Nowe przepisy biometanowe. Rolnicy zyskają nowe możliwości inwestowania w biogaz i biometan

Nowe przepisy biometanowe mają przyspieszyć rozwój instalacji produkujących odnawialny gaz w Polsce. Podpisana w październiku 2026 r. nowelizacja ustawy o OZE wprowadza system aukcyjnego wsparcia dla większych biometanowni. Jednocześnie rośnie zainteresowanie wykorzystaniem odpadów rolniczych do produkcji energii.

15 października 2026 r. prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii. Jednym z jej najważniejszych elementów jest wprowadzenie systemu wsparcia dla instalacji produkujących biometan o mocy powyżej 1 MW.

Nowe rozwiązania mają ułatwić finansowanie inwestycji i zwiększyć przewidywalność przychodów producentów. Wsparcie będzie przyznawane w ramach aukcji.

Przepisy dotyczące aukcji biometanowych zaczną obowiązywać 17 lutego 2027 r. Jednak uruchomienie pierwszej aukcji będzie wymagało również zgody Komisji Europejskiej w zakresie pomocy publicznej. Oznacza to, że inwestorzy zyskają nowe możliwości, ale na faktyczne uruchomienie systemu będą musieli jeszcze poczekać.

Biometan z odpadów rolniczych. Polska ma duży potencjał

Rozwój biometanu może mieć szczególne znaczenie dla gospodarstw rolnych oraz zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego.

Zgodnie z danymi przywołanymi w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu techniczny potencjał produkcji biometanu z substratów odpadowych wynosi około 8 mld m³ rocznie.

Jednak rzeczywiste możliwości wykorzystania tych zasobów są mniejsze. Potencjał wdrożeniowy oszacowano na 4,7 mld m³, natomiast inwestycyjny, w lokalizacjach o największej koncentracji substratów, na około 3,2 mld m³.

Do produkcji biogazu i biometanu można wykorzystywać między innymi gnojowicę, obornik, pozostałości roślinne oraz produkty uboczne przetwórstwa spożywczego. Dzięki temu gospodarstwa mogą nie tylko zagospodarowywać odpady, ale również uczestniczyć w produkcji odnawialnego gazu.

Biometanownie przy cukrowniach. Enea i KGS planują inwestycje

Rozwój rynku biometanu przyciąga również duże przedsiębiorstwa energetyczne i rolno-spożywcze. 27 października 2026 r. Enea oraz Krajowa Grupa Spożywcza rozpoczęły współpracę dotyczącą rozwoju instalacji biometanowych przy cukrowniach.

Projekt zakłada przygotowanie i ocenę portfela biometanowni o łącznej mocy około 60 MW. Partnerzy planują opracowanie studiów wykonalności dla sześciu lokalizacji przy siedmiu cukrowniach należących do KGS. Istotnym źródłem surowców mogą być produkty uboczne przetwórstwa buraków cukrowych, w tym wysłodki.

Na razie przedsięwzięcie znajduje się na etapie analiz. Jednak pokazuje ono, że sektor rolno-spożywczy coraz wyraźniej dostrzega możliwości wykorzystania biomasy do produkcji energii.

Pierwsza rolnicza biometanownia zasila sieć gazową

Przykładem praktycznego wykorzystania potencjału rolnictwa jest instalacja Agro-Biogas w Komorowie, w województwie mazowieckim.

Biometanownię uruchomili rolnicy prowadzący gospodarstwa o łącznej powierzchni około 450 ha i utrzymujący 1,6 tys. krów mlecznych.

Dzięki prowadzonej produkcji zwierzęcej dysponują znacznymi ilościami gnojowicy i obornika, które mogą służyć jako substrat do produkcji biogazu.

Instalację oficjalnie otwarto we wrześniu 2026 r. Jest to pierwsza w Polsce rolnicza biometanownia przyłączona do sieci dystrybucyjnej Polskiej Spółki Gazownictwa.

Co istotne, przygotowanie inwestycji wymagało kilku lat uzgodnień i uzyskiwania pozwoleń. Pokazuje to, jak ważne dla dalszego rozwoju rynku są sprawne procedury administracyjne.

Polska Spółka Gazownictwa przygotowuje się na nowe biometanownie

Rosnące zainteresowanie biometanem widać również w liczbie wniosków o przyłączenie instalacji do sieci gazowej. Według informacji przedstawionych przez Polską Spółkę Gazownictwa w ostatnich dwóch latach wydano 495 warunków przyłączenia.

Jednocześnie 25 umów znajduje się na etapie realizacji, a kolejnych 42 jest przygotowywanych. Ponad 2 tys. podmiotów wyraziło zainteresowanie możliwością przyłączenia instalacji.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie planowane biometanownie powstaną. Ostateczna realizacja projektów będzie zależeć od dostępności surowców, finansowania oraz warunków technicznych.

Czy rolnicy zarobią na produkcji biometanu?

Nowe przepisy mogą stworzyć dodatkowe możliwości gospodarcze dla rolników, szczególnie tych prowadzących większą produkcję zwierzęcą.

Gnojowica, obornik i pozostałości produkcji roślinnej mogą bowiem stać się surowcami energetycznymi. Jednocześnie lokalne instalacje mogłyby ograniczać koszty zagospodarowania części produktów ubocznych.

Nie oznacza to jednak, że każda biometanownia będzie opłacalna. Kluczowe znaczenie mają przede wszystkim dostępność substratów, koszty budowy, odległość od sieci gazowej i warunki sprzedaży biometanu.

Ponadto inwestorzy muszą uwzględnić wymagania środowiskowe oraz możliwość wykorzystania powstającego pofermentu. Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji konieczna będzie szczegółowa analiza ekonomiczna i techniczna.

Co dalej z rozwojem biogazu i biometanu w Polsce?

Ministerstwo Energii zapowiada dalsze prace nad rozwiązaniami ułatwiającymi rozwój sektora. Wśród rozważanych zmian znajduje się uproszczenie procedur środowiskowych dla części większych instalacji.

Ważnym elementem pozostaje także współpraca inwestorów z samorządami oraz mieszkańcami terenów wiejskich. Nowe przepisy biometanowe mogą więc przyspieszyć inwestycje, szczególnie tam, gdzie dostępne są duże ilości substratów rolniczych.

Dla polskich gospodarstw oznacza to szansę na dodatkowe źródła przychodów i lepsze wykorzystanie produktów ubocznych produkcji rolnej. Jednak rzeczywista skala rozwoju rynku będzie zależeć od skuteczności systemu aukcyjnego, dostępności finansowania i możliwości przyłączania nowych instalacji do sieci gazowej.

Przeczytaj również: Poferment z biogazowni może zastąpić część nawozów mineralnych