Rolnicy wściekli na ceny referencyjne pod dopłaty do nawozów

Podane przez resort rolnictwa ceny referencyjne nawozów, mające decydujący wpływ na wysokość dopłat, wzburzyły rolników. Oceniają je jako zbyt wysokie, przez co w rezultacie dopłaty będą niskie lub wręcz żadne.

1 października 2026 ruszył nabór wniosków o dopłaty do nawozów i paliwa rolniczego. O tym wsparciu, zaakceptowanym przez rząd 29 września, pisaliśmy wielokrotnie. Przyjmująca wnioski do 23 października za pośrednictwem Portalu Rolnika Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wyjaśnia dokładnie, jak starać się o to wsparcie.

Ceny referencyjne nawozów ogłoszone

Jeśli chodzi o dopłaty do nawozów, będą one wyliczane w określony sposób. Mianowicie mają stanowić 100 proc. różnicy miedzy ceną płaconą za nawozy przez rolnika (widniejącą na fakturach) a ceną referencyjną. Przy tym te ceny referencyjne to średnie ceny danego typu nawozu z IV kwartału 2025 r. Ogłosił je właśnie minister rolnictwa, a wynoszą one:

• fosforan amonu 18% N, 46% P2O5 – 3451,35 zł/t;
• amonofoska i inne nawozy NPK 4-16-18 – 2009,40 zł/t;
• lubofoska, Tarnogran i inne nawozy NPK o zawartości 4–6% N – 1968,10 zł/t;
• Polifoska i inne nawozy NPK 6-20-30 – 2718,50 zł/t;
• Polifoska i inne nawozy NPK 8-24-24 – 2850,10 zł/t;
• mocznik i inne nawozy od 38% N – 2575,30 zł/t;
• RSM i inne nawozy 24–32% N – 1398,24 zł/t;
• saletra amonowa i inne nawozy od 30% N – 1929,60 zł/t;
• saletrzak i inne nawozy 26–28% N – 1702,05 zł/t;
• siarczan amonu i inne nawozy do 21% N – 1761,55 zł/t;
• siarczan potasu – 4238,85 zł/t;
• sole potasowe – 2043,15 zł/t;
• superfosfat do 20% P2O5 – 1629,90 zł/t;
• superfosfat 24–46% P2O5 – 2851,60 zł/t. 

Ceny referencyjne nawozów – rolnicy oburzeni

Na to ogłoszenie rolnicy zareagowali oburzeniem. W związku z nim, w internecie pojawiło się pełno krytycznych komentarzy. Bo zdaniem gospodarzy podane ceny są w zdecydowanej większości przypadków znacznie zawyżone. W rezultacie pomoc nawozowa, która trafi do rolników, będzie niska, a niektórzy mogą jej w ogóle nie dostać.

„Cenami referencyjnymi wykluczył nas pan z tej pomocy całkowicie” – zwrócił się w mediach społecznościowych do ministra rolnik Damian Murawiec.

Co więcej, na podstawie faktur rolnicy wyliczają w sieci, że wsparcie będzie „rzędu kilku złotych na hektar”. Zatem ma się to nijak do zapowiadanych szumnie „500 zł na ha” (to maksymalna stawka w tej pomocy).

KRIR interweniuje u ministra rolnictwa

Ponadto na ceny referencyjne nawozów zareagowała Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR), kierując 1 października wystąpienie do ministra rolnictwa. Wyraża w nim sprzeciw wobec tak określonych stawek.

KRIR zwraca uwagę, że już na etapie konsultacji projektu rozporządzenia o tej pomocy, domagała się ważnej zmiany. Bo pzrekonywała, aby ceny referencyjne resort ustalił nie na podstawie średnich cen z IV kwartału 2025 r., a w oparciu o średnioroczne ceny z całego zeszłego roku. Jednak ten postulat nie został spełniony.

„Ceny referencyjne dla wielu rodzajów nawozów są na tyle wysokie, że pomoc będzie wyliczana od niewielkiej różnicy względem cen zapłaconych przez rolników w okresie objętym wsparciem” – czytamy w piśmie rolniczego samorządu.

Dlatego w praktyce – jak oceniają izby – oznacza to, że w wielu gospodarstwach wsparcie będzie znacznie niższe od maksymalnego poziomu przewidzianego w przepisach. Tym samym ministerstwo nie realizuje celu pomocy. Bo przecież jest nim złagodzenie skutków wzrostu cen nawozów po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Izby chcą określenia cen po nowemu

„Średnia cena z jednego kwartału nie odzwierciedla poziomu cen w całym 2025 r. Zaś wybór okresu referencyjnego ma bezpośredni wpływ na wysokość wypłacanego wsparcia” – wskazuje KRIR.

W związku z powyższym, izby zwróciły się o ponowne ustalenie cen referencyjnych nawozów – właśnie w oparciu o średnioroczne ceny z 2025 r. Ponadto wystąpiły o przekazanie metodologii i danych, na podstawie których resort wyliczył ogłoszone ceny referencyjne.

Źródło: ARiMR, MRiRW, KRIR, własne

Przeczytaj również: Ekoschematy 2027 – ministerstwo wycofało się z cięć