Nadzór nad porodami loch. Jak zwiększyć przeżywalność prosiąt?

Nadzór nad porodami loch ma bezpośredni wpływ na przeżywalność prosiąt i wyniki rozrodu stada. Coraz częściej tradycyjną obserwację uzupełniają kamery, czujniki i systemy cyfrowe, które pozwalają szybciej wychwycić problemy i ograniczyć straty okołoporodowe.

W produkcji trzody chlewnej wiele uwagi poświęca się genetyce, żywieniu, zdrowotności i bioasekuracji. Tymczasem jednym z podstawowych elementów wpływających na końcowy wynik ekonomiczny pozostaje właściwy nadzór nad porodami loch.

To właśnie w porodówce, w ciągu zaledwie kilku godzin, w dużej mierze rozstrzyga się, ile urodzonych prosiąt przeżyje pierwszą dobę.

Zwiększyć efektywność produkcji

Liczba prosiąt odsadzonych od lochy w ciągu roku jest jednym z najważniejszych wskaźników efektywności produkcji. Wpływa na nią cały szereg czynników, jednak pierwszym krytycznym etapem pozostaje sam poród.

Reklama

Reklama

Niedostateczny nadzór nad porodami loch może zwiększać liczbę prosiąt martwo urodzonych i opóźniać pomoc osłabionym noworodkom. Utrudnia też szybką reakcję, gdy akcja porodowa się przedłuża.

W praktyce każda taka strata oznacza również stratę ekonomiczną dla gospodarstwa.

Nadzór nad porodami loch ogranicza straty

Regularna kontrola przebiegu wyproszenia umożliwia szybkie wychwycenie sytuacji, w których poród przestaje przebiegać prawidłowo.

Szczególnej uwagi wymagają lochy, u których znacznie wydłużają się przerwy pomiędzy kolejnymi prosiętami. Jednocześnie występują problemy z parciem lub widoczne są oznaki nadmiernego zmęczenia.

Systematyczna obserwacja, prowadzona w praktyce w regularnych odstępach czasu, pozwala wcześniej podjąć działania w przypadku zatrzymania lub znacznego przedłużenia porodu.

Lepszy start loch

Ma to znaczenie nie tylko dla przeżywalności prosiąt. Sam poród jest dla lochy bardzo dużym obciążeniem fizjologicznym, a jego przebieg może wpływać na późniejszą laktację, pobranie paszy, zdrowotność oraz przygotowanie samicy do kolejnego cyklu rozrodczego.

W skrajnych przypadkach powikłania okołoporodowe mogą prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia lochy, a nawet przyspieszać jej brakowanie ze stada.

Opieka okołoporodowa zaczyna się przed wyproszeniem

Prawidłowa opieka okołoporodowa obejmuje nie tylko sam poród, lecz również okres kilku dni poprzedzających wyproszenie oraz pierwsze dni po nim.

Już przed porodem można obserwować zmiany w zachowaniu lochy. Zwierzęta mogą stawać się bardziej aktywne, wykazywać zachowania związane z budową gniazda, częściej zmieniać pozycję, szybciej oddychać, a w gruczole mlekowym pojawia się siara.

To również czas, w którym szczególnego znaczenia nabierają higiena kojca porodowego, komfort zwierzęcia oraz spokojne warunki w pomieszczeniu.

Długość akcji ma znaczenie

Poród lochy trwa zazwyczaj od około 2 do 5 godzin. Jednak jego długość zależy m.in. od liczby prosiąt w miocie, kondycji samicy oraz wcześniejszych wyproszeń.

Przy prawidłowym przebiegu porodu kolejne prosięta pojawiają się najczęściej w odstępach wynoszących kilkanaście minut. Pod koniec porodu przerwy mogą się jednak wydłużać.

Jeżeli pomiędzy urodzeniem kolejnych prosiąt mija około 45–60 minut, a wiadomo lub można podejrzewać, że poród nie został jeszcze zakończony, sytuacja wymaga zwiększonej uwagi.

Przyczyną mogą być osłabione skurcze macicy, zmęczenie lochy, nieprawidłowe ułożenie płodu lub mechaniczna przeszkoda w drogach rodnych. Przedłużający się poród zwiększa ryzyko niedotlenienia prosiąt i ich upadków okołoporodowych.

Kiedy potrzebna jest interwencja?

Jednym z największych wyzwań w pracy w porodówce jest rozpoznanie właściwego momentu do interwencji. Zbyt późna reakcja może zwiększać ryzyko niedotlenienia prosiąt.

Z drugiej strony zbyt częste, nieuzasadnione badanie dróg rodnych zwiększa ryzyko urazów oraz wprowadzenia drobnoustrojów.

Dlatego ingerencja powinna wynikać z obserwacji przebiegu porodu, zachowania lochy oraz odstępów pomiędzy kolejnymi prosiętami. Jeżeli konieczne jest ręczne badanie dróg rodnych, szczególne znaczenie ma zachowanie higieny.

Szybka reakcja nie oznacza więc pochopnego działania. Istotne jest właściwe rozpoznanie problemu i dobranie odpowiedniego postępowania.

Przeczytaj również: ASF w stadzie na Lubelszczyźnie. Znamy szczegóły 8. ogniska