Szkody łowieckie – gminy wiejskie proponują reformę

Nie można utrzymywać systemu, w którym podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania uczestniczy w procedurze ustalania jego wysokości, a ryzyko niewypłacalności koła lub nadmiernej liczebności zwierzyny ponosi rolnik – wskazuje Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP) w kontekście szkód łowieckich.

Przygotował on stanowisko w sprawie reformy systemu dotyczącego szkód łowieckich, w tym ich szacowania i wypłaty odszkodowań. To stanowisko trafiło do ministrów klimatu i środowiska oraz rolnictwa.

ZGWRP: system nie zapewnia niezależnego szacowania szkód

Gminy wiejskie zwracają uwagę, że problem jeśli chodzi o szkody łowieckie, czyli wyrządzane w uprawach rolnych przez dzikie zwierzęta, narasta. Zaś skutki tych szkód ponoszą głównie rolnicy i inni mieszkańcy obszarów wiejskich. Jednocześnie funkcjonujący system nie zapewnia wystarczająco niezależnego szacowania szkód, sprawnego rozpatrywania sporów ani pełnej gwarancji terminowej wypłaty odszkodowań.

Związek zauważa, iż obowiązujący system przewiduje udział przedstawiciela dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego w oględzinach i szacowaniu szkody. A więc podmiotu zobowiązanego jednocześnie do wypłaty odszkodowania. Oczywiście nie oznacza to, że samodzielnie ustala on wysokość rekompensaty. Jednak – co podnoszą gminy – system nie zapewnia pełnego rozdzielenia funkcji wyceny od odpowiedzialności finansowej.

Reklama

Reklama

Szkody łowieckie – gminy wiejskie za „solidarnym” systemem

Związek przywołuje też ocenę Najwyższej Izby Kontroli (NIK), która również wskazywała na problemy związane z funkcjonowaniem systemu. Przy tym podkreśla, że rozwiązaniem nie może być przeniesienie obowiązku szacowania szkód na gminy. Bo nie dysponują one odpowiednimi kadrami ani przygotowaniem do wykonywania tego zadania. Ponadto jego przejecie wymagałoby zapewnienia pełnego finansowania. Gminy wiejskie mogą pełnić pomocniczą rolę, być partnerem w monitorowaniu i zapobieganiu szkodom.

Ich związek opowiada się za „stworzeniem niezależnego, przejrzystego i solidarnie finansowanego systemu, obejmującego zapobieganie szkodom, ich rzetelne szacowanie oraz terminową wypłatę odszkodowań”. Dlatego proponuje konkretne kroki.

Rzeczoznawca z publicznego rejestru i centralny rejestr szkód

Po pierwsze gminy wiejskie postulują niezależne szacowanie szkód łowieckich. W ich ocenie powinien się tym zajmować każdorazowo niezależny rzeczoznawca z publicznego rejestru albo stały zespól działający na poziomie powiatu. Przy tym koszt pierwszej wyceny nie powinien obciążać rolnika. A ostateczna wysokość odszkodowania nie powinna zależeć od podmiotu zobowiązanego do wypłaty.

Po drugie zdaniem ZGWRP należy utworzyć prowadzony przez administrację publiczną centralny rejestr szkód, odszkodowań, sporów oraz działań zapobiegawczych. Takie zagregowane dane powinny być publiczne i służyć m.in. ocenie skuteczności gospodarki łowieckiej.

Gminy wiejskie o funduszu odszkodowań za szkody łowieckie

Trzeci postulat to stworzenie funduszu gwarancyjnego zapewniającego wypłatę odszkodowań w przypadku niewypłacalności dzierżawcy lub zarządcy obwodu. Mógłby być on wykorzystywany także w przypadku nadzwyczajnej koncentracji szkód. Zaś jeśli chodzi o finansowanie, powinno pochodzić przede wszystkim ze środków związanych z gospodarką łowiecką. Mowa tu m.in. o składkach dzierżawców i zarządców obwodów, części przychodów ze sprzedaży tusz zwierząt i polowań komercyjnych Natomiast środki z budżetu państwa powinny mieć charakter uzupełniający.

Jednocześnie Związek przekonuje, iż należy zapewnić pełną transparentność finansową sektora – w szczególności przychodów ze sprzedaży tusz, polowań komercyjnych itd. „Dostępne dane wskazują na istotną skalę finansową działalności kół łowieckich. Jednak brak jest jednego, aktualnego i publicznego zestawienia tych przychodów” – czytamy w stanowisku.

Gminy wiejskie: konieczne uproszczenie zgłaszania szkód łowieckich

W punkcie czwartym gminy wiejskie postulują prostszą procedurę zgłaszania szkód łowieckich, w tym w formie elektronicznej, pisemnej i telefonicznej. Ponadto musi być dopuszczalne przywrócenie terminu na to zgłoszenie w uzasadnionych przypadkach. Przy tym procedura powinna być dostosowana do rodzaju szkody i możliwego momentu jej wykrycia.

Po piąte Związek wskazuje na potrzebę skuteczniejszego ograniczania liczebności zwierzyny. Bo tutaj odszkodowanie jest skutkiem problemu, a nie jego rozwiązaniem. Państwo powinno zapewnić monitorowanie liczebności zwierzyny i dostosowanie gospodarki łowieckiej do skali szkód. A w przypadku powtarzających się szkód, należy umożliwić korektę planów łowieckich oraz podejmowanie dodatkowych działań redukcyjnych zgodnych z prawem. Obwody, w których szkody utrzymują się na szczególnie wysokim poziomie, wskazywałby wspomniany wyżej rejestr.

Finansowanie zabezpieczenia upraw i publiczny raport co roku

Jako kolejny, szósty element reformy systemu jeśli chodzi o szkody łowieckie, gminy wiejskie proponują finansowanie skutecznych zabezpieczeń upraw. W szczególności chodzi o ogrodzenia czy urządzenia monitorujące jako punktowe zabezpieczenia najbardziej narażonych upraw.

Natomiast siódmy postulat dotyczy wzmocnienia nadzoru publicznego – by właściwy minister corocznie publikował raport o funkcjonowaniu systemu. Dokument powinien obejmować skalę szkód i wypłat, czas postępowań, wykonanie planów łowieckich i działania redukcyjne. Dodatkowo powinny się w nim znaleźć dane o przychodach z gospodarki łowieckiej oraz funkcjonowaniu funduszu gwarancyjnego.

Rolnicy także chcą reformy systemu

„Nie można utrzymywać systemu, w którym podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania uczestniczy w procedurze ustalania jego wysokości, a ryzyko niewypłacalności koła lub nadmiernej liczebności zwierzyny ponosi rolnik” – podsumowuje swoje stanowisko ZGWRP.

Jednocześnie warto dodać, że oprócz gmin wiejskich także rolnicy zgłaszają potrzebę reformy systemu dotyczącego szkód łowieckich. Ostatnio opisywaliśmy propozycje Świętokrzyskiej Izby Rolniczej w tej sprawie. Wśród nich były utworzenie państwowego funduszu współfinansującego wypłatę odszkodowań za takie szkody oraz powołanie profesjonalnych, niezależnych zespołów szacujących szkody.

Źródło: ZGWRP

Przeczytaj również: Zmiany w Prawie łowieckim? PZŁ ostrzega ws. szkód w uprawach.