Sytuacja w rolnictwie krytyczna. Rolnicy chcą dopłat i interwencji

Działań interwencyjnych na rynku oraz dopłat do paliwa, nawozów czy materiału siewnego – domagają się rolnicy za pośrednictwem swojego samorządu. To oczywiście pokłosie tego, że sytuacja w rolnictwie jest bardzo trudna. Zwłaszcza chodzi tu o rozdźwięk między kosztami produkcji a dochodami.

XII posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) VII kadencji odbyło się 15 kwietnia 2026 r. w Parzniewie. Wówczas delegaci rolników przyjęli stanowisko w sprawie aktualnej sytuacji w rolnictwie. Zwracają w nim uwagę na przedłużający się okres niskich cen produktów rolnych oraz drastyczny wzrost cen paliw i nawozów, co skutkuje brakiem opłacalności produkcji rolnej. Dlatego wnioskują do rządu o podjęcie pilnych działań.

Sytuacja w rolnictwie – rozdźwięk miedzy kosztami i dochodami

„Żądamy wprowadzenia działań interwencyjnych na rynkach rolnych, m.in.: zbóż, ziemniaków, trzody chlewnej i mleka, z wykorzystaniem instrumentów UE i krajowych” – czytamy w stanowisku KRIR.

Jak w nim wskazano, ceny skupu podstawowej produkcji rolnej (tj. zbóż, ziemniaków, trzody chlewnej i mleka) kształtują się na poziomie najniższym od lat. W rezultacie nie zapewniają rolnikom pokrycia kosztów produkcji. „Przedłużający się rozdźwięk między kosztami produkcji a dochodami ze sprzedaży produkcji rolnej, doprowadzi do upadku tysięcy gospodarstw rolnych” – przestrzega samorząd rolniczy.

Jednocześnie zapewnia o swojej otwartości na współpracę dotyczącą ustalenia sposobów interwencji.

Dodatkowe dopłaty do paliwa, materiału siewnego i warchlaków

W związku z tym, jak wygląda sytuacja w rolnictwie, izby żądają wprowadzenia dopłat i zmian w tych już istniejących. Tak, by zmniejszyć koszty produkcji w gospodarstwach. Chodzi konkretnie o:

• Uruchomienie dodatkowych dopłat w kwocie 2 zł do litra do paliwa rolniczego kupowanego w czasie kryzysu paliwowego.
• Wprowadzenie dopłat do nawozów, szczególnie azotowych.
• Zwiększenie stawek dopłat do kwalifikowanego materiału siewnego (wysokie ceny nasion w zestawieniu z niskimi cenami płodów rolnych mogą doprowadzić do zaniechania wymiany materiału siewnego. Zaś to doprowadzi do upadku hodowli roślin i pogorszenia jakości plonów.).
• Wprowadzenie dopłat do materiału siewnego kolejnych gatunków roślin uprawnych (buraki cukrowe, rzepak, kukurydza i inne).
• Uruchomienie preferencyjnych kredytów konsolidacyjnych.
• Wprowadzenie dopłat do produkcji warchlaków.

Odroczenie planów ogólnych, przyspieszenie pozwoleń na budowę

Biorąc pod uwagę aktualną sytuację w rolnictwie, samorząd rolniczy wyraził także inne postulaty. Domaga się np. odroczenia terminu wejścia w życie ustawy wdrażającej reformę planowania przestrzennego. A konkretnie wskazuje na obowiązek tworzenia przez gminy planów ogólnych. Bo w niektórych sytuacjach mogą one ograniczać lub uniemożliwiać rozbudowę gospodarstw rolnych.

Ponadto KRIR oczekuje jak najszybszego wprowadzenia ustawy chroniącej funkcje produkcyjne wsi. W jej ocenie prace legislacyjne powinny być prowadzone wspólnie nad złożonymi w Sejmie projektami ustaw. Czyli nad tym prezydenckim, jak i autorstwa ministerstwa rolnictwa.

Dodatkowo izby wskazują na potrzebę skrócenia czasu trwania procedur uzyskiwania pozwoleń na budowę. Mowa tu o zgodach dotyczących np. biogazowni rolniczych czy obór.

KRIR podtrzymuje też stanowisko, że środki na rolnictwo w nowym okresie finansowania Unii Europejskiej powinny być wyodrębnione i wyłączone z ogólnej puli środków.

O tym, że sytuacja w rolnictwie jest ciężka, nikogo z branży nie trzeba chyba przekonywać. Dlatego rolniczy samorząd wskazuje, jakie wsparcie jest pilnie potrzebne z uwagi m.in. na rosnące koszty. I jakie zmiany w przepisach powinny wejść w życie.

Przeczytaj również: Rozwój gospodarstw rolnych – co mu sprzyja, a co ogranicza?