Twórcy ludowi już przygotowują pisanki. Są znane w całej Europie

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
Autor tekstu: Małgorzata Półtorak PAP, (em) | redakcja@agropolska.pl
22-01-2018,10:10 Aktualizacja: 22-01-2018,10:27
A A A

Pisanki z Lipska wyjeżdżają m.in. do Czech, Szwajcarii, Niemiec i Australii, dlatego twórczynie ludowe, aby zdążyć do świąt wielkanocnych zaczynają je wykonywać już w styczniu. Każda jest w stanie przygotować ich ok. tysiąca.

Dr Artur Gaweł, dyrektor Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej podkreśla, że sztuka malowania jajek osiągnęła szczególnie wysoki poziom w Lipsku nad Biebrzą, przez co miejscowość stała się "ośrodkiem pisankarstwa znanym obecnie w całym kraju". Pisanki zdobione są techniką batiku szpilkowego, znaną na Podlasiu od I połowy XIX w.

Koła Gospodyń Wiejskich, obszary wiejskie, kultura na wsi, Ewa Słodyczka, Małgorzata Raducha

Koła Gospodyń Wiejskich idą z duchem czasu

- Uzupełniamy się, bo każda z nas jest uzdolniona w innym kierunku - mówi Ewa Słodyczka o członkiniach Koła Gospodyń Wiejskich w Kościelisku zrzeszającego kobiety wieku 26-70 lat. Panie wolny czas spędzają nie tylko na lepieniu...

Do zrobienia tzw. pisanki lipskiej potrzebna jest wydmuszka, a także szpilka wbita w specjalny kijek, którą następnie zanurza się w rozgrzanym wosku pszczelim i w ten sposób nanosi wzór na jajko.

Rysuje się kreski przypominające przecinki albo rozciągnięte łezki. Wzory pisze się symetrycznie; to najczęściej gwiazdki, kwiatki i palemki.

Dawniej pisanki kolorowano naturalnymi barwnikami, współcześnie używa się środków syntetycznych do barwienia wełny.

Ewa Skowysz-Mucha, 70-letnia twórczyni ludowa z Lipska, wiceprezes Zarządu Suwalskiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych pisankarstwem zajmuje się od dzieciństwa.

Tej sztuki nauczyła ją mama. Jak mówi ozdabia wydmuszki jajek: kurzych, gęsich, strusich, a także niewielkie jajka kurek rajskich. Wydmuszki na pisanki twórczynie zbierają przez cały rok.

jajka, wielkanoc, chów ekologiczny, kury nioski

15 jaj w okresie Wielkanocy. Tyle zjada przeciętny Polak

Jajka są chętnie spożywane o każdej porze roku, jednak podczas Wielkanocy ich popularność znacznie rośnie. Rocznie Polacy zjadają średnio 150 jaj na osobę. Jak informuje TVP 1 aż jedna dziesiąta tej sumy czyli 15 przypada właśnie na trwające...

- W wylęgarniach drobiu, po pierwszym naświetleniu; jak tam wiedzą, że te jajka są niezasiedziałe i nie ma w nich zarodka, to ferma takie jajka odrzuca, a nam się one przydają. Jajko trzeba wydmuchać, później wprowadzić strzykawką lekarską wodę z płynem do środka, umyć w środku, na zewnątrz, trzeba wysuszyć i znowu umyć - opisuje ekspertka.

Kobieta podkreśla, że zamówienia na pisanki już napływają na Podlasie.

- Wykonuję do Szwajcarii spore zamówienie, do Niemiec, do krajów skandynawskich, do Anglii wyjeżdżają, a jeśli chodzi o kraj, to mamy takie stałe punkty, jak Muzeum Etnograficzne w Warszawie, targi i jarmarki m.in. w Białymstoku, w Lublinie - mówi twórczyni.

- Szwajcarzy kupują większość pisanek jaj kurzych, teraz część zamawiają gęsich, ale w tym roku też kilka strusich kupili, natomiast strusie idą najlepiej w Polsce. Polacy, którzy pracują w Niemczech, czy w Anglii też zamawiają już sporo jako prezent dla swoich "bosów", powiedzmy" - wyjaśnia Skowysz-Mucha.

jaja, sprzedaż jaj, ceny jaj, handel jajami, produkcja jaj, grypa ptaków, KIPDiP

Jaja tanieją. To może być trudny rok dla producentów

2018 r. dla producentów jaj może być trudny m.in. ze względu na zagrożenie chorobami zakaźnymi oraz większą konkurencję ze strony innych krajów - wskazuje Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz. Od listopada ceny jaj spadają,...

Pisankarki z Lipska mówią, że zrobienie jednej pisanki na jajku kurzym zajmuje godzinę. Na pomalowanie jaja strusiego trzeba przeznaczyć nawet dwa dni.

- Jak styczeń się zaczyna, to ja wiem, że już odbiorcy się będą odzywać i trzeba będzie wysyłać, do Czech już kilka dni temu pojechały - opowiada z kolei 78-letnia twórczyni ludowa z Lipska Genowefa Sztukowska, która zdobieniem jaj zajmuje się od 1969 r. i rocznie nadal potrafi wykonać ok. tysiąca pisanek na jajkach kurzych.

W Lipsku jest ok. 20 twórczyń ludowych, które podkreślają, że pomimo całorocznej produkcji, zdobienie jajek ich nie nudzi. Kobiety prowadzą warsztaty i uczą tej sztuki kolejne pokolenia.

Pisanka lipska od 2012 znajduje się na Liście Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W Lipsku od 2007 roku działa Muzeum Lipskiej Pisanki i Tradycji przy Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury.

Tamtejsza kolekcja liczy blisko pół tysiąca pisanek. Głównym celem powstania placówki, jak można przeczytać na jej stronie internetowej, jest "zachowanie dla przyszłych pokoleń bogatej tradycji regionu związanej z pisanką".
 

Poleć
Udostępnij
Skomentuj
KONGRES EKMA 2021