Kary dla rolników przy sprzedaży ziemi. Resort reaguje

Resort rolnictwa odniósł się do wystąpienia w sprawie przepisów umożliwiających stosowanie potężnych sankcji związanych z warunkami sprzedaży gruntów z państwowego zasobu. Te kary dla rolników sięgają 40 proc. ceny ziemi. W swojej odpowiedzi ministerstwo informuje m.in. o planach dotyczących zmiany ustawy.

Wniosek o zmianę przepisów do szefa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) Stefana Krajewskiego wystosował Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR). Chodzi konkretnie o art. 29a Ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Bo to on stanowi podstawę do naliczania przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) potężnych sankcji finansowych. Te kary dla rolników sięgają 40 proc. ceny sprzedaży nieruchomości rolnej z państwowego zasobu.

Kary dla rolników zagrażają płynności finansowej gospodarstw

„Rolnicy są obciążani bardzo dotkliwymi i automatycznymi sankcjami finansowymi. Również w sytuacjach, które nie mają charakteru spekulacyjnego i nie prowadzą do naruszenia interesu Skarbu Państwa” – brzmi wystąpienie KRIR.

Jak w nim podkreślano, dotyczy to w szczególności przypadków, w których nabywca nieruchomości rolnej – przed upływem okresu wynikającego z umowy sprzedaży – ustanawia hipotekę na nieruchomości rolnej w celu zabezpieczenia kredytu inwestycyjnego (robiąc to bez uzyskania uprzedniej zgody KOWR) lub w przypadku przejęcia gospodarstwa wskutek śmierci rodzica. Przy tym w ocenie izb obowiązek zapłaty 40 proc. ceny sprzedaży ziemi to zdecydowana przesada. Zwłaszcza, że egzekwuje się go niezależnie od stopnia winy i skutków naruszenia prawa. W praktyce takie kary dla rolników mogą wprost prowadzić do utraty płynności finansowej gospodarstw. Tym samym mogą zagrażać ich dalszemu funkcjonowaniu. Ponadto według KRIR sankcja ta powinna pełnić funkcję prewencyjną, a nie wyłącznie represyjną.

Mając na uwadze powyższe, samorząd rolniczy zwrócił się o zmianę wspomnianego wyżej przepisu. Co więcej, powinien on jego zdaniem zostać tak zmodyfikowany, by umożliwiał stosowanie sankcji finansowych przez KOWR z uwzględnieniem:

• okoliczności konkretnego przypadku;
• realiów funkcjonowania gospodarstw rolnych;
• tylko wówczas, gdy rolnik sprzeda ziemię przed upływem wskazanego czasu.

Kary dla rolników – są odstępstwa od ich zastosowania

Co na to MRiRW? Wysokie kary dla rolników zostaną utrzymane? W odpowiedzi ministerstwo zaznacza, że z rzeczonego art. 29a (ust. 3) ustawy jasno wynikają konsekwencje dla kupujących państwową ziemię. Chodzi o to, że zgodnie z tym przepisem umowa sprzedaży nieruchomości rolnej musi zawierać zobowiązania nabywcy do zapłaty kwoty w wysokości 40 proc. ceny sprzedaży – w przypadku niedotrzymania przez tegoż nabywcę nieruchomości któregokolwiek z obowiązków ustawowych.

Przy tym umowa sprzedaży państwowych gruntów zawiera też zastrzeżenia. Mianowicie, że przywołanych powyżej postanowień nie stosuje się w przypadku przeniesienia własności nieruchomości nabytej z państwowego zasobu na rzecz zstępnego, wstępnego, przysposobionego lub przysposabiającego. Zaś w przypadku ich braku – na rzecz krewnego w linii bocznej. Ponadto można na odstępstwa od wspomnianych obowiązków albo na ustanowienie hipoteki na nabytej nieruchomości otrzymać zgodę KOWR. Wówczas kary dla rolników nie są stosowane.

Ministerstwo pracuje nad zmianą przepisów ustawy

„Ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi znane są postulaty rolników i środowisk rolniczych wskazujące na restrykcyjny charakter przywołanej regulacji. Zarówno w zakresie systemu sankcyjnego, jak i zakresu obowiązków nabywcy” – zapewnia MRiRW.

Jednocześnie przekonuje, że we współpracy z KOWR prowadzi stały monitoring funkcjonowania przepisów ustawy. Zaś w jego ramach wszystkie zgłaszane przez m.in. rolników i ich zrzeszenia kwestie są szczegółowo analizowane. Dodatkowo resort informuje, że obecnie trwają w nim prace nad zmianą m.in. przepisów właśnie Ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. „Postulaty zgłoszone w tym zakresie zostaną zatem wzięte pod uwagę przy nowelizacji ww. przepisów” – wskazuje ministerstwo.

Zatem pozostaje trzymać resort za słowo. I monitorować propozycje zmian w ustawie. Bo kary dla rolników – nie tylko zresztą w przywołanym zakresie – są zbyt srogie. Zwłaszcza że do już istniejących obowiązków, gospodarstwom dokłada się ciągle nowe.

Przeczytaj również: Zakup ziemi rolnej – więcej środków na kredyty dla młodych.