Sprawdzono trzy metody uprawy rzepaku ozimego. Która najlepsza?

W Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Ochrony Roślin – PIB w Winnej Górze (woj. wielkopolskie) w sezonie 2019/2020 porównano wyniki uprawy rzepaku prowadzone w trzech technologiach. 

 

Początki ubiegłego sezonu wegetacyjnego były wyjątkowo trudne z uwagi na panującą od maja suszę. Nasycenie gleby wilgocią było tak niskie, że Rolniczy Zakład Doświadczalny w Winnej Górze zdecydował się ograniczyć areał uprawy rzepaku. Ostatecznie obsiano nim 65 ha. Powierzchnię tą podzielono na trzy zbliżone części, na których wykonano siew w następujących technologiach:  

 

Metoda A: tradycyjna orka siewna (bezpośrednio ścierniska), uprawa po orce agregatem Konskilde i siew siewnikiem o tradycyjnych redlicach z broną aktywną firmy Sulky.

 

Metoda B: siew pasowy Strip till, bezpośrednio w ściernisko, zestawem siewnym Köckerling.

 

Metoda C: uprawa pozioma agregatem ścierniskowym Lemken x2 i siew zestawem uprawowo-siewnym Sulky jak w metodzie A.

 

Nawożenie

 

Jesienią rośliny zostały zasilone potasem (102,4 kg K2O) i fosforem (59,30 kg P2O5) oraz odżywione powschodowo 16 kg N. Wiosenne nawożenie azotem oparto o trzy dawki (łącznie 195 kg N). W systemie pasowym (metoda B) nawożenie wieloskładnikowe (PK) wykonano w pasach siewnych na dwóch głębokościach (12 cm i 20 cm), obniżając dawkę o 30% w stosunku do pozostałych metod.

 

Odżywienie dolistne wykonywane było przy okazji innych zabiegów pestycydowych i polegało na dokarmianiu mikroelementami, głównie borem.

 

Ochrona herbicydowa

 

Do ochrony herbicydowej wykorzystano preparaty Butisan Avant 500 SE (1,7 l/ha) i Iguana (0,2 l/ha) oraz wykonano wyjątkowo dwa zabiegi na samosiewy zbóż z uwagi na ich dużą presję: pierwszy – Targa Super 050 EC (1,2 l/ha), drugi – Fusilade Forte 150 EC (0,65 l/ha).

 

Ochrona fungicydowa

 

Ochrona fungicydowa wyglądała następująco:

 

 

 

 

Ochrona insektycydowa

 

Ochrona insektycydowa objęła walkę z chowaczami (brukwiaczkiem, podobnikiem i czterozębnym), słodyszkiem rzepakowcem i pryszczarkiem kapustnikiem.

 

Zbiory

 

Zbiór rzepaku przeprowadzono od 21 do 22 lipca 2020 r. Wykonano dokładny pomiar masy z podziałem na poszczególne technologie i uzyskano następujące dane.

 

Metoda A: areał – 22,7 ha; zebrano 83,68 ton (plon 3,69 t/ha)

 

Metoda B: areał – 23,4 ha; zebrano 107,17 ton (plon 4,58 t/ha) 

 

Metoda C: areał – 18,9 ha; zebrano 65,02 ton (plon 3,44 t/ha)

 

Średni plon dla całego areału wyniósł 3,94 t/ha, przy wilgotności 7,91%, MTZ 5,27g i zaolejeniu 42,87%.

 

Wnioski: 

 

1. Metoda B okazała się najefektywniejsza zarówno pod względem kosztowym, jak i uzyskanego plonu.

 

2. W przypadku metody orkowej (metoda A) zauważono lepsze i szybsze wschody, jednak po kilku tygodniach wystąpił efekt głodu. Rośliny zmieniły barwę na czerwoną i znacznie zwolniły wegetację.

 

3. Przy metodzie B zdrowotność roślin dała się zauważyć „gołym okiem”, zwłaszcza w dolnych częściach łanu tuż przed zbiorem.

 

4. Gleba i korzenie roślin przy poszczególnych metodach były mocno zróżnicowane. Ziemia przy metodzie B i C łatwo poddawała się wbijaniu szpadla, a na przekroju widoczna była już materia organiczna oraz ingerencja dżdżownic. Stanowisko w metodzie A było wyraźnie zbite, gleba wydawała się wręcz zlewna i tłusta. Szpadel wchodził z oporem. W metodzie A korzenie rozwinęły wiele bocznych odnóg, mało wyraźny był korzeń główny. W metodach bezorkowych (metody B i C) korzenie były dłuższe, z małą ilością bocznych rozwidleń. Dodatkowo rośliny siane w Strip tillu miały zdecydowanie grubsze łodygi i rozgałęzienia.

 

5. W metodzie orkowej (metoda A) zauważono ponadto dużą ilość samosiewów rzepaku z poprzednich lat, co zagęściło łan, obniżając jego jakość, a w konsekwencji plon.

 

6. Metoda uprawy poziomej (metoda C) jest metodą dość prymitywną, którą stosować można w sytuacji krytycznych warunków pogodowych. Daje niższy plon, ale jest mniej kosztowna i pracochłonna, pozostawiając jednocześnie dobre stanowisko pod uprawy następcze.

 

7. Błędem zauważonym przy metodzie Strip till był zbyt duży wysiew. Rzędowy siew umożliwia obniżenie normy wysiewu nawet o 30%, co korzystnie wpływa na rozkrzewienie i zdrowotność roślin.