Stres cieplny krowy to ryzyko słabszego zdrowia cieląt

Stres cieplny krowy nie ogranicza się wyłącznie do spadku wydajności mlecznej. Coraz więcej badań potwierdza, że wysokie temperatury wpływają również na przebieg ciąży, rozwój płodu oraz zdrowie cieląt po urodzeniu.

Dlatego skutki upałów mogą być odczuwalne jeszcze długo po zakończeniu okresu letniego. Co więcej, konsekwencje obejmują zarówno niższą masę urodzeniową cieląt, jak i osłabienie ich odporności.

Skutki stresu cieplnego obejmują nie tylko krowę, ale również rozwijający się płód i przyszłą kondycję cielęcia.

Stres cieplny krowy zaburza przebieg ciąży

Stres cieplny krowy negatywnie oddziałuje na cały proces rozrodu. W pierwszych tygodniach ciąży zwiększa ryzyko obumierania zarodków oraz poronień. Dzieje się tak, ponieważ wysoka temperatura zaburza gospodarkę hormonalną, a jednocześnie pogarsza warunki niezbędne do prawidłowego rozwoju zarodka.

Jeżeli ciąża zostanie utrzymana, stres cieplny krowy nadal wpływa na rozwijający się płód. Wysoka temperatura ogranicza przepływ krwi przez macicę i łożysko. W rezultacie płód otrzymuje mniej tlenu oraz składników odżywczych. Dlatego jego rozwój ulega spowolnieniu, a cielę rodzi się z niższą masą ciała. Badania naukowe potwierdzają, że takie zaburzenia mają bezpośredni związek z przegrzaniem organizmu ciężarnej krowy.

Stres cieplny krowy w okresie zasuszenia obniża masę urodzeniową cieląt

Szczególnie niebezpieczny okazuje się stres cieplny krowy w końcowym okresie ciąży. Ostatnie 45 dni przed porodem decyduje bowiem o intensywnym wzroście płodu. To właśnie wtedy rozwija się około 60% jego końcowej masy ciała.

Badania wykazały, że u krów narażonych na wysokie temperatury ciąża skracała się średnio o cztery dni. W efekcie cielęta ważyły przeciętnie 36,5 kg, podczas gdy potomstwo krów skutecznie chłodzonych osiągało średnio 42,5 kg.

Co istotne, mniejsza masa urodzeniowa nie wynika wyłącznie z ograniczonego pobrania paszy podczas upałów. Badania Almoosavi i wsp. (2020) dowiodły, że nawet krowy otrzymujące celowo zmniejszoną dawkę pokarmową rodziły cięższe cielęta niż zwierzęta narażone na przegrzanie. Oznacza to, że upały zaburzają funkcjonowanie łożyska u krów oraz transport składników odżywczych do płodu w znacznie większym stopniu niż samo obniżenie pobrania suchej masy.

Badacze zaobserwowali również, że cielęta pochodzące od przegrzanych krów pozostawały niższe od swoich rówieśników także w pierwszych dwóch tygodniach życia. Wyniki te wskazują, że skutki przegrzania utrzymują się również po porodzie.

Słabsza odporność cieląt

Stres cieplny krowy wpływa także na rozwój układu odpornościowego potomstwa. Cielęta urodzone przez krowy narażone na wysokie temperatury znacznie gorzej wykorzystują immunoglobuliny zawarte w siarze. Tymczasem pierwsze godziny życia mają kluczowe znaczenie dla budowania odporności biernej.

Badania wykazały, że skuteczność wchłaniania immunoglobulin G (IgG) spada z 33,6% do zaledwie 19,2%. W konsekwencji cielęta osiągają niższe stężenie białka całkowitego oraz przeciwciał we krwi, dlatego stają się bardziej podatne na choroby we wczesnym okresie odchowu.

Naukowcy wskazują, że przyczyną może być niedojrzałość komórek nabłonka jelita cienkiego lub ich większa podatność na uszkodzenia. Zjawisko to wiąże się z wcześniejszym porodem oraz zaburzeniami rozwoju przewodu pokarmowego wywołanymi przez stres cieplny krowy.

Podsumowując, stres cieplny krowy oddziałuje nie tylko na zdrowie i wydajność matki, lecz również na rozwój płodu oraz kondycję cielęcia po urodzeniu. Badania pokazują, że przegrzanie organizmu skraca długość ciąży, obniża masę urodzeniową, a także ogranicza skuteczność pobierania przeciwciał z siary. Dlatego skuteczne chłodzenie krów, zwłaszcza w okresie zasuszenia, stanowi jeden z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej stada.

Więcej informacji na temat wpływu stresu cieplnego krów na ich potomstwo znajdziesz w magazynie „Hoduj z Głową Bydło” nr 3/2026 w artykule dr hab. Pauliny Jawor z UP we Wrocławiu pt.: Stres cieplny matki a zdrowie cieląt

Magazyn „Hoduj z Głową Bydło” można zaprenumerować TUTAJ