Kastracja prosiąt i obcinanie ogonów. Ważne wyroki sądów w Belgii i Holandii

Kastracja prosiąt i obcinanie ogonów świń ponownie znalazły się w centrum dyskusji o dobrostanie zwierząt. Sądy w Belgii i Holandii wydały w październiku 2026 r. ważne orzeczenia dotyczące tych zabiegów. W Belgii hodowcy nie mogą już samodzielnie kastrować prosiąt. Z kolei w Holandii sąd zakwestionował sposób egzekwowania zakazu rutynowego obcinania ogonów.

19 października 2026 r. belgijska Rada Stanu uchyliła przepisy z 2023 r., które umożliwiały hodowcom samodzielne przeprowadzanie chirurgicznej kastracji prosiąt.

Dotychczasowe regulacje dopuszczały wykonywanie zabiegu u samców w wieku do siedmiu dni, pod określonymi warunkami.

Jednak sąd uznał, że przepisy nie zapewniały odpowiedniego przygotowania osób przeprowadzających zabieg. Problem dotyczył przede wszystkim braku obowiązkowego, uznanego prawnie szkolenia. W rezultacie uchylono podstawę prawną pozwalającą hodowcom na samodzielną kastrację.

Belgijska Federalna Agencja Bezpieczeństwa Łańcucha Żywnościowego (FAVV) potwierdziła, że od 19 października producenci nie mogą wykonywać tego zabiegu we własnym zakresie.

Co istotne, zakaz dotyczy również przekazywania hodowcom przez lekarzy weterynarii leków przeznaczonych do samodzielnego przeprowadzania kastracji.

Czy kastracja prosiąt w Belgii została całkowicie zakazana?

Nowe rozstrzygnięcie nie oznacza całkowitego zakazu chirurgicznej kastracji prosiąt. Zabieg nadal może być wykonywany przez lekarza weterynarii. Jednak hodowcy nie mają już możliwości samodzielnego jego przeprowadzania na podstawie uchylonych przepisów.

Decyzja wywołała dyskusję w belgijskiej branży trzody chlewnej. Organizacje rolnicze zwracają uwagę na praktyczne trudności związane z dostępnością lekarzy weterynarii oraz organizacją zabiegów.

Z kolei organizacje zajmujące się ochroną zwierząt podkreślają potrzebę zapewnienia odpowiednich kwalifikacji i właściwego ograniczania bólu. Belgijskie władze pracują obecnie nad nowymi przepisami, które mają uwzględniać wyrok sądu i określać warunki wykonywania kastracji.

Holandia: sąd nakazuje ponownie zbadać obcinanie ogonów prosiętom

W Holandii przedmiotem postępowania sądowego było rutynowe obcinanie ogonów prosiętom. 13 października 2026 r. holenderski sąd administracyjny do spraw gospodarczych (College van Beroep voor het bedrijfsleven) wydał orzeczenie dotyczące egzekwowania obowiązujących przepisów.

Sprawę zainicjowała organizacja Varkens in Nood, która domagała się podjęcia działań wobec trzech producentów trzody chlewnej. Według organizacji hodowcy obcinali ogony prosiętom, mimo że nie spełniali warunków dopuszczających taki zabieg.

Władze odmówiły jednak podjęcia działań. Argumentowały, że obowiązujące przepisy nie pozwalają jednoznacznie ustalić, czy doszło do naruszenia zakazu.

Sąd nie podzielił tego stanowiska. Uznał, że regulacje zapewniają wystarczające podstawy do przeprowadzania kontroli i oceny zgodności postępowania hodowców z prawem. Dlatego zobowiązał właściwy organ do ponownego rozpatrzenia sprawy w terminie sześciu miesięcy.

Kiedy obcinanie ogonów świń jest dozwolone?

W Holandii rutynowe obcinanie ogonów prosiętom jest zabronione. Jednocześnie przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia zabiegu w wyjątkowych sytuacjach.

Warunkiem jest między innymi wcześniejsze stwierdzenie obrażeń u zwierząt, spowodowanych na przykład obgryzaniem ogonów.

Ponadto hodowca musi wcześniej zastosować środki ograniczające takie zachowania. Dopiero gdy okażą się one nieskuteczne, możliwe jest rozważenie zabiegu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W Holandii wyjątek dotyczący obcinania ogonów obejmuje prosięta w wieku nieprzekraczającym czterech dni.

Co ważne, październikowy wyrok nie przesądza, że trzej hodowcy dopuścili się naruszenia prawa. Sąd nakazał ponowne zbadanie okoliczności sprawy i ocenę zasadności zastosowania wyjątków.

Dobrostan świń. Jakie znaczenie mają wyroki dla hodowców?

Orzeczenia z Belgii i Holandii dotyczą różnych zabiegów, jednak łączy je kwestia przestrzegania wymagań dotyczących dobrostanu zwierząt.

W Belgii sąd zwrócił uwagę na kwalifikacje osób przeprowadzających kastrację. Natomiast w Holandii podkreślił obowiązek skutecznego kontrolowania warunków dopuszczających obcinanie ogonów.

Dla hodowców oznacza to konieczność dokładnego przestrzegania przepisów regulujących zabiegi wykonywane u prosiąt.

Jednocześnie coraz większego znaczenia nabierają działania zapobiegające obgryzaniu ogonów. Należą do nich odpowiednie warunki utrzymania, dostęp do materiałów manipulacyjnych oraz ograniczanie czynników powodujących stres.

Ważne pozostają również obserwacja zachowania zwierząt i dokumentowanie podejmowanych działań.

Czy wyroki w Belgii i Holandii wpłyną na polską hodowlę świń?

Październikowe rozstrzygnięcia nie wprowadzają bezpośrednio nowych obowiązków dla polskich hodowców. Pokazują jednak, jak duże znaczenie w państwach Unii Europejskiej ma przestrzeganie przepisów dotyczących zabiegów u prosiąt.

W Polsce również obowiązują regulacje określające warunki kastracji i skracania ogonów świń. Dlatego producenci muszą uwzględniać wymagania dotyczące wieku zwierząt, sposobu wykonywania zabiegów oraz zapobiegania urazom.

Jednocześnie sprawy sądowe w Belgii i Holandii mogą mieć znaczenie dla dalszych dyskusji o kontrolowaniu dobrostanu zwierząt w europejskiej produkcji trzody chlewnej.

Najważniejszy wniosek dla hodowców jest taki, że kastracja prosiąt i obcinanie ogonów muszą odbywać się zgodnie z obowiązującymi warunkami prawnymi. Sam fakt, że zabiegi były dotychczas powszechnie stosowane, nie zwalnia producentów z przestrzegania przepisów.

Przeczytaj również: Polska wieprzowina pod presją importu. Miliony świń przyjeżdżają z Danii