Proso zbożem "awaryjnym" na wypadek, gdyby inne plony przemarzły

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Autor tekstu: Szymon Zdziebłowski PAP, (zac) | redakcja@agropolska.pl
24-08-2020,10:00 Aktualizacja: 24-08-2020,10:17
A A A

Proso zaczęto uprawiać w Europie nie, jak wcześniej uważano, już w okresie neolitu nawet 7 tys. lat temu, ale dopiero w czasach epoki brązu, czyli ok. 3,5 tys lat temu. Zboże to dotarło na nasz kontynent z obszaru Chin - uważają naukowcy.

Międzynarodowy zespół naukowców pod kierunkiem dr Dragany Filipović z Uniwersytetu w Kilonii (Niemcy) wykonał szeroko zakrojone badania ziaren prosa z 75 stanowisk archeologicznych z całej Europy, w tym z Polski.

Do określenia ich wieku zastosowano metodę radiowęglową nowej generacji (14C/AMS), która jest pozwala określać wiek nawet bardzo małych próbek. Wyniki analiz ukazały się właśnie w "Scientific Reports".

ciechocinek, kujawsko-pomorskie, ryszard kamiński

Kwestia radzenia sobie z niedoborem wody to teraz kluczowy temat

Tegoroczne, nie tylko dobre, ale rekordowe plony, pokazują potencjał polskiej nauki - ocenił w sobotę w Ciechocinku wiceminister rolnictwa Ryszard Kamiński. Kamiński uczestniczył w dożynkowym spotkaniu "Rolników Pomorza i Kujaw" w...

- Do tej pory uważano, że proso pojawiło się w Europie Środkowej już nawet wraz z pierwszymi rolnikami 7 tys. lat temu, jednak na szerszą skalę miało być uprawiane dopiero kilka tysięcy lat później, w epoce brązu i w początkach epoki żelaza - opowiada PAP dr Łukasz Pospieszny z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN i Uniwersytetu Bristolskiego (Wielka Brytania).

Naukowcy wiedzieli, że w Chinach proso zostało udomowione około 8 tys. lat temu. Zaczęto się zastanawiać, czy do tego procesu nie doszło niezależnie w Azji i właśnie w Europie. Rozważano też, w jaki sposób proso zostało sprowadzone do Europy. Naukowcy nie mieli archeologicznych dowodów nawet na pośrednie kontakty między tymi obszarami w tak wczesnym okresie.

Aby przyjrzeć się temu problemowi bliżej, postanowili najpierw uzyskać pewność co do wieku najwcześniejszego europejskiego prosa. Poprosili badaczy najstarszych osad rolników w Europie (oraz późniejszych - z epoki brązu, aby potwierdzić ich wiek) o udostępnienie próbek prosa.

- Okazało się, że żadne z przebadanych ziaren, które miało mieć więcej niż 6 tys. lat, nie było aż tak stare. Większość była z epoki brązu, miała zatem 3,5 tys. lat, lub były jeszcze późniejsze - opowiada dr Pospieszny.

Izba Zbożowo-Paszowa, ceny zbóż w skupie, zbiory zbóż, żniwa

Żniwa przyspieszyły, jest urodzaj zbóż

Pogoda w ostatnich dniach sprzyja żniwom, zbiory zbóż znacznie przyspieszyły - informuje Izba Zbożowo-Paszowa. Tegoroczne zbiory zbóż będą wyższe niż przed rokiem, a jakość ziarna jest dobra. W województwach położonych na...

Wcześniejsze datowania ziaren opierały się m.in. o dane dot. wieku naczyń, które znajdowano w sąsiedztwie m.in. jam zasobowych, w których przechowywano zboże. Do tej pory nikt na taką skalę nie określał wieku prosa z tych stanowisk, badając same ziarna.

Dzięki temu, że określono wiek prosa aż z kilkudziesięciu stanowisk w Europie, archeolodzy uzyskali lepszy obraz jego rozprzestrzenia po kontynencie. Zgodnie z przypuszczeniami - najstarsze zboża pochodzą ze wschodniej części Europy, m.in. z Ukrainy. Jest to zatem zgodne z koncepcją o przybyciu udomowionego zboża z terenu Azji.

Dlaczego rolnicy zaczęli uprawiać proso? Pospieszny wskazuje na to, że zboże to jest łatwe w uprawie - ma krótki czas okres wegetacji, można zatem je szybko wysiać i zebrać plony.

- Niektórzy wskazują, że mogło być w Europie zbożem "awaryjnym" na wypadek, gdyby inne plony przemarzły lub z jakiegoś innego powodu się nie udały - dodaje. Proso preferuje ciepły i suchy klimat. Zostało udomowione na suchych obszarach północnych Chin.

Na wielką skalę z prosa korzystano w epoce żelaza, kiedy nastąpiła eksplozja demograficzna. Być może wtedy było wielkie zapotrzebowane na zboże, dlatego proso stało się bardzo popularne - uważa Pospieszny.

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Advertisement
Advertisement