Wysokowydajne stado krów mlecznych i dój batch milking

Zobacz galerię (8)

Wysokowydajne stado krów wymaga nie tylko dobrej genetyki, lecz także precyzyjnego zarządzania żywieniem, rozrodem i dojem. W Fortune Cieszymowo, gdzie utrzymuje się ponad 1400 krów mlecznych, wdrożono największy na świecie system batch milking firmy DeLaval.

Dzięki automatyzacji i konsekwentnej organizacji pracy gospodarstwo osiąga wysoką wydajność mleczną.

Wysokowydajne stado krów w Fortune Cieszymowo

W gospodarstwie utrzymuje się około 3900 sztuk bydła, w tym ponad 1400 krów dojnych. Łącznie z krowami zasuszonymi stado liczy blisko 1600 mlecznic. Co więcej, jego rozwój nadal trwa. W najbliższych miesiącach liczba krów ma wzrosnąć do około 1700–1800 sztuk.

Wyniki produkcyjne potwierdzają potencjał wysokowydajnego stada krów. Dlatego w 2025 r. średnia produkcja sztuk objętych oceną wartości użytkowej wyniosła 14 096 kg mleka. Rok wcześniej było to 13 641 kg, a więc wynik poprawił się o 455 kg. Tym samym gospodarstwo zajęło pierwsze miejsce w województwie pomorskim pod względem wydajności stad objętych oceną.

Największy system batch milking DeLaval na świecie

W Fortune Cieszymowo pracuje 25 robotów udojowych VMS V300. W nowym budynku doju grupowego działa 24 urządzenia, natomiast 25. robot znajduje się w porodówce. Inwestycja objęła również oborę wolnostanowiskową dla 500 krów, dwa jałowniki dla 700 jałówek cielnych, wiatę do przygotowywania i zadawania TMR-u oraz silosy kiszonkowe. Całość kosztowała około 50 mln zł.

Zmiana systemu doju wiązała się z okresem adaptacji. Początkowo wydajność spadła o około 2 litry mleka od krowy, jednak po 3–4 miesiącach stado wróciło do wcześniejszego poziomu.

Jak wysokowydajne stado krów adaptuje się do robotów?

Po ponad roku pracy system sprawdza się w gospodarstwie. W wysokowydajnym stadzie większość krów spokojnie wchodzi do robotów, choć część zwierząt wymaga zachęty. Niektóre sztuki przyzwyczajają się do konkretnego stanowiska lub wybierają robota po określonej stronie.

System zaprojektowano również z myślą o ergonomii. Przy ośmiu robotach obniżono posadzkę, dlatego pracownicy mogą pomagać krowom bez konieczności klękania.

Przygotowanie jałówek do doju automatycznego

Wysokowydajne stado krów wymaga również pracy z młodzieżą przeznaczoną na remont. W gospodarstwie zastosowano dwuetapowy system przyuczania jałówek do doju grupowego w robotach. Najpierw zwierzęta oswajają się z robotem na porodówce, gdzie urządzenie podaje paszę treściwą, ale nie wykonuje doju. Następnie świeżo wycielone krowy i pierwiastki trafiają do 25. robota.

Robot w porodówce pozyskuje również siarę. System odprowadza ją do osobnego pojemnika. Ponadto pracownicy oceniają jej jakość siaromierzem. Dodatkowo odpowiednia siara trafia do zamrożenia i tworzy bank siary.

Żywienie wspiera wysokowydajne stado krów

Stabilna dawka pokarmowa ma kluczowe znaczenie dla produkcji mleka w wysokowydajnym stadzie krów. Dlatego wozy paszowe wyposażono w system NIR, który analizuje suchą masę i podstawowe parametry komponentów TMR. Na tej podstawie urządzenie koryguje ilość pobieranej paszy.

Krowy otrzymują także paszę treściwą podczas wizyty w robocie. Jednorazowa porcja wynosi 0,5 kg. Grupy szczytowe, dojone trzy razy dziennie, pobierają około 1,5 kg granulatu na dobę. Pozostałe grupy otrzymują średnio 1 kg.

Chłodzenie i rozród krów

Wysokowydajne stado krów potrzebuje odpowiedniego mikroklimatu, szczególnie latem. Dlatego w obiektach zastosowano wentylatory oraz zraszanie nad stołem paszowym. System pracuje cyklicznie: przez minutę zrasza zwierzęta, a następnie robi 14 minut przerwy.

Przed instalacją wentylacji wskaźnik skuteczności zacieleń w okresie letnim spadał do 16–18 punktów. W ostatnich latach spadki ograniczono do 20–22 punktów, przy średniorocznym poziomie PR wynoszącym 32 punkty.

Podsumowując, wysokowydajne stado krów w Fortune Cieszymowo to efekt połączenia automatyzacji, właściwego żywienia, selekcji hodowlanej i dbałości o dobrostan. System batch milking usprawnia organizację doju, jednak nadal wymaga obecności i doświadczenia pracowników. Co więcej, monitoring zwierząt oraz kontrola suchej masy TMR pomagają utrzymać stabilną produkcję mleka.

Przeczytaj również: Cena mleka lekko wzrosła. GUS i MRiRW pokazują odbicie

Więcej informacji na temat gospodarstwa znajdziesz w artykule: „Organizacja stada w warunkach robotyzacji i batch milking” w magazynie „Hoduj z Głową Bydło” nr 4/2026. To konkretne wydanie naszego magazynu można kupić TUTAJ

Prenumeratę „Hoduj z Głową Bydło” zamówisz TUTAJ