Projekt PestSpace. Naukowcy i praktycy o przyszłości ochrony roślin

Nowoczesne technologie, sztuczna inteligencja i analiza DNA patogenów mają pomóc rolnikom szybciej rozpoznawać choroby roślin i skuteczniej chronić uprawy. O rozwiązaniach rozwijanych w ramach międzynarodowego projektu PestSpace dyskutowano podczas warsztatów zorganizowanych w Poznaniu.

W dniach 27–29 kwietnia 2026 r. odbyło się w Poznaniu międzynarodowe spotkanie uczestników projektu PestSpace – Improving Resilience to the Spread of Plant Diseases via a Regional Pest Common Data Space. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele jednostek naukowych, instytutów badawczych, administracji oraz partnerów branżowych z krajów regionu Morza Bałtyckiego, w tym z Estonii, Finlandii, Danii, Litwy, Łotwy i Polski.

Projekt PestSpace realizowany jest w ramach programu Interreg Baltic Sea Region i koncentruje się na opracowaniu nowoczesnych narzędzi wspierających monitorowanie oraz wczesne wykrywanie chorób i szkodników roślin uprawnych.

PestSpace – cele projektu

Celem projektu jest stworzenie wspólnej bazy danych oraz systemu wspomagającego podejmowanie decyzji w ochronie upraw z wykorzystaniem nowoczesnych technologii cyfrowych. W projekcie wykorzystywane są m.in. analizy środowiskowego DNA patogenów (eDNA), dokumentacja fotograficzna objawów wykonywana bezpośrednio w warunkach polowych, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe oraz rozbudowane bazy danych chorób i szkodników roślin. Rozwijane rozwiązania mają umożliwić szybsze rozpoznawanie zagrożeń pojawiających się na plantacjach oraz skuteczniejsze reagowanie na problemy związane ze zdrowotnością roślin.

Szczególną uwagę w projekcie poświęcono pszenicy ozimej i bobikowi – gatunkom ważnym w uprawie w regionie Morza Bałtyckiego. Podczas warsztatów omawiano najważniejsze choroby obu upraw, metody ich diagnostyki oraz możliwości wykorzystania nowych technologii w monitorowaniu zdrowotności plantacji.

Polska uczestniczy w projekcie PestSpace

Polskę w projekcie reprezentują Instytut Genetyki Roślin PAN w Poznaniu, Uniwersytet Warszawski oraz Hodowla Roślin Smolice Grupa IHAR. W działania projektowe zaangażowani są także przedstawiciele praktyki rolniczej i instytucji związanych z ochroną roślin, w tym firma INNVIGO, Ośrodki Doradztwa Rolniczego oraz Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Spotkanie w Poznaniu było okazją do prezentacji dotychczasowych wyników badań, wymiany doświadczeń pomiędzy partnerami projektu oraz omówienia kolejnych etapów współpracy międzynarodowej.

Warsztaty potwierdziły rosnące znaczenie nowoczesnych metod diagnostycznych i narzędzi cyfrowych w rozwoju zrównoważonego rolnictwa oraz nowoczesnej ochrony roślin. Zakończenie wszystkich prac przewidziano na 2028 rok, ale już od bieżącego roku rozwiązania będą testowane w praktyce, w warunkach polowych.