Kryptosporydioza – najczęstsza przyczyna biegunek u cieląt

kryptosporydioza, biegunki cieląt, bydło — Choroba objawia się nagłym wystąpieniem wodnistej, żółtozielonej biegunki z domieszką krwi, śluzu oraz strzępków błony śluzowej. Foto_Remigiusz Kryszewski

Cryptosporidium parvum to jednokomórkowy pierwotniak, który wywołuje nawet 60 proc. biegunek u cieląt. Atakuje najczęściej młode sztuki w wieku 5-15 dni i jest szczególnie niebezpieczny dla zwierząt o zmniejszonej odporności.

Biegunki u cieląt w wielu gospodarstwach stanowią poważny problem hodowców. Mogą być wywoływane przez wirusy, bakterie lub pasożyty, albo wynikać z błędów żywieniowych. Do pasożytów przyczyniających się do powstawania nawet 60 proc. biegunek należy Cryptosporidium parvum.

Jego jaja są umieszczone w osłonkach zwanych oocystami, które chronią je przed działaniem antybiotyków. Znajdują się one w kale zakażonych zwierząt i mogą być przenoszone przez gryzonie, zwierzęta domowe oraz chore zwierzęta. Po przedostaniu się do układu pokarmowego cieląt uwalniają się z nich pasożyty, które wnikają w głąb komórek jelitowych i je uszkadzają. Ostatecznie pasożyt produkuje kolejne jaja, które są wydalane. Przedostają się do obornika będąc źródłem kolejnych zakażeń.

Kryptosporydioza najczęściej atakuje cielęta w wieku od 5 do 15 dni i objawia się pojawieniem wodnistej, żółtozielonej biegunki z domieszką krwi, śluzu oraz strzępków błony śluzowej. Jednocześnie cielęta wykazują bolesne parcie na stolec, stają się apatyczne i niechętnie wstają oraz tracą wagę.

W łagodnych stanach chorobowych może występować luźny kał oraz ograniczone przyrosty masy ciała lub charłactwo.

W leczeniu kryptosporydiozy wykorzystuje się preparaty, których substancją czynną jest halofuginon, który nie eliminują pasożytów, ale uniemożliwiają ich namnażanie się i hamują wydalanie oocyst. Dodatkowo stosuje się leczenie objawowe biegunki oraz wynikające z niej odwodnienie.

W przypadku pojawienia się kryptosporydiozy w stadzie główny nacisk należy położyć na poprawę higieny utrzymania zwierząt. Pomoże w tym częste usuwanie obornika oraz okresowa dezynfekcja kojców, wiader, smoczków i koryt. Duże znaczenie ma również higiena personelu obsługującego cielęta. Czyste ubrania, dezynfekcja rąk i obuwia w znacznym stopniu może ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby.

Więcej informacji na temat kryptosporydiozy będzie można znaleźć w Hoduj z Głową Bydło nr 4/2016. Z APRENUMERUJ