Stres cieplny u krów. Jak chronić stado przed upałami?

Wysokie temperatury stanowią coraz większe wyzwanie dla hodowców bydła mlecznego. Stres cieplny u krów obniża produkcję mleka, pogarsza wyniki rozrodu i zwiększa ryzyko chorób.

Co więcej, jego skutki mogą być odczuwalne jeszcze długo po zakończeniu upałów. Dlatego warto wiedzieć, kiedy pojawia się zagrożenie oraz jak skutecznie chronić stado.

Kiedy krowy odczuwają dyskomfort?

Wiele osób uważa, że problem pojawia się dopiero podczas ekstremalnych upałów. Jednak krowy są znacznie bardziej wrażliwe na wysokie temperatury niż ludzie.

Pierwsze objawy stresu cieplnego u krów mogą wystąpić już przy temperaturze około 22°C i wilgotności powietrza na poziomie 50%. Natomiast krowy o wysokiej wydajności mlecznej są szczególnie narażone, ponieważ pobierają więcej paszy i produkują więcej ciepła metabolicznego. Dlatego mogą odczuwać dyskomfort już przy temperaturze około 18°C.

Do oceny ryzyka wykorzystuje się wskaźnik THI (Temperature Humidity Index), który uwzględnia zarówno temperaturę, jak i wilgotność powietrza.

Jakie są objawy stresu cieplnego u krów?

Stres cieplny u krów wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Początkowo objawy mogą być trudne do zauważenia. Jednak wraz ze wzrostem obciążenia cieplnego stają się coraz bardziej widoczne.

Najczęściej obserwuje się:

• przyspieszony oddech,
• wzrost temperatury ciała,
• intensywniejsze pocenie się,
• wydłużony czas stania,
• mniejsze pobranie paszy,
• ospałość i spadek aktywności.

W ciężkich przypadkach krowy oddychają z otwartym pyskiem, wyciągają szyję i wyraźnie dyszą, dlatego taki stan wymaga natychmiastowej reakcji.

Stres cieplny u krów a produkcja mleka

Upały i stres cieplny u krów bardzo szybko odbijają się na wynikach produkcyjnych. Krowy ograniczają pobranie paszy, dlatego organizm otrzymuje mniej składników potrzebnych do produkcji mleka.

Przy łagodnym stresie cieplnym wydajność może spaść o około 1 kg mleka dziennie na sztukę. Natomiast przy silniejszym obciążeniu straty przekraczają nawet 4 kg mleka dziennie.

Co więcej, spadek produkcji często pojawia się dopiero po kilku dniach od wystąpienia wysokich temperatur. Dlatego wielu hodowców zauważa problem z opóźnieniem.

Negatywne skutki dla zdrowia i rozrodu

Stres cieplny u krów nie ogranicza się wyłącznie do spadku wydajności. Powoduje również pogorszenie kondycji zwierząt.

W okresie upałów częściej występują:

• kulawizny,
• choroby metaboliczne,
• problemy z zacieleniem,
• wydłużenie okresu międzywycieleniowego,
• wyższa śmiertelność.

Dodatkowo u krów zasuszonych może prowadzić do skrócenia ciąży oraz obniżenia masy urodzeniowej cieląt. W efekcie młode zwierzęta osiągają gorsze wyniki produkcyjne w przyszłości.

Stres cieplny u krów. Jak skutecznie chronić krowy przed upałami?

Zapewnij cień

Podstawą ochrony przed upałami i profilaktyka stresu cieplnego u krów pozostaje odpowiednie zacienienie. Przewiewne obory oraz wiaty ograniczają nagrzewanie organizmu przez promieniowanie słoneczne.

Jednocześnie wszystkie zwierzęta powinny mieć dostęp do zacienionego miejsca bez nadmiernego zagęszczenia.

Zadbaj o skuteczną wentylację

Sprawna wentylacja pomaga usuwać nadmiar ciepła z budynku. Dlatego warto regularnie kontrolować stan wentylatorów oraz drożność wlotów powietrza.

Co więcej, zwiększenie prędkości przepływu powietrza wokół zwierząt wyraźnie poprawia ich komfort cieplny.

Wykorzystaj systemy chłodzenia

Zraszacze i systemy mgławicowe skutecznie wspierają walkę z upałami.

Zraszacze schładzają skórę krowy podczas odparowywania wody. Natomiast mgła wodna obniża temperaturę powietrza. Jednak oba rozwiązania wymagają odpowiedniej wentylacji, ponieważ nadmierna wilgotność ogranicza ich skuteczność.

Zapewnij stały dostęp do wody

W czasie upałów i stresu cieplnego u krów zapotrzebowanie na wodę gwałtownie rośnie. Mlecznica produkująca 40–45 kg mleka dziennie może wypijać nawet ponad 130 litrów wody na dobę.

Dlatego poidła muszą zapewniać odpowiednią ilość czystej i świeżej wody przez cały dzień.

Stres cieplny u krów. Kontroluj stado podczas upałów

Najlepszym wskaźnikiem przegrzania u krów pozostaje częstotliwość oddechów. Prawidłowo dorosła krowa wykonuje od 40 do 60 oddechów na minutę.

Jeżeli ponad 10% zwierząt przekracza poziom 100 oddechów na minutę, sytuacja staje się alarmowa. W takim przypadku należy natychmiast wdrożyć działania chłodzące.

Podsumowując, stres cieplny u krów stanowi poważne zagrożenie dla produkcji mleka i zdrowia stada. Powoduje spadek pobrania paszy, obniża wydajność oraz pogarsza wyniki rozrodu. Dlatego hodowcy powinni zadbać o cień, skuteczną wentylację, systemy chłodzenia i stały dostęp do wody. Szybka reakcja podczas upałów pozwala ograniczyć straty i poprawić dobrostan zwierząt.

Przeczytaj również: Zrobotyzowana obora i dywersyfikacja dochodów