Pierwsze zabiegi herbicydowe w ziemniakach

Ziemniaki należą do niewielu upraw, w których zdecydowana większość zarejestrowanych substancji czynnych zalecanych do zwalczania chwastów dwuliściennych jest aplikowana przedwschodowo. Jak wykonać pierwsze zabiegi herbicydowe w ziemniakach?

Z ochrony ziemniaków wycofano metrybuzynę. To ograniczenie ochrony nawet o kilkanaście herbicydów zawierających samą metrybuzynę lub jej fabryczne mieszaniny (+ chlomazon, diflufenikan, flufenacet, prosulfokarb). Mimo zmniejszenia liczby zalecanych środków chwastobójczych, w dalszym ciągu ich asortyment do zabiegów doglebowych jest dość duży.

Zabiegi herbicydowe w ziemniakach – termin

Ze względu na specyficzną uprawę gleby również w niekonwencjonalny sposób wykonuje się zabiegi doglebowe w uprawie ziemniaka. Podstawowym zaleceniem jest więc wykonanie zabiegu po ostatnim obredleniu i zabronowaniu pola. Erozja wodna jak również powietrzna powodują osypywanie się gleby do bruzd. W przypadku niezabronowania pola gleba łącznie z naniesioną w formie oprysku substancją czynną przemieszczana jest do bruzd i tam następuje jej kumulacja, co powoduje bardzo dobry efekt chwastobójczy. Natomiast zmniejszenie ilości substancji czynnych na bokach redlin jest przyczyną braku lub ograniczonego działania zastosowanych herbicydów. Zalecane bronowanie pola po ostatnim obredleniu to więc podstawa skutecznej ochrony przed zachwaszczeniem.

Drugim aspektem stosowania doglebowych herbicydów jest ich selektywne działanie w stosunku do samych ziemniaków. Prawie wszystkie zabiegi zaleca się przed wschodami ziemniaków w fazie rozwojowej BBCH 00-09. Niektóre zalecenia nawet ograniczają ten termin do BBCH 00-07 lub BBCH 00-08. Ma to bowiem związek z możliwością wykonania zabiegu na przesuszoną glebę. Silne pędy ziemniaków mogą bowiem spowodować popękanie wierzchniej warstwy gleby i w sposób niezamierzony przyczynić się do przedostania się cieczy opryskowej na wybijające się pędy ziemniaków. Jak zwykle są jednak wyjątki, do takich należy prosulfokarb.

Prosulfokarb

Zabiegi herbicydowe w ziemniakach wykonuje się często z wykorzystaniem preparatów zawierających prosulfokarb. Dostępny jest on w dwóch formulacjach: 800 EC i 900 EC. Zalecane dawki poszczególnych preparatów różnią się, ale wszystkie mieszczą się w granicach 2400-4000 g s.cz./ha. Dawki wyższe to szerszy zakres zwalczanych gatunków chwastów a także możliwość ich wyeliminowania w starszych fazach rozwojowych. W etykietach również można zauważyć bardzo odmienny wykaz gatunków wrażliwych (tabela). W praktyce bez względu na wybrany herbicyd korzystnie jest zapoznać się ze wszystkimi listami wrażliwości.

Zalecenia stosowania prosulfokarbu także znacznie różnią się zakresem terminu stosowania. Część zaleca się przed wschodami ziemniaków, np. z uwagą: „środek stosować po sadzeniu, ale przed wschodami ziemniaków, na glebę bez chwastów (BBCH 01-08 lub 09). Bulwy ziemniaka należy dobrze przykryć glebą, aby uniknąć uszkodzeń” (Cofeno, Fidox, Fidox XL, Proof, Roxy, Roxy XL). Również w etykietach można znaleźć informację, że środek można „stosować przed wschodami do fazy, gdy rozwinięty pierwszy liść na głównym pędzie głównym (BBCH 00-11)” Takie nietypowe sformułowanie znajduje się w etykietach preparatów Fantasia, Lees, Mia, Tiara. Natomiast jeszcze inny zapis „stosować po posadzeniu do fazy 3 liści na pędzie głównym (BBCH 00-13)” zamieszczono w etykietach preparatów większości pozostałych środków wymienionych w tabeli. Możliwość zastosowania prosulfokarbu w ziemniakach to także wykorzystanie mieszaniny tej substancji z diflufenikanem (Jura Max) zalecanej przedwschodowo.

Bielenie

Substancja czynna chlomazon jest bardziej popularna w odchwaszczaniu rzepaku, w którym powoduje przemijające bielenie lub żółknięcie liści. Podobne objawy można również zaobserwować na ziemniakach. Substancja ta dostępna jest w formie dwóch formulacji: 480 EC i 360 CS. Wszystkie preparaty zaleca się przedwschodowo, bez względu na formę użytkową w dawce 90-96 g s.cz./ha. Chlomazon również zaleca się w mieszaninach fabrycznych z metobromuronem (Sinopia, Toluso) oraz z pendimetaliną (Stallion). Podobnie jak w innych uprawach objawy te są przemijające.

Bielenie ziemniaków jest również możliwe po zastosowaniu flurochloridonu (Racer, Vernal). W tym przypadku są one wynikiem zbyt płytkiego wysadzenia bulw lub spóźnionym zabiegiem. Takich sytuacji należy unikać, ponieważ uszkodzenia mogą znacznie zahamować rozwój ziemniaków, a w skrajnych przypadkach nawet je zniszczyć.

Przeczytaj również: Alternarioza ziemniaka – duże zagrożenie dla plonu

Zabiegi herbicydowe w ziemniakach – inne rozwiązania

W ziemniakach zarejestrowany jest również aklonifen sam oraz w mieszaninie z diflufenikanem. Zastosowanie tej substancji czynnej, oprócz zwalczania chwastów dwuliściennych eliminuje występowanie chwastnicy jednostronnej, dzięki czemu w późniejszym terminie nie ma konieczności stosowania graminicydów.

Wśród wielu preparatów zawierających pendimetalinę, kilka z nich, w formulacji 400 SC, jest zarejestrowanych do odchwaszczania ziemniaków. To również możliwość wyeliminowania, oprócz chwastów dwuliściennych, chwastnicy jednostronnej, która jako wrażliwa nie jest wymieniana we wszystkich etykietach. Warunkiem wysokiej skuteczności jest natomiast zastosowanie pendimetaliny na bardzo wilgotną glebę.

Jedną z nowszych rejestracji jest preparat Mizuki zawierający pyraflufen etylowy. Preparat należy koniecznie stosować przed wschodami ziemniaków (BBCH 00-09), gdy chwasty znajdują się w fazie liścieni do fazy 4 liści właściwych. Mizuki jest również stosowany pod koniec wegetacji ziemniaków jako desykant. Na rynku znajduje się także środek Kabuki zawierający tę samą substancję czynną (inna ilość). Jest on jednak zalecany wyłącznie do desykacji i nie należy go stosować do zabiegów odchwaszczania.

W ziemniakach nie należy również pomijać możliwości wykorzystania glifosatu. Spośród wielu produktów, oficjalną rejestrację stosowania po posadzeniu ziemniaków i jednokrotnym obredleniu na wschodzące chwasty, ale nie później niż 3 dni przed wschodami ziemniaków, mają środki: Rodeo Plus, Roundup 360 Plus, Roundup Dynamic oraz Roundup TransEnergy 450 SL.

Przykładowe zalecenia doglebowego niszczenia chwastów w uprawie ziemniaków

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z MRiRW

Źródło: „Nowoczesna Uprawa”, wydanie kwiecień 2026 r.