Żniwa w Polsce 2026 – plony niższe średnio o 30 proc.

Aby kupić 120 l paliwa, należy sprzedać 1 tonę pszenicy – wskazuje samorząd rolniczy, oceniając, że to przykład najlepiej obrazujący sytuację rolnictwa w Polsce w 2026 r. podczas trwających żniw. Plony w całym kraju są generalnie gorsze od zeszłorocznych. To m.in. skutek suszy, w sprawie której ukazał się najnowszy raport z państwowego monitoringu.

Wielkopolska Izba Rolnicza (WIR) wskazuje w swojej ocenie bieżącej sytuacji, że ostatnie dni z większą ilością słońca pozwoliły rolnikom przyspieszyć prace żniwne. Ale ogółem zaawansowanie prac jest różne – w części regionów żniwa zbliżają się już do końca. Natomiast w innych nadal trwają intensywne zbiory.

„Tegoroczne plony są bardzo zróżnicowane i w wielu gospodarstwach niższe niż w ubiegłym roku. Wpływ na to miały przede wszystkim wiosenna susza, przymrozki oraz wysokie temperatury w okresie kształtowania się ziarna” – czytamy w „Raporcie żniwnym” WIR.

Żniwa w Polsce 2026 – skupy działają sprawnie, ale ceny dołują

I tak np. w wielkopolskich powiatach obornickim, wągrowieckim i chodzieskim żniwa są mocno zaawansowane i przekroczyły półmetek. A w niektórych gminach zrealizowano już około 60 proc. prac.

Jeśli chodzi o plony, są bardzo różne ze względu na jakość gleb i lokalne warunki uprawowe. Kształtują się mniej więcej tak: pszenica 3-5 t/ha, pszenżyto 2,5-5 t/ha, żyto 3-5 t/ha, owies 1,5-3,5 t/ha. Zaś średnia wydajność rzepaku wynosi około 2 t/ha. Przy tym rolnicy oceniają najczęściej tegoroczne plony na około 70 proc. poziomu ubiegłorocznego.

Co istotne – jak podaje WIR – skupy działają sprawnie i odbierają zboże bezpośrednio z pól. Jednak ceny oczywiście nie zadawalają rolników, kształtując się w tamtym regionie tak:

• pszenica konsumpcyjna – ok. 840 zł/t;
• pszenica paszowa – 820 zł/t;
• pszenżyto – 700 zł/t;
• żyto 600 zł/t.

KRIR: plony są niższe średnio o 30 proc. od zeszłorocznych

Z kolei Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR) w komunikacie z 3 lipca 2026 r. przekonuje, że obecnie jesteśmy już w Polsce po pierwszej fazie żniw 2026.

„Pogoda jest w miarę sprzyjająca zbiorom, ale wcześniejsze przymrozki, susza i na koniec czerwca fala upałów spowodowały, że plony są niższe średnio o 30 proc. w stosunku do roku poprzedniego” – ocenia KRIR.

Przy tym dodaje, że pomimo niższych plonów, nadal przechowywane jest zboże z zeszłego roku. W związku z tym nie ma obaw co do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju w zakresie zbóż.

Natomiast ceny ziarna – jak zaznacza rolniczy samorząd – są na poziomie zeszłorocznym. Zatem np. pszenica odnotowuje najniższe ceny od 20 lat.

Żniwa w Polsce 2026 – 120 litrów „ropy” za tonę pszenicy

Jednocześnie koszty produkcji rosną lawinowo. Ostatnio szczególnie dotkliwe są podwyżki cen paliw z olejem napędowym na czele.

„Najbardziej obrazowym przykładem jest, że aby kupić 120 l paliwa, należy sprzedać 1 tonę pszenicy” – zwraca uwagę KRIR.

Biorąc powyższe pod uwagę, wnioskuje do rządu o jak najszybsze uruchomienie pomocy dla rolników. Chodzi m.in. o określenie zwrotu akcyzy na poziomie 2 zł za litr oleju napędowego zużytego do produkcji. Ponadto izby postulują wystąpienie do Komisji Europejskiej o podniesienie ceny interwencyjnej zbóż. Dodatkowo należy ich zdaniem zwiększyć dopłaty do materiału siewnego do 160 zł/ha. I określić taką stawkę już na jesieni, kiedy rolnicy podejmują decyzje co do zakupu materiału i zasiewają pola.

Swoje wystąpienie KRIR skierowała do premiera Donalda Tuska oraz ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego.

Susza wciąż doskwiera uprawom – od zbóż po strączkowe

Na żniwa 2026 w Polsce – jak pisaliśmy powyżej – istotny wpływ ma susza rolnicza. Właśnie ukazał się ósmy tegoroczny raport z Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej, za który odpowiada Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa. Raport obejmuje okres od 1 czerwca do 31 lipca 2026 r. Jak z niego wynika, średnia wartość klimatycznego bilansu wodnego (KBW) w Polsce, stanowiącego podstawę oceny zagrożenia suszą rolniczą, wzrosła o 19,8 mm i wyniosła – 99,4 mm. Przy tym najniższe wartości KBW w tym okresie odnotowano w dalszym ciągu w województwach lubelskim i podkarpackim.

Co więcej, w raporcie stwierdzono występowanie zagrożenia suszą rolniczą dla upraw:

• zbóż jarych;
• zbóż ozimych;
• kukurydzy na ziarno;
• kukurydzy na kiszonkę;
• buraka cukrowego;
• chmielu;
• krzewów owocowych;
• drzew owocowych;
• truskawek;
• tytoniu;
• warzyw gruntowych;
• ziemniaka;
• roślin strączkowych.

Źródło: WIR, KRIR, IUNG

Przeczytaj również: Zbiory zbóż 2026 – GUS: będą o blisko 5 proc. niższe.