Włókno w żywieniu loch. Jak zapobiega zaparciom i poprawia pracę jelit?

Włókno w żywieniu loch odgrywa ważną rolę w utrzymaniu prawidłowej pracy przewodu pokarmowego. Odpowiednio dobrane źródła włókna mogą ograniczać zaparcia, zwiększać uczucie sytości i wpływać na zachowanie zwierząt. Ma to szczególne znaczenie w okresie ciąży oraz przygotowania do porodu. Na rynku dostępne są preparaty różniące się składem, właściwościami i zalecanym udziałem w mieszankach paszowych.

Jednym z podstawowych zadań włókna pokarmowego jest regulowanie motoryki przewodu pokarmowego. Dzięki temu treść pokarmowa sprawniej przemieszcza się przez jelita, a ryzyko wystąpienia zaparć może się zmniejszać.

Problem ten szczególnie często dotyczy loch w okresie okołoporodowym. Ograniczona aktywność ruchowa, zmiany w pobraniu paszy oraz fizjologiczne przygotowanie organizmu do porodu mogą sprzyjać zaburzeniom pracy jelit.

Zaleganie kału powoduje dyskomfort i może utrudniać przebieg porodu. U loch z nasilonymi zaparciami obserwuje się niekiedy wydłużenie akcji porodowej. Dlatego odpowiednia ilość i rodzaj włókna w dawce mają znaczenie również dla kondycji samicy i zdrowotności prosiąt.

Włókno dla loch prośnych zwiększa uczucie sytości

Lochy prośne wymagają kontrolowanego żywienia, które pozwala utrzymać odpowiednią kondycję bez nadmiernego zatuczenia.

Dodatek włókna zwiększa objętość dawki pokarmowej i może wydłużać uczucie sytości. Jest to ważne zwłaszcza w systemach, w których samice otrzymują ograniczoną ilość paszy.

Dzięki większemu wypełnieniu przewodu pokarmowego lochy mogą wykazywać mniej zachowań związanych z głodem, a także frustracją. W określonych warunkach może to ograniczać niepokój i agresję w grupie.

Nie każde źródło włókna działa jednak tak samo. Istotne znaczenie mają jego zdolność wiązania wody, podatność na fermentację oraz udział frakcji rozpuszczalnej i nierozpuszczalnej.

Włókno pokarmowe wpływa także na mikroflorę jelit

Niektóre składniki włókna stanowią substrat dla mikroorganizmów zasiedlających jelito grube. Podczas fermentacji powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, w tym kwas octowy, propionowy, a także masłowy.

Związki te uczestniczą w metabolizmie zwierząt i wpływają na warunki panujące w przewodzie pokarmowym.

W żywieniu świń wykorzystuje się między innymi wysłodki buraczane, susz jabłkowy, łuski zbóż oraz lignocelulozę. Poszczególne surowce różnią się zawartością włókna i właściwościami fizykochemicznymi.

Przy ich doborze należy uwzględnić również wartość energetyczną mieszanki. Nadmierny udział włókna może bowiem ograniczać koncentrację energii i pogarszać wykorzystanie niektórych składników pokarmowych.

Jakie dodatki włókna dla loch oferują firmy paszowe?

Wśród dostępnych preparatów znajdują się zarówno koncentraty lignocelulozy, jak i mieszanki kilku źródeł włókna.

Firma Bas-Pol oferuje Arbocel produkowany przez JRS Rettenmaier. Preparat zawiera ponad 70% włókna surowego pozyskiwanego z oczyszczonego drewna świerkowego. Według materiałów producenta jego zalecany udział w mieszankach dla loch prośnych wynosi od 1 do 6%, zależnie od systemu żywienia.

W ofercie Bergophor Polska znajduje się Bergin FaserMix. Produkt zawiera między innymi pulpę jabłkową, wysłodki buraczane, lignocelulozę i siemię lniane. Udział włókna surowego wynosi 30%, a zalecany dodatek do paszy od 1 do 5%.

Firma Blattin Polska proponuje Blattivit Lignotop, zawierający 67% włókna surowego. Preparat opiera się na nierozpuszczalnych frakcjach celulozy, a także ligniny. Producent zaleca jego stosowanie w ilości 2–3% dawki dla loch w okresie okołoporodowym.

Z kolei De Heus oferuje FiberFeed. Koncentrat łączy różne źródła włókna, w tym wysłodki buraczane, siemię lniane, łuski owsiane i otręby pszenne. Według producenta dodatek 1% preparatu zwiększa zawartość włókna surowego w gotowej mieszance o 0,24 punktu procentowego.

Preparaty zawierające włókno z różnych surowców

Firma Etos oferuje LignoCell Powder, zawierający ponad 65% włókna surowego. Preparat powstaje z przetworzonych surowców drzewnych i zawiera również propionian amonu. Zalecany dodatek wynosi od 1 do 50 kg na tonę mieszanki dla loch.

W ofercie Lira znajduje się Golden Fiber, który zawiera między innymi wysłodki buraczane, otręby pszenne, łuskę gryki i susz jabłkowy. Surowce poddano obróbce barotermicznej. Preparat dostarcza różnych frakcji włókna, w tym składników podatnych na fermentację jelitową.

Trouw Nutrition Polska proponuje Porkovital Fibre. Produkt zawiera susz z czarnej porzeczki, wysłodki buraczane i makuch z siemienia lnianego. Zalecany udział w mieszance wynosi od 2 do 10%, zależnie od potrzeb żywieniowych.

Natomiast Wipasz oferuje Fibromix Apple, oparty między innymi na pulpie jabłkowej, wysłodkach buraczanych i otrębach pszennych. Według producenta zalecany udział preparatu w paszy wynosi od 10 do 30%.

Jak dobrać włókno do dawki dla loch?

Włókno w żywieniu loch powinno być dobierane nie tylko na podstawie jego procentowej zawartości w preparacie, lecz także z uwzględnieniem pochodzenia i właściwości.

Znaczenie mają przede wszystkim zdolność wiązania wody, udział frakcji fermentujących oraz wpływ dodatku na koncentrację energii w mieszance.

W okresie ciąży szczególnie ważne jest zwiększenie uczucia sytości i utrzymanie właściwej kondycji loch. Natomiast przed porodem i podczas laktacji należy zwrócić większą uwagę na prawidłową pracę jelit oraz odpowiednie pobranie paszy.

Stosowanie włókna powinno więc wynikać z bilansu całej dawki pokarmowej. Odpowiednio dobrany preparat może wspierać funkcjonowanie przewodu pokarmowego, ale nie zastąpi prawidłowego żywienia, dostępu do wody i właściwych warunków utrzymania zwierząt.

Przeczytaj również: Polska wieprzowina pod presją importu. Miliony świń przyjeżdżają z Danii