Cztery nowe ogniska choroby niebieskiego języka w Polsce. GIW potwierdza zakażenia bydła

Choroba niebieskiego języka ponownie została wykryta w polskich gospodarstwach utrzymujących bydło. Główny Lekarz Weterynarii potwierdził cztery nowe ogniska w województwach małopolskim i warmińsko-mazurskim. W 2026 roku liczba ognisk wzrosła już do 12, chociaż w najnowszych przypadkach zakażone zwierzęta nie wykazują objawów choroby.

Główny Inspektorat Weterynarii poinformował o kolejnych przypadkach choroby niebieskiego języka (BT) u bydła. Nowe zakażenia potwierdzono w listopadzie 2026 roku w dwóch województwach.

Z komunikatu Głównego Lekarza Weterynarii z 10 listopada wynika, że służby weterynaryjne stwierdziły cztery nowe ogniska choroby w gospodarstwach utrzymujących bydło.

Dwa ogniska wykryto w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim. Kolejne dwa potwierdzono w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim.

Zakażenia potwierdziły badania laboratoryjne przeprowadzone w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym – Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach. Co istotne, we wszystkich czterech nowych ogniskach zakażenia przebiegają bezobjawowo.

Oznacza to, że zwierzęta nie wykazują widocznych oznak choroby, mimo że wyniki badań potwierdziły obecność zakażenia.

Ile ognisk choroby niebieskiego języka wykryto w 2026 roku?

Według danych Głównego Inspektoratu Weterynarii od początku 2026 roku na terytorium Polski stwierdzono łącznie 12 ognisk choroby niebieskiego języka.

Cztery z nich potwierdzono w listopadzie, co oznacza, że odpowiadają one za jedną trzecią wszystkich ognisk wykrytych w tym roku.

Najnowszy komunikat wskazuje dokładne lokalizacje listopadowych zakażeń, ale nie podaje liczby zwierząt przebywających w poszczególnych gospodarstwach. Nie informuje również, ile sztuk bydła uzyskało dodatni wynik badania w każdym z czterech ognisk.

Dlaczego zakażone bydło nie wykazuje objawów?

Choroba niebieskiego języka nie zawsze powoduje widoczne zmiany w zachowaniu lub stanie zdrowia zwierząt. W przypadku bydła zakażenie często przebiega łagodnie albo całkowicie bezobjawowo. Nie oznacza to jednak, że wykrycie wirusa jest bez znaczenia.

Zakażone zwierzę może uczestniczyć w dalszym szerzeniu się choroby, ponieważ wirus jest przenoszony przede wszystkim przez niewielkie owady krwiopijne, nazywane kuczmanami.

Owady pobierają krew od zakażonego przeżuwacza, a następnie mogą przenieść wirusa na kolejne zwierzęta. Właśnie dlatego choroba może pojawić się w stadzie, w którym hodowca wcześniej nie zauważył charakterystycznych objawów.

Brak gorączki, kulawizny czy zmian w jamie ustnej nie wyklucza zakażenia. Rozpoznanie wymaga odpowiednich badań laboratoryjnych, a ich wykonanie należy uzgodnić z lekarzem weterynarii i właściwymi służbami.

Jakie objawy choroby niebieskiego języka występują u bydła?

Chociaż najnowsze ogniska wykryte w Polsce mają przebieg bezobjawowy, choroba niebieskiego języka może powodować poważne problemy zdrowotne.

U zakażonego bydła mogą pojawić się gorączka, nadmierne ślinienie oraz zaczerwienienie i obrzęk błony śluzowej jamy ustnej. W niektórych przypadkach dochodzi również do powstawania owrzodzeń na języku i w obrębie jamy ustnej.

Wirus może powodować zapalenie koronki racic i związane z nim kulawizny. U krów mlecznych mogą występować zmiany skórne na strzykach, w tym łuszczenie naskórka i tworzenie strupów.

Takie objawy utrudniają wykonywanie doju i mogą pogarszać komfort zwierząt. Zakażenie może również prowadzić do zaburzeń rozrodu. Główny Inspektorat Weterynarii wymienia wśród możliwych następstw ronienia oraz rodzenie cieląt z wadami rozwojowymi.

Nasilenie objawów zależy między innymi od gatunku zwierzęcia, rodzaju wirusa i indywidualnej reakcji organizmu. Dlatego hodowca powinien zgłosić lekarzowi weterynarii każde niepokojące pogorszenie zdrowia bydła, szczególnie gdy pojawiają się objawy mogące wskazywać na chorobę zakaźną.

Owce są bardziej narażone na ciężki przebieg choroby

Wirus choroby niebieskiego języka atakuje przeżuwacze, a więc nie tylko bydło, ale również owce, kozy i niektóre dziko żyjące gatunki zwierząt. Szczególnie ciężki przebieg choroby może występować u owiec.

U zakażonych zwierząt obserwuje się wysoką gorączkę, która może osiągać 41–42°C, a także osowiałość i pogorszenie kondycji. Mogą pojawić się obrzęki warg, powiek i uszu, zmiany w jamie ustnej oraz silny ślinotok.

W ciężkich przypadkach dochodzi do obrzęku i zasinienia języka. To właśnie od tego charakterystycznego objawu pochodzi nazwa choroby. Nie u wszystkich zakażonych owiec występuje jednak niebieskie zabarwienie języka.

Choroba może powodować również zaburzenia oddychania, kulawizny, spadek mleczności oraz straty w rozrodzie. Z tego powodu informacje o nowych ogniskach u bydła są istotne także dla hodowców owiec i kóz, nawet jeśli w ich gospodarstwach nie stwierdzono dotychczas zakażeń.

Jak przenosi się choroba niebieskiego języka?

Chorobę niebieskiego języka wywołuje wirus należący do rodzaju Orbivirus. Najważniejszą rolę w przenoszeniu zakażenia odgrywają kuczmany z rodzaju Culicoides.

To niewielkie owady krwiopijne, które mogą pobierać krew od przeżuwaczy i przenosić wirusa pomiędzy zwierzętami. W przeciwieństwie do wielu innych chorób zakaźnych bydła BT nie rozprzestrzenia się przede wszystkim przez zwykły, bezpośredni kontakt zwierząt.

Znaczenie mogą mieć również inne drogi zakażenia, w tym kontakt z zakażoną krwią lub materiałem biologicznym. Aktywność kuczmanów zależy między innymi od temperatury i warunków pogodowych.

Dlatego ryzyko przenoszenia wirusa przez owady może zmieniać się w ciągu roku. Samo nadejście chłodniejszych miesięcy nie oznacza jednak, że zagrożenie natychmiast znika. O możliwości dalszego szerzenia się zakażeń decydują rzeczywiste warunki środowiskowe oraz aktywność owadów przenoszących wirusa.

Czy choroba niebieskiego języka jest groźna dla ludzi?

Główny Inspektorat Weterynarii podkreśla, że choroba niebieskiego języka nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzi. Wirus nie zakaża człowieka, dlatego BT nie jest chorobą odzwierzęcą. Co ważne, choroba niebieskiego języka nie przenosi się na ludzi przez spożywanie mięsa i mleka pochodzących od przeżuwaczy.

Nie oznacza to jednak, że zakażenia nie mają znaczenia gospodarczego. Choroba może powodować straty produkcyjne, pogorszenie zdrowotności zwierząt i problemy w rozrodzie. Ponadto występowanie BT może wpływać na zasady przemieszczania przeżuwaczy oraz handel zwierzętami.

Dla hodowców szczególnie ważne jest więc przestrzeganie aktualnych wymagań weterynaryjnych, nawet jeżeli zakażenie nie stanowi zagrożenia dla konsumentów.

Choroba niebieskiego języka pozostaje zagrożeniem dla hodowli

Cztery nowe ogniska BT w województwach małopolskim i warmińsko-mazurskim potwierdzają, że wirus nadal występuje w polskich gospodarstwach.

Szczególną uwagę zwraca bezobjawowy przebieg listopadowych zakażeń. Pokazuje on, że brak widocznych oznak choroby nie wyklucza obecności wirusa u bydła.

Od początku 2026 roku Główny Inspektorat Weterynarii potwierdził już 12 ognisk choroby niebieskiego języka.

Dla hodowców najważniejsze pozostają regularna obserwacja zwierząt, szybkie zgłaszanie podejrzeń choroby oraz przestrzeganie aktualnych wymagań weterynaryjnych.

Najnowsze zakażenia nie oznaczają, że wszystkie zwierzęta w dotkniętych gospodarstwach chorują klinicznie. Potwierdzają jednak potrzebę dalszego monitorowania sytuacji, również w stadach, w których bydło nie wykazuje żadnych niepokojących objawów.

Przeczytaj również: Cena mleka lekko wzrosła. GUS i MRiRW pokazują odbicie