Stabilizacja na rynku zbóż? „Nie ma podstaw do regulacji cen”

Brak jest podstaw do regulowania cen – podkreśla Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), odpowiadając na apel producentów o podjęcie działań na rzecz stabilizacji na rynku zbóż. Na co jeszcze zwraca uwagę?

Resort odpowiedział ma wystąpienie Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych (PZPRZ) o rozpoczęcie działań stabilizujących rynek zbóż. Zapewnił, że sytuacja na tym rynku jest na bieżąco monitorowana.

Ministerstwo: „mali” rolnicy sprzedali ziarno, więksi się wstrzymują

Ministerstwo zaznaczyło, że ceny zbóż w Polsce podążają za cenami na rynku unijnym i światowym. Bo zboża są rynkiem globalnym.

„Obecny poziom cenowy odnotowuje się nie tylko w Polsce, ale także w UE oraz na świecie. Głównym czynnikiem, jaki wpływa na ceny, jest sytuacja podażowo-popytowa na rynku, uwarunkowania geopolityczne, zmiany kursu walut oraz konkurencja cenowa ze strony innych państw eksporterskich przy bardzo wysokich zbiorach światowych” – przekazało MRiRW.

Ponadto – na co zwróciło uwagę w kwestii stabilizacji na rynku zbóż – podaż ziarna ze strony rolników jest ograniczona z uwagi na sytuację cenową. A także ze względu na obawy o wpływ niekorzystnych warunków pogodowych na kondycję upraw (przymrozki, susza). Z informacji od uczestników rynku resort wnioskuje, że „mniejsi” rolnicy sprzedali zboże. Natomiast większe gospodarstwa, dysponujące bazą magazynową, często wstrzymują się ze sprzedażą.

Stabilizacja na rynku zbóż – nie ma mechanizmu regulacji cen

Odnosząc się do kwestii regulacji rynku resort stwierdził, że „brak jest podstaw do regulowania cen”. Bo przepisy obowiązujące na jednolitym unijnym rynku nie przewidują takiego mechanizmu.

Co więcej, działania mające na celu zapewnienie, że kupujący zapłacą określoną, wysoką cenę za produkty rolne – w przypadku niskich cen na rynkach światowych – mogłyby doprowadzić do sytuacji, w której przetwórcy i sieci handlowe droższe polskie produkty zastępowaliby tańszymi pochodzącymi z importu. Zaś jednocześnie polscy rolnicy mieliby problem ze sprzedażą swoich plonów z przeznaczeniem na eksport. Zwłaszcza że w celu zbilansowania nadwyżkowego rynku zbóż w Polsce ok. 30 proc. krajowej produkcji zbóż musi być przeznaczana na eksport. Rocznie to ok. 10 mln ton.

Zboża na rezerwy strategiczne? MRiRW: one mają inny cel

W sprawie postulatu PZPRZ dotyczącego zakupu ziarna na rezerwy strategiczne w celu stabilizacji na rynku zbóż resort wskazał, że zakupy na potrzeby rezerw strategicznych mają charakter planowy. W rezultacie są realizowane zgodnie z przyjętymi założeniami dotyczącymi bezpieczeństwa dostaw. „Rezerwy kryzysowe mają na celu zapewnienie ciągłości zaopatrzenia w sytuacjach kryzysowych oraz wzmocnienie odporności państwa na potencjalne zakłócenia w łańcuchach dostaw żywności. Mechanizm ten nie służy do regulowania rynku czy cen” – wyjaśniło ministerstwo.

Dodatkowo przypomniało, iż w celu ograniczenia presji importowej obowiązuje zakaz przywozu wybranych produktów rolno-spożywczych z Ukrainy do Polski.

Stabilizacja na rynku zbóż – resort wskazuje na zrzeszanie się rolników

MRiRW podkreśliło też, iż od wielu lat zachęca rolników do organizowania się. Zwłaszcza że w ramach Interwencji I.13.2 Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 można się starać o środki na nowe organizacje producentów lub grupy producentów rolnych. „Dzięki przynależności do grupy lub organizacji producentów pojedynczy rolnik podnosi swoją pozycję negocjacyjną w łańcuchu dostaw” – czytamy w piśmie resortu.

Ponadto zachęcił on w nim także do dywersyfikacji upraw przy uwzględnieniu roślin białkowych czy włóknistych. Bo gospodarstwa, w których występuje dywersyfikacja produkcji, są bardziej odporne na kryzysy na danym rynku.

Ponadto MRiRW zwróciło uwagę na znaczenie zawierania umów z odbiorcami towarów. Tak, aby rolnicy mieli zapewniony zbyt i mogli planować swoją produkcję.

Ceny zbóż w skupach nieustannie szorują po dnie

Stabilizacja na rynku zbóż to pragnienie rolników od dłuższego czasu. Mowa rzecz jasna o stabilizacji na odpowiednim poziomie cenowym. Przede wszystkim chodzi o to, by sprzedaż ziarna pokrywała chociaż koszty produkcji. Zaś docelowo ceny powinny oznaczać dla producentów zysk.

Póki co ceny w skupach są bardzo niskie. Z najnowszego biuletynu Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej (ZSRIR) wynika, że ostatnie dni przyniosły podwyżki w skupach. Ale były one minimalne. Zaś w porównaniu z zeszłym rokiem ceny są sporo niższe. Skrajna różnica dotyczy owsa, który w tym czasie 2025 r. było o prawie 25 proc. droższy.

Ceny zakupu ziarna zbóż w przedsiębiorstwach w Polsce według ZSRIR kształtują się obecnie tak:

Przeczytaj również: Zboże na rezerwy strategiczne – izby domagają się skupu.

Źródło: PZPRZ, MRiRW, ZSRIR