Nowe odmiany pszenicy ozimej w Krajowym Rejestrze

Nowo zarejestrowane odmiany pszenicy ozimej wnoszą postęp hodowlany w wielu cechach wartości gospodarczej. Jest on widoczny przede wszystkim w lepszej plenności, odporności na choroby i zimotrwałości oraz wyższej zawartości białka i glutenu.

Na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat do Krajowego Rejestru (KR) pszenicy ozimej wpisywano od kilku do ponad 20 nowych odmian. Na początku bieżącego roku zarejestrowano 17 nowości, nieco mniej niż w dwóch poprzednich latach (rys. 1.). Spośród nowych odmian 9 zaliczono do grupy technologicznej A, kolejnych 8 do grupy B. Z hodowli krajowych pochodzi 5 odmian, z zagranicznych 12. Przewaga odmian jakościowych oraz brak rejestracji odmian pastewnych świadczy o wyraźnym ukierunkowaniu hodowli w celu poprawy cech technologicznych.

Należy jednak zaznaczyć, że większość nowych odmian została wpisana do KR po dwóch latach badań, stąd ich ocena wartości technologicznej nie jest ostateczna i może ulec zmianie. Dla tych odmian analizy będą wykonywane również po zbiorze w 2026 r.

Nowe odmiany pszenicy ozimej. Postęp w plenności

Spośród nowych odmian, bardzo dobrą plennością wyróżniają się zwłaszcza odmiany SU Sputnik i SU Horizon z grupy A oraz: Serafinus, Sake i KWS Rookie z grupy B. Ponadto na wysokim poziomie agrotechniki bardzo dobrze plonują również odmiany LG Lugano i WPB Kenora (rys. 2.).

Ważna zimotrwałość

W sezonie 2025/2026 w okresie zimowym miały miejsce znaczne spadki temperatur, jednak pokrywa śniegowa skutecznie chroniła rośliny przed wymarzaniem.

Zadowalające przezimowanie roślin wynikało również z ich dobrego zahartowania. Warto też podkreślić, że mimo łagodnych zim, w ostatnich latach w procesie hodowli zwracano dużą uwagę na poprawę zimotrwałości i praktycznie nie rejestrowano odmian o najniższych ocenach w tej cesze (1-2 w skali 9-stopniowej). Spośród tegorocznych nowości większość odmian uzyskała oceny zimotrwałości 4 i powyżej, co daje duże bezpieczeństwo uprawy pod względem tej cechy. Najlepszą zimotrwałością wyróżnia się odmiana Pontiform (ocena 5).

Zróżnicowana odporność na choroby

Nowe odmiany wnoszą też duży postęp hodowlany w zakresie odporności na choroby. W procesie hodowli trudno jest jednak uzyskać postęp we wszystkich cechach. Stąd gorsze oceny kilku odmian dla niektórych cech, co należy uwzględnić przy planowaniu chemicznej ochrony roślin.

Ogólnie dobrą zdrowotnością wyróżniają się zwłaszcza odmiany: Apokalipsa, a także SU Horizon, RGT Farmeo i Sake. Postęp hodowlany widoczny jest zwłaszcza w odporności na rdzę brunatną i na mączniaka prawdziwego. Dla tych chorób obserwuje się też największe różnice odmianowe.

Dwie nowe odmiany pszenicy ozimej ościste

Obecnie w KR znajduje się tylko kilka odmian ościstych. Ostki są bardziej przydatne do uprawy na terenach przyleśnych, gdyż w mniejszym stopniu są uszkadzane przez zwierzynę. Spośród nowości ościstym kłosem cechują się odmiany Eksplozja i RGT Farmeo (obydwie z grupy B).

Warto uwzględniać również inne cechy

Nowo zarejestrowane odmiany różnią się dość znacznie pod względem wysokości i odporności na wyleganie. Na ogół odmiany niższe cechują się większą odpornością na wyleganie, choć nie zawsze jest to regułą. Większą wysokością roślin cechują się odmiany Apokalipsa i LG Lugano, a niższą: Sake, Kelticus i Pontiform. Z kolei dużą odpornością na wyleganie cechuje się odmiana Eksplozja.

Z pozostałych cech warto też zwrócić uwagę na zawartość białka w ziarnie, która jest jednym z ważniejszych parametrów skupowych. W tej cesze wyróżniają się zwłaszcza odmiany Strzała i Pontiform z grupy A. Pod względem ilości glutenu najlepiej oceniane są odmiany Pontiform i Lacerta.

Artykuł ukazał się w wydaniu 06/2026 miesięcznika „Nowoczesna Uprawa”

Przeczytaj również: Magnez w uprawie roślin – kluczowy dla plonów