Fumigacja pod nadzorem – ważne zmiany

Od marca 2026 r. fumigacja została objęta nowymi, bardziej rygorystycznymi zasadami. Zmiany mają zwiększyć bezpieczeństwo stosowania substancji szczególnie niebezpiecznych oraz uporządkować rynek ich dystrybucji.

Fumigacja, czyli gazowe zwalczanie szkodników magazynowych, od lat stanowi jedno z najskuteczniejszych narzędzi ochrony przechowywanych płodów rolnych. Wykorzystuje się ją przede wszystkim w magazynach zbożowych, silosach, suszarniach i obiektach przechowalniczych.

Jednocześnie jest to metoda obarczona wysokim ryzykiem, gdyż stosowane fumiganty uwalniają gazy o bardzo silnym działaniu toksycznym. Właśnie dlatego ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu nowych regulacji, które mają zwiększyć bezpieczeństwo pracy i ograniczyć dostęp do substancji szczególnie niebezpiecznych.

Fumigacja – nowe zasady stosowania fumigantów

Najważniejszą zmianą jest całkowity zakaz sprzedaży fumigantów przez internet. Preparaty takie jak fosforek glinu, fosforek magnezu czy fluorek sulfurylu będą dostępne wyłącznie w sprzedaży stacjonarnej. A każdy zakup zostanie odnotowany w ewidencji prowadzonej przez sprzedawcę. Nabywca będzie musiał okazać dokument potwierdzający kwalifikacje do pracy z substancjami szczególnie niebezpiecznymi – standardowe szkolenia z zakresu środków ochrony roślin nie będą już wystarczające.

Wprowadzony zostanie również katalog dopuszczonych substancji czynnych, nadzorowany przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Znajdą się w nim wyłącznie środki o potwierdzonej skuteczności i możliwym do kontrolowania poziomie ryzyka. Dodatkowo sklepy sprzedające fumiganty będą musiały spełniać określone wymagania dotyczące magazynowania, dokumentacji i weryfikacji nabywców, co znacząco podniesie standardy bezpieczeństwa w obrocie tymi preparatami.

Dlaczego zmiany są tak istotne?

Największe zagrożenie stwarzają preparaty zawierające fosforek glinu, fosforek magnezu oraz fluorek sulfurylu. Substancje te w kontakcie z wilgocią uwalniają silnie toksyczny fosforowodór lub inne gazy o wysokiej zdolności penetracji. Nawet niewielkie błędy w dawkowaniu, uszczelnieniu obiektu czy wentylacji mogą prowadzić do poważnych zatruć ludzi i zwierząt, a także skażenia przechowywanych produktów. W ostatnich latach odnotowano przypadki wypadków wynikających z niewłaściwego stosowania fumigantów, co pokazało, że dotychczasowe regulacje nie zapewniały wystarczającej kontroli.

Nowe przepisy dotyczące fumigacji mają ograniczyć ryzyko takich zdarzeń, wymusić stosowanie odpowiednich procedur bezpieczeństwa i zagwarantować, że z tymi substancjami pracują wyłącznie osoby odpowiednio przeszkolone. Zmiany mają również uporządkować rynek, wyeliminować niekontrolowany obrót środkami o najwyższej toksyczności oraz dostosować polskie regulacje do standardów obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej.

Co to wszystko oznacza dla rolników?

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian jest koniec sprzedaży internetowej fumigantów. Od marca 2026 r. zakup preparatów zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu czy fluorek sulfurylu jest możliwy wyłącznie w sklepach stacjonarnych. Proces zakupu został objęty ścisłą kontrolą. Sprzedawca musi prowadzić imienną ewidencję nabywców, weryfikować ich uprawnienia, rejestrować każdą transakcję na podstawie faktury. A także – zapisywać numer zaświadczenia potwierdzającego ukończenie specjalistycznego szkolenia.

Dla rolników oznacza to, że nie kupią fumigantu bez posiadania odpowiednich kwalifikacji. A sam zakup stanie się procedurą wymagającą pełnej identyfikacji. W praktyce wielu użytkowników będzie musiało zdobyć nowe uprawnienia. A część gospodarstw może zdecydować się na zlecanie fumigacji firmom usługowym, ponieważ samodzielne wykonywanie zabiegu stanie się bardziej wymagające organizacyjnie i prawnie. Zmiany wymuszą również większą dbałość o przygotowanie magazynów, właściwe zabezpieczenie obiektów oraz stosowanie odpowiedniego sprzętu ochronnego.

Fumigacja po nowemu

Nowe przepisy dotyczące fumigacji wprowadzają znacznie większą kontrolę nad obrotem i stosowaniem fumigantów. Ich celem jest poprawa bezpieczeństwa pracy i ograniczenie ryzyka wypadków, ale jednocześnie nakładają na rolników dodatkowe obowiązki. Od marca 2026 r. fumigacja to zabieg wymagający specjalistycznych kwalifikacji, pełnej dokumentacji i ścisłego przestrzegania procedur. A to zmieni sposób jej wykonywania w wielu gospodarstwach.

Przeczytaj również: Wołek zbożowy – ważny szkodnik magazynowy