Optymalizacja zabiegów herbicydowych w warunkach stresu suszowego

Warunki pogodowe są jednym z elementów determinujących wykonanie jakiegokolwiek zabiegu. Susza jest pojęciem względnym. W przypadku rolnictwa rozpatrywana jest przede wszystkim jako susza glebowa. Spadek wilgotności ziemi utrudnia prawidłowy rozwój upraw. W początkowej fazie rozwoju, to znaczy krótko po siewie uniemożliwia wykonanie zabiegów odchwaszczania plantacji herbicydami o działaniu doglebowym. Środki doglebowe wymagają wilgotnej gleby, aby zaktywizować swoje działanie. Optymalizacja zabiegów herbicydowych ŚOR w warunkach stresu suszowego i wysokich temperatur – na co zwrócić uwagę?
Stopień przesuszenia gleby bywa różny. Jej całkowite przesuszenia wyklucza całkowicie stosowanie środków chwastobójczych. Niektórzy plantatorzy w tym celu podejmują decyzję o zwiększeniu ilości cieczy opryskowej. To błędne postępowanie. Przypominamy – 100 litrów wody wydatkowane na 10 000 metrów kwadratowych (hektar) oznacza, że na każdy metr kwadratowy przypada 0,01 litra wody (czyli 0,01 mm). Tradycyjnie do zabiegów używa się cieczy w ilości 200-300 litrów/ha (czyli 0,02-0,03 mm) i każde podniesienie jej ilości, rzeczywiście stanowi przysłowiową „kroplę w morzu”.
Do substancji czynnych najbardziej wymagających wysokiej wilgotności gleby należą: etofumesat (buraki), pendimetalina (kukurydza, zboża, warzywa – głównie bobowate, ziemniaki oraz dimetenamid-P, który jest wyłącznie składnikiem mieszanin fabrycznych (głównie bobowate, burak cukrowy i pastewny, kukurydza, rzepak i inne kapustowate, słonecznik, warzywa cebulowe).
Optymalizacja zabiegów herbicydowych ŚOR – adiuwanty
W przypadku przesuszonej gleby jedynym z rozwiązań jest dodatkowe zastosowanie preparatów z udziałem adiuwantów doglebowych. Zwiększają one aktywność zastosowanej substancji czynnej w górnej warstwie gleby wynoszącej około 5 cm.
Po zabiegu doglebowym w każdej sytuacji, a zwłaszcza gdy gleba jest przesuszona nie należy wykonywać żadnych uprawek glebowych przez cały okres działania herbicydu, czyli minimum przez kilka tygodni. Grozi to zniszczeniem tzw. filmu herbicydowego, czylicienkiej warstwy ochronnej, z której przebijający się na powierzchnię chwast pobiera substancję czynną. Każde spulchnienie gleby (użycie brony, kultywatora itp.) niszczy tą jednolitą warstwę (film) obniżając skuteczność zastosowanego herbicydu.
Herbicydy o dłukim okresie działania
Optymalizacja zabiegów herbicydowych ŚOR to kwestia na którą mocno zwracają uwagę aktualnie rolnicy. Warto podkreślić, że innym rozwiązaniem jest stosowanie herbicydów o długim okresie działania, takich jak np. izoksaflutol, terbutylazyna w kukurydzy, chlomazon w rzepaku czy diflufenikan w zbożach. Preparaty o takim składzie mogą nieco poczekać na falę opadów i zaktywizować się nieco później. Kolejne zalecenie to odczekać do zapowiedzi opadów. Do póki na polu nie pojawiają się wschody chwastów nie ma zbytniego pośpiechu z wykonaniem zabiegu. Natomiast w przypadku pojawienia się pierwszych wschodów chwastów można dokonać wyboru wśród herbicydów, które działają doglebowo oraz wnikają do chwastów przez ich zielone części. Warunkiem jest wykonanie zabiegu na bardzo młode chwasty o jeszcze słabo wykształconym systemie korzeniowym.
Zabiegi nalistne podczas suszy
Odrębnym zagadnieniem jest wykonywanie zabiegów nalistnych podczas suszy i równocześnie panujących wysokich temperatur. Podczas suszy zabiegi nalistne można tak długo wykonywać, dopóki roślina uprawna jest w kondycji i utrzymuje pełen turgor. Zwłaszcza w tym okresie można wykorzystać adiuwanty aktywujące, które w tych trudnych dla rośliny uprawnej, a zdecydowanie mniej uciążliwych dla chwastów, powinny skutecznie wpłynąć na ich zwalczenie.
Każde oznaki wpływu stresu są sygnałem, że nawet selektywny preparat może pogorszyć kondycję rośliny uprawnej. Pewnym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest stosowanie dawek dzielonych – mniej agresywnych.
Na co warto zwrócić uwagę?
Zwracając uwagę na optymalizację zabiegów herbicydowych ŚOR należy przypomnieć, że kwestię wysokich temperatur regulują zapisy w etykietach poszczególnych herbicydów. Na ogół maksymalne wartości kształtują się w przedziale 20-25 stopni C. Pod tym względem do substancji czynnych zalecanych w najwyższych temperaturach należy zaliczyć graminicydy, zwłaszcza z tzw. grupy „fop” (chizalofop, fluazifop, propachizafop). Zalecane są w uprawach roślin dwuliściennych nawet przy temperaturze 27 stopni C. Również specyficzny graminicyd zbożowy fenoksaprop-P etylu + sejfner w formie niektórych preparatów jest zalecany. Można go stosować także w temperaturze 28 stopni C.
Dodatkowym elementem, na który należy zwrócić uwagę jest silna operacja słońca, która może spowodować poparzenia roślin. Podczas panowania wysokich temperatur, zabiegi należy wykonywać w dni pochmurne. Można je wykonać również wcześnie rano lub późno wieczorem unikając silnej operacji promieni słonecznych. Nie należy stosować środków typowo parzących. Na szczęście jest ich stosunkowo mało. Należy do nich bifenoks w formie preparatu Fox 480 SC zalecany w rzepaku i zbożach czy karfentrazon etylu w formie herbicydu Aurora 40 WG służącego do odchwaszczania zbóż.
Wysoka temperatura jest również czynnikiem wpływającym na szybkie odparowywanie cieczy roboczej. W efekcie powoduje to tworzenie się tzw. depozytu na liściach, czyli wykrystalizowanej substancji czynnej, która „nie zdążyła” z braku odpowiednich warunków wilgotnościowych wniknąć do organizmu chwastów. Takiemu zjawisku można zapobiegać stosując adiuwanty zapobiegające szybkiemu parowaniu i wydłużające okres zwilżenia liści.
Przeczytaj również: Niedobór wody u roślin – czynnik krytyczny dla plonu
