Jak prawidłowo zabezpieczyć kiszonkę z traw?

Dobra kiszonka z traw wymaga nie tylko właściwego terminu zbioru i odpowiedniej zawartości suchej masy. Równie ważne jest szybkie odcięcie dostępu powietrza. Pomagają w tym folie podkładowe i ochronne, siatki zabezpieczające oraz worki obciążeniowe.

Zakiszanie traw polega na stworzeniu takich warunków, aby świeża masa roślinna została zakonserwowana i mogła zachować wysoką wartość pokarmową. Oprócz jakości surowca i jego wilgotności duże znaczenie ma sposób zabezpieczenia silosu, pryzmy, rękawa czy balotów.

Podstawowym zadaniem materiałów okrywowych jest ograniczenie dostępu tlenu. To pozwala stworzyć środowisko sprzyjające fermentacji mlekowej i ograniczyć procesy prowadzące do psucia się paszy.

Folia musi odciąć dopływ powietrza

Folia kiszonkarska powinna tworzyć szczelną i odporną na uszkodzenia barierę. Wykonuje się ją najczęściej z polietylenu, a jej podstawową funkcją jest odizolowanie zakiszanej masy od tlenu.

W przypadku silosów i pryzm stosuje się folie o dużej powierzchni, które przykrywają paszę od góry i po bokach. Powinny one charakteryzować się dobrą rozciągliwością, odpornością na przebicie oraz promieniowanie UV.

Folie zewnętrzne stosowane do okrywania silosów mają często około 150 µm grubości. Na rynku dostępne są również folie dwubarwne. Jasna warstwa zewnętrzna ogranicza nagrzewanie się powierzchni, natomiast ciemna strona skierowana do kiszonki pomaga stworzyć stabilne warunki wewnątrz silosu.

Folia podkładowa ogranicza kieszenie powietrzne

Bardzo ważną rolę pełni cienka folia podkładowa układana bezpośrednio na zakiszanej masie. Jest znacznie cieńsza od folii zewnętrznej i dzięki temu dokładnie dopasowuje się do nierówności powierzchni.

Jej grubość zazwyczaj oscyluje wokół 40 µm. Wilgoć znajdująca się w masie roślinnej powoduje, że cienka folia dobrze przylega do kiszonki. Ogranicza to powstawanie przestrzeni, do których mogłoby dostać się powietrze.

Dobrze dopasowana folia podkładowa ma znaczenie również po rozpoczęciu wybierania paszy. Ogranicza dopływ tlenu do powierzchni kiszonki i może spowalniać procesy wtórnego psucia.

Zakiszanie traw w rękawach

Alternatywą dla tradycyjnego silosu lub pryzmy są rękawy foliowe. Wykonuje się je z wielowarstwowej, elastycznej folii polietylenowej. Rękawy najczęściej mają średnicę około 1,6–3 m, a grubość folii mieści się zwykle w granicach 180–250 µm.

Rozdrobniona masa jest wtłaczana do rękawa przy użyciu specjalnej prasy. Metoda wymaga więc odpowiedniego sprzętu i wiąże się z większym kosztem. Jej zaletą jest jednak wysoka szczelność oraz możliwość zakiszania oddzielnych partii materiału.

Podczas skarmiania odkrywana jest stosunkowo niewielka powierzchnia kiszonki. Dzięki temu można ograniczyć kontakt paszy z powietrzem i zmniejszyć ryzyko wtórnej fermentacji. Dodatkową zaletą jest brak konieczności budowy stałego silosu.

Baloty również wymagają szczelności

Popularnym sposobem konserwacji traw pozostaje przygotowanie sianokiszonki w belach. Podstawą jest dobre zagęszczenie materiału. Prawidłowo uformowana bela może osiągać gęstość około 380–450 kg zielonej masy na 1 m³.

Im mniej powietrza pozostanie wewnątrz, tym lepsze warunki powstają do prawidłowej fermentacji. Do wiązania bel powszechnie wykorzystuje się siatkę, która pomaga utrzymać regularny kształt i ogranicza rozprężanie materiału.

Kolejnym etapem jest owinięcie beli folią. Folie do balotów mają zwykle około 25–30 µm grubości. Bardzo ważny jest prawidłowy naciąg oraz zachodzenie kolejnych warstw na siebie. Pozwala to ograniczyć ryzyko przedostawania się powietrza do wnętrza beli.

Siatka chroni folię przed uszkodzeniem

Sama folia może zostać uszkodzona przez ptaki, gryzonie, grad, wiatr czy przypadkowe przebicie mechaniczne. Dlatego na silosach i pryzmach coraz częściej stosuje się dodatkowe siatki ochronne.

Ich zadaniem jest stworzenie zewnętrznej warstwy zabezpieczającej folię. Ograniczają również jej podrywanie i łopotanie podczas silnego wiatru. Ma to znaczenie dla utrzymania szczelności całego okrycia.

Siatki produkowane są najczęściej z polietylenu o wysokiej gęstości, która wynosi około 220–300 g/m². Wyższa gramatura oznacza większą odporność mechaniczną i może być szczególnie przydatna na dużych pryzmach.

Worki obciążeniowe dociskają folię

Szczelność okrycia zależy również od jego odpowiedniego dociśnięcia. W tym celu stosuje się worki obciążeniowe wypełniane najczęściej żwirem, piaskiem lub drobnym kruszywem.

Worki rozmieszcza się przede wszystkim na krawędziach pryzmy, wzdłuż ścian silosu oraz w innych miejscach szczególnie narażonych na podwiewanie folii. Coraz częściej układa się je również w poprzeczne pasy na całej powierzchni silosu.

Takie rozwiązanie pomaga ograniczyć powstawanie kieszeni powietrznych i stabilizuje folię. Pojedynczy worek po napełnieniu waży zazwyczaj około 15–25 kg.

Uszkodzoną folię trzeba naprawić od razu

Nawet niewielkie nacięcie czy przebicie folii może umożliwić dostęp powietrza do zakiszanej masy. Dlatego w gospodarstwie warto mieć taśmę przeznaczoną do naprawy folii kiszonkarskich.

Uszkodzone miejsce należy zabezpieczyć możliwie szybko. Taśma powinna wykraczać poza rozdarcie z każdej strony, aby zapewnić odpowiednią powierzchnię klejenia. Przed naprawą folię trzeba oczyścić, osuszyć i odtłuścić preparatem, który nie reaguje z tworzywem.

Dobra kiszonka z traw zaczyna się od szczelnego zabezpieczenia

O końcowej jakości sianokiszonki decyduje wiele elementów. Znaczenie mają termin zbioru, zawartość suchej masy, czystość materiału, rozdrobnienie oraz tempo zakiszania.

Równie ważne pozostaje jednak skuteczne odcięcie dostępu powietrza. Dobre zabezpieczenie kiszonki pozwala ograniczyć straty i utrzymać jej wysoką wartość pokarmową.

Przeczytaj również: Budowa nowej obory to jego priorytet