Straty suszowe rosną. Rolnicy chcą szybkiego szacowania

Natychmiastowego uruchomienia gminnych komisji do szacowania strat suszowych oraz rozpoczęcia prac bez oczekiwania na oficjalne raporty – domagają się rolnicy z Warmii i Mazur. „Susza nie czeka na decyzje urzędowe” – wskazuje reprezentująca ich izba.

Sygnały o suszy w uprawach płyną od rolników z całej Polski. A potwierdzają je specjaliści.

„Nasze analizy suszy glebowej dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej wskazują na znaczące deficyty wody w glebie, szczególnie w centralnej i zachodniej Polsce. Względne nasycenie gleby wodą może osiągnąć tam w najbliższym czasie poziom 10 proc.” – czytamy na dedykowanym suszy portalu Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach (IUNG-PIB).

Tym samym – wobec takiego niedoboru wody – straty suszowe nie mogą już dziwić. Przy tym Instytut przypomina, że na oficjalne raporty „suszowe” trzeba jeszcze poczekać. Zgodnie z rozporządzeniem ministra rolnictwa w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, pierwszy raport dotyczący suszy rolniczej, określający obszary jej występowania na obszarze Polski, zostanie opublikowany po 20 maja 2026 r.

Straty suszowe nie mogą dziwić – opady był zaledwie śladowe

Natomiast z pilnym wnioskiem o podjęcie natychmiastowych działań w związku z pogłębiającą się suszą wystąpiła Warmińsko-Mazurska Izba Rolnicza (W-MIR). Według tamtejszych rolników, sytuacja na polach jest krytyczna. Stąd pismo wystosowane 5 maja 2026 r. do ministra rolnictwa.

„Od dwóch miesięcy notujemy jedynie śladowe opady. Zaś woda z roztopów nie zapewniła odpowiedniego uwilgotnienia gleby. W efekcie wielu rolników staje dziś przed koniecznością przeorywania upraw – szczególnie rzepaku i podejmowania trudnych decyzji o zmianie zasiewów, by jeszcze ratować tegoroczne plony” – zaznacza W-MIR.

Dlatego – biorąc pod uwagę już obecne straty suszowe – domaga się:

• natychmiastowego uruchomienia gminnych komisji do szacowania strat;
• rozpoczęcia prac bez oczekiwania na raporty IUNG-PIB;
• możliwości szybkiego udokumentowania strat przed likwidacją upraw.

Rolnicy nie mogą czekać na szacowanie szkód w uprawach

Jak podkreśla izba, czas ma tutaj kluczowe znaczenie. Bo każdy dzień zwłoki oznacza dla gospodarstw realne straty finansowe. No i ogranicza szanse na jakiekolwiek plony w tym sezonie.

W rezultacie brak szybkiej reakcji może doprowadzić nie tylko do pogłębienia strat ekonomicznych. Ale również do narastającego niezadowolenia w środowisku rolniczym.

„Rolnicy nie mogą czekać do końca maja na decyzje, kiedy ich pola wymagają działania tu i teraz” – brzmi przekaz warmińsko-mazurskiego samorządu rolniczego.

Minister rolnictwa zapowiedział konkretne kroki

Jak pisaliśmy, rolnicy w tym sezonie – oprócz strat suszowych – doświadczyli też poważnych szkód przymrozkowych. Podczas spotkania z poszkodowanymi 1 maja na Lubelszczyźnie, szef resortu rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedział konkretne kroki.

Chodzi o szybie powołanie komisji do szacowania strat z udziałem przedstawicieli izb, ośrodków doradztwa rolniczego i samorządów. Następnie ministerstwo ma wystąpić do Komisji Europejskiej o uruchomienie środków z rezerwy rolnej (480 mln euro). Ponadto planowane są ułatwienia w wywiązywaniu się ze zobowiązań dla gospodarstw dotkniętych anomaliami pogodowymi.

Straty suszowe – system monitorowania z większa precyzją?

Dodatkowo minister wskazał kierunki zmian systemowych, długofalowych. To:

• nowy model ubezpieczeń upraw, który byłby bardziej stabilny i dostępny dla producentów (resort nad nim pracuje);
• planowane wsparcie dla instalacji zapobiegających klęskom żywiołowym (takich jak zraszacze przeciwprzymrozkowe czy siatki gradowe);
• satelitarny monitoring upraw – w ciągu ok. dwóch lat ma powstać satelitarny system monitorowania stanu upraw. Tak, aby dane ze stacji pogodowych i satelitów dawały jasny, niepodważalny obraz strat, eliminując niejasności.

Podsumowując, straty suszowe są w ocenie rolników już widoczne gołym okiem. Dlatego nie można zwlekać z ich szacowaniem, czekając np. na oficjalne raporty. Zwłaszcza, że część upraw nadaje się do pilnej likwidacji, by zdążyć z ich zastąpieniem przez inne.

Przeczytaj również: Zboże na rezerwy strategiczne – izby domagają się skupu.

Źródło: W-MIR, IUNG-PIB, MRiRW