„Niskoemisyjna produkcja bydła” – nowy ekoschemat zatwierdzony

Nowy ekoschemat w ramach dopłat – „Niskoemisyjna produkcja bydła” – dostał zielone światło od Komitetu Monitorującego Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR). Jakie wymogi będą stały przed zainteresowanymi takim wsparciem hodowcami? I ile będą mogli dostać?

Dodanie nowej interwencji w postaci ekoschematu przewiduje uchwała z 2 października 2026 r. komitetu nadzorującego PS WPR. Jej zasadniczym celem jest przyczynianie się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej. Przy tym ma się to odbywać m.in. poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych i zwiększenie sekwestracji węgla.

„Niskoemisyjna produkcja bydła” – by ograniczyć emisje

W uzasadnieniu do uchwały autorzy zwracają uwagę, że w produkcji rolnej dwa największe źródła emisji gazów cieplarnianych to:

• produkcja zwierzęca (głównie fermentacja jelitowa, źródło emisji metanu – CH4);
• użytkowanie gruntów rolnych (źródło emisji podtlenku azotu – N2O).

Jednocześnie większość tych emisji wynika z procesów biologicznych związanych z produkcją roślinną i zwierzęcą. Zaś ograniczenie tych emisji jest trudniejsze i bardziej kosztowne niż w innych sektorach. Bo dysponują one łatwiej dostępnymi technologiami bezemisyjnymi.

Według danych Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE), łączna emisja z rolnictwa w 2024 r. w Polsce wyniosła 34,1 Mt ekwiwalentu dwutlenku węgla. A jej głównymi źródłami były rzeczywiście fermentacja jelitowa (43,83 proc.) oraz gleby rolnicze (40,60 proc.).

Żywienie według określonego schematu

Dlatego celem ekoschematu „Niskoemisyjna produkcja bydła” jest zachęcenie rolników do wprowadzenia zmian w żywieniu bydła. Takich, które przyczynią się do ograniczenia emisji metanu.

„W ramach ekoschematu rolnik w żywieniu bydła będzie posługiwał się przygotowanym wcześniej schematem żywieniowym, w którym będą musiały być obecne elementy (np. składniki, proporcje) służące ograniczeniu emisji metanu” – czytamy w opisie uchwały.

Ponadto – jak w nim dodano – schemat żywieniowy może być przygotowany przez rolnika, doradcę rolniczego lub doradcę żywieniowego. Schemat może powstać również z wykorzystaniem np. programu służącego bilansowaniu pasz. Ale jego zgodność z wymogami ekoschematu potwierdzić musi doradca rolniczy albo jednostka certyfikująca uznany system jakości.

Warunkiem przyznania płatności będzie żywienie zgodnie z zatwierdzonym schematem wszystkich zwierząt znajdujących się w danym stadzie bydła.

„Niskoemisyjna produkcja bydła” – zwierzęta starsze niż pół roku

Takimi wymogami objęte będą zwierzęta z gatunku Bos taurus (bydło domowe) utrzymywane w gospodarstwie rolnym, niezależnie od rasy, płci czy kierunku produkcji. Przy tym muszą spełniać warunek kwalifikowalności dotyczący wieku (ponad 6 miesięcy).

Jeśli chodzi o dodatki i materiały paszowe stosowane w ramach schematu żywieniowego, powstanie ich lista. Zaś jej opracowaniem zajmą się wskazane jednostki naukowe. W sytuacji gdy te materiały i dodatki nie powstaną w danym gospodarstwie, rolnik będzie musiał mieć dokumenty. Chodzi o potwierdzenie ich nabycia w określonej ilości.

Kto może być beneficjentem nowego ekoschematu?

Beneficjentami płatności w ramach ekoschematu „Niskoemisyjna produkcja bydła” mogą być tylko rolnicy aktywni zawodowo. Zatem muszą rzeczywiście prowadzić działalność rolniczą w swoim gospodarstwie. Ponadto minimalne wymagania dla nich to:

• kwalifikujący się obszar gospodarstwa, w odniesieniu do którego wystąpiono z wnioskiem o płatności bezpośrednie, nie mniejszy niż 1 ha;
• w przypadku rolników posiadających mniej niż 1 ha, ale otrzymujących płatności do zwierząt, minimalna kwota płatności bezpośrednich wynosi co najmniej 200 euro.

„Niskoemisyjna produkcja bydła” – ile można dostać?

Płatność ma stanowić rekompensatę utraconych korzyści i dodatkowych kosztów związanych z realizacją wymogów interwencji. Będzie przyznawana do sztuki zwierzęcia i obliczana na podstawie średniookresowego stanu bydła w gospodarstwie.

Co ważne, szacowana stawka to 82 euro/DJP (obecnie ok. 360 zł na DJP). Jednak w zależności od skali zainteresowania ekoschematem faktyczna stawka może się od niej różnić.

„Płatność będzie zróżnicowana w celu uwzględnienia wyższych kosztów ponoszonych przez rolników uczestniczących w uznanych systemach jakości, które spełniają warunki ekoschematu” – przekazano w opisie.

Źródło: Komitet Monitorujący PS WPR 2023-2027/MRiRW

Przeczytaj również: Ekoschematy 2027 – ministerstwo wycofało się z cięć.