmierzyć się z poważnym niedoborem świń już w 2027 roku. Przedstawiciele branży mięsnej ostrzegają, że kolejne straty związane z afrykańskim pomorem świń (ASF) mogą ograniczyć produkcję i doprowadzić do wzrostu cen żywca powyżej 100 hrywien za kilogram. Obecnie ASF zagraża produkcji świń na niespotykaną dotąd skalę. Tymczasem w regionach dotkniętych chorobą hodowcy nadal zmagają się ze spadkami cen skupu.

Afrykański pomór świń nadal stanowi poważne zagrożenie dla ukraińskiego sektora trzody chlewnej. Kolejne przypadki choroby oraz straty ponoszone przez gospodarstwa budzą obawy o przyszłą podaż żywca wieprzowego.

Według informacji opublikowanych 12 listopada 2026 roku przez branżowy portal Pig Progress, działający w ramach Food & Agribusiness, przedstawiciele ukraińskiego przemysłu mięsnego ostrzegają przed możliwością wystąpienia niedoboru świń w 2027 roku.

Zdaniem analityków organizacji branżowej „Miasna Hałuź” (Przemysł Mięsny) dalsze rozprzestrzenianie się ASF może doprowadzić do zmniejszenia pogłowia trzody chlewnej, a następnie do gwałtownego wzrostu cen skupu.

W niekorzystnym scenariuszu ceny żywca wieprzowego mogą przekroczyć 100 hrywien za kilogram, czyli około 1,97 euro. Nie jest to jednak obecna cena skupu, lecz prognoza dotycząca możliwej sytuacji na rynku w przyszłym roku.

Co istotne, ukraińskie Ministerstwo Rolnictwa przedstawia mniej alarmującą ocenę sytuacji epizootycznej. Według resortu w 2026 roku zarejestrowano znacznie mniej ognisk ASF niż w analogicznym okresie 2025 roku.

Rozbieżne oceny pokazują, że sytuacja pozostaje niepewna, a skala przyszłych strat będzie zależała zarówno od dalszego przebiegu choroby, jak i kondycji ekonomicznej gospodarstw.

ASF zagraża produkcji świń

Obecna sytuacja na ukraińskim rynku trzody chlewnej jest nietypowa. Z jednej strony przedstawiciele branży ostrzegają przed przyszłym niedoborem zwierząt, a z drugiej część producentów już teraz otrzymuje niższe ceny za tuczniki.

Największe spadki notowań występują w regionach, w których pojawiają się ogniska afrykańskiego pomoru świń. W takich miejscach rośnie presja na sprzedaż zwierząt, a zwiększona podaż prowadzi do obniżenia cen skupu.

Analitycy ukraińskiej branży mięsnej wskazują, że na rynku pojawiają się również podejrzenia dotyczące oferowania zwierząt zakażonych ASF.

Jest to szczególnie niebezpieczne zjawisko, ponieważ przemieszczanie i sprzedaż zakażonych świń mogą sprzyjać dalszemu rozprzestrzenianiu się wirusa.

Należy jednak podkreślić, że podejrzenia dotyczące obecności zakażonych zwierząt w obrocie nie oznaczają potwierdzenia, że każda partia świń sprzedawana po niższej cenie pochodzi z gospodarstwa dotkniętego chorobą. Problemem pozostaje również duże zróżnicowanie cen pomiędzy poszczególnymi regionami kraju.

W rezultacie hodowcy działający na obszarach dotkniętych ASF mogą ponosić straty pomimo utrzymującego się zapotrzebowania na wieprzowinę w innych częściach Ukrainy.

Ile kosztują tuczniki na Ukrainie?

Według prognozy ukraińskiego stowarzyszenia „Miasna Hałuź” średnie ceny zakupu świń w wadze żywej w okresie od 26 października do 1 listopada 2026 roku miały wynosić od 72 do 73 hrywien za kilogram, to około 6,21–6,30 zł/kg.

W porównaniu z wcześniejszym tygodniem, gdy prognozowano 68–69 hrywien za kilogram, oznaczało to wzrost o około 6%. Następnie stowarzyszenie przewidywało utrzymanie cen na poziomie 72–73 hrywien również w tygodniu od 2 do 8 listopada.

Jednocześnie analitycy zaznaczali, że podaż świń na rynku pozostaje wystarczająca. Część producentów zdecydowała się bowiem na sprzedaż zwierząt, które wcześniej przetrzymywała w oczekiwaniu na korzystniejsze stawki.

Z tego powodu zakłady przetwórcze nie widziały jeszcze podstaw do dalszego podnoszenia cen. Sytuacja może się jednak zmienić, jeżeli straty związane z ASF doprowadzą do trwałego ograniczenia produkcji. W takim przypadku obecna nadwyżka podaży może w kolejnych miesiącach przekształcić się w niedobór żywca.

Czy cena tuczników przekroczy 100 hrywien za kilogram?

Przedstawiciele ukraińskiej branży mięsnej ostrzegają, że w 2027 roku ceny zakupu tuczników mogą przekroczyć 100 hrywien za kilogram żywej wagi. W stosunku do prognozowanych na przełomie października i listopada 72–73 hrywien oznaczałoby to wzrost o co najmniej 37%.

Tak duża podwyżka byłaby poważnym wyzwaniem dla zakładów przetwórczych, które musiałyby ponosić wyższe koszty pozyskania surowca. W konsekwencji część tych kosztów mogłaby zostać przeniesiona na odbiorców mięsa i produktów wieprzowych.

Jednocześnie ewentualne podwyżki nie muszą następować równomiernie we wszystkich regionach. Na poziom cen będą wpływać między innymi lokalna podaż tuczników, sytuacja epizootyczna, koszty transportu oraz wielkość importu wieprzowiny.

Pogłowie trzody chlewnej na Ukrainie już się zmniejszyło

Obawy dotyczące przyszłej produkcji wieprzowiny pojawiają się w sytuacji, gdy ukraiński sektor trzody chlewnej od kilku lat zmaga się ze spadkiem pogłowia.

Według danych ukraińskich służb statystycznych na początku 2026 roku w kraju utrzymywano około 4,64 mln świń. Oznacza to spadek o 17,3% w porównaniu z początkiem 2022 roku, gdy pogłowie wynosiło około 5,61 mln sztuk.

Nie wszystkie straty można jednak przypisać afrykańskiemu pomorowi świń. Duży wpływ na produkcję ma również trwająca wojna, która doprowadziła do zamknięcia wielu gospodarstw, szczególnie w regionach objętych działaniami zbrojnymi.

Największe zmniejszenie pogłowia odnotowano w obwodzie chersońskim, gdzie liczba świń spadła o ponad 94%. Poważne straty wystąpiły również w obwodach donieckim, zaporoskim, ługańskim i charkowskim. Jednocześnie zmienia się struktura ukraińskiego sektora trzody chlewnej.

Coraz większy udział w pogłowiu mają gospodarstwa prowadzące produkcję towarową, podczas gdy liczba zwierząt utrzymywanych w mniejszych gospodarstwach i przydomowych chlewniach zmniejsza się szybciej. Nie oznacza to jednak równomiernego rozwoju dużych ferm we wszystkich regionach kraju.

Produkcja wieprzowiny spada, a import rośnie

Zmniejszające się pogłowie wpływa również na krajową produkcję mięsa wieprzowego. Według danych Ukraińskiego Klubu Agrobiznesu (UCAB) w 2025 roku produkcja wieprzowiny wyniosła około 606 tys. ton. Było to o 10% mniej niż w 2024 roku.

Jednocześnie krajowe zapotrzebowanie na wieprzowinę oszacowano na około 648 tys. ton. Różnica pomiędzy produkcją a konsumpcją zwiększyła znaczenie importu. W 2025 roku Ukraina sprowadziła około 30,8 tys. ton wieprzowiny, czyli piętnastokrotnie więcej niż rok wcześniej.

Wzrost zakupów zagranicznych był związany między innymi z ograniczeniem krajowej podaży i korzystniejszymi cenami części produktów na rynkach zagranicznych.

Z kolei eksport ukraińskiej wieprzowiny pozostawał niewielki i wyniósł około 2,2 tys. ton. Dane pokazują, że Ukraina już wcześniej potrzebowała dostaw z zagranicy, aby uzupełniać krajową podaż mięsa. Jeżeli pogłowie świń będzie nadal spadać, znaczenie importu może jeszcze wzrosnąć.

ASF nie jest jedynym problemem ukraińskich hodowców

ASF zagraża produkcji świń i nakłada się na trudną sytuację ekonomiczną gospodarstw. Ukraińscy producenci mierzą się z rosnącymi kosztami energii, problemami logistycznymi i zagrożeniami wynikającymi z działań wojennych.

Dużym wyzwaniem są również przerwy w dostawach energii elektrycznej, które utrudniają utrzymanie właściwych warunków w chlewniach i pracę urządzeń.

W nowoczesnej produkcji trzody chlewnej energia jest niezbędna między innymi do obsługi wentylacji, systemów pojenia i karmienia. Jej brak może zwiększać koszty i ryzyko strat produkcyjnych.

Dlatego część gospodarstw może decydować się na ograniczenie obsady lub rezygnację z dalszej produkcji. Co więcej, odbudowa stada po likwidacji produkcji wymaga znacznych nakładów finansowych i czasu.

W takich warunkach nawet poprawa cen skupu nie musi oznaczać szybkiego wzrostu liczby świń. Producenci podejmują decyzje inwestycyjne, uwzględniając nie tylko możliwe przychody, lecz także ryzyko kolejnych ognisk ASF i niepewność gospodarczą.

Ile ognisk ASF wykryto na Ukrainie?

Ocena sytuacji związanej z afrykańskim pomorem świń nie jest jednoznaczna. Przedstawiciele przemysłu mięsnego wskazują na poważne straty i zagrożenie dalszym ograniczeniem pogłowia.

Z kolei ukraińskie Ministerstwo Rolnictwa informuje, że liczba zarejestrowanych ognisk ASF w 2026 roku jest znacznie niższa niż rok wcześniej.

Według europejskich zestawień opartych na systemie zgłaszania chorób zwierząt ADIS w okresie od stycznia do września 2026 roku na Ukrainie odnotowano dziewięć ognisk ASF u świń domowych.

Dla porównania w tym samym okresie w Rumunii zarejestrowano 315 ognisk, a w Serbii 217. Liczba oficjalnie zgłoszonych ognisk nie jest jednak tożsama z całkowitą liczbą świń utraconych w wyniku choroby.

Czy Ukraina potrzebuje skuteczniejszej ochrony przed ASF?

Przedstawiciele ukraińskiego sektora mięsnego wskazują na potrzebę skuteczniejszego ograniczania strat powodowanych przez afrykański pomór świń.

Jednym z rozważanych kierunków jest rozwój szczepień przeciwko ASF. Należy jednak pamiętać, że dostępność i dopuszczenie szczepionek różnią się między krajami, a sama obecność preparatu na rynku nie gwarantuje jego skuteczności w każdych warunkach.

W państwach Unii Europejskiej podstawą ochrony gospodarstw pozostają bioasekuracja, nadzór weterynaryjny i szybkie wykrywanie ognisk choroby.

Właściwe zabezpieczenie gospodarstwa obejmuje między innymi kontrolę dostępu osób i pojazdów, dezynfekcję sprzętu, zabezpieczenie pasz oraz ograniczanie kontaktu świń z potencjalnymi źródłami wirusa.

Szczególnie ważne jest również przestrzeganie przepisów dotyczących przemieszczania zwierząt. W przypadku podejrzenia ASF konieczne jest niezwłoczne powiadomienie właściwych służb weterynaryjnych.

Próby sprzedaży świń pochodzących z zakażonego gospodarstwa mogą prowadzić do dalszego rozprzestrzeniania się wirusa i poważnych strat w kolejnych stadach.

Co niedobór świń na Ukrainie może oznaczać dla Polski?

Ewentualne ograniczenie produkcji wieprzowiny na Ukrainie może mieć znaczenie również dla europejskiego handlu mięsem. Ukraina już obecnie sprowadza wieprzowinę z zagranicy, w tym z państw Unii Europejskiej.

Według prognozy amerykańskiego Departamentu Rolnictwa (USDA) z września 2026 roku ukraińska produkcja wieprzowiny będzie nadal koncentrować się przede wszystkim na rynku krajowym.

Jednocześnie import z Unii Europejskiej i Kanady ma pomagać w uzupełnianiu niedoborów. Jeżeli krajowe pogłowie świń rzeczywiście zmniejszy się w kolejnych miesiącach, zapotrzebowanie na mięso z importu może wzrosnąć.

Dla europejskich zakładów mięsnych może to oznaczać dodatkowe możliwości sprzedaży. Nie należy jednak zakładać, że ewentualny niedobór świń na Ukrainie automatycznie przełoży się na wyższe ceny tuczników w Polsce.

Na polski rynek wpływają przede wszystkim sytuacja podażowo-popytowa w Unii Europejskiej, notowania w Niemczech, koszty produkcji oraz popyt ze strony zakładów przetwórczych.

Znaczenie ukraińskiego rynku będzie zależeć również od wielkości faktycznych zakupów zagranicznych i możliwości prowadzenia handlu.

Czy w 2027 roku zabraknie wieprzowiny na Ukrainie?

Przyszłość ukraińskiego sektora trzody chlewnej zależy od kilku czynników. Najważniejsze z nich to dalszy rozwój ASF, sytuacja wojenna, opłacalność produkcji i możliwości odbudowy pogłowia.

Obecnie na rynku występuje jeszcze podaż świń, która w części regionów wywiera presję na ceny skupu. Jednocześnie przedstawiciele branży ostrzegają, że ograniczanie stad może prowadzić do niedoboru zwierząt w przyszłym roku.

W takim scenariuszu ceny żywca mogłyby przekroczyć 100 hrywien za kilogram, co oznaczałoby wyraźny wzrost kosztów produkcji wieprzowiny. Nie jest to jednak przesądzony kierunek zmian.

Oficjalne informacje o mniejszej liczbie zarejestrowanych ognisk ASF pokazują, że skala zagrożenia pozostaje przedmiotem różnych ocen.

ASF zagraża produkcji świń. Z tego powodu ukraińscy hodowcy świń stoją przed trudnym wyborem między utrzymaniem produkcji a ograniczaniem ryzyka kolejnych strat. Jeżeli choroba i problemy ekonomiczne doprowadzą do trwałego zmniejszenia pogłowia, Ukraina może w 2027 roku zwiększyć import wieprzowiny i odnotować dalszy wzrost cen skupu.

Przeczytaj również: Polska wieprzowina pod presją importu. Miliony świń przyjeżdżają z Danii