Czynsz dzierżawny 2026 – GUS podaje cenę skupu pszenicy

czynsz dzierżawny 2026, dzierżawa ziemi — *Dla wielu rolników część areału, na którym gospodarują, to grunty dzierżawione. Fot. DK*

Znamy średnią krajową cenę skupu pszenicy za okres 11 kwartałów poprzedzających drugie półrocze 2026 r., czyli nową podstawę do wyliczania czynszu dzierżawnego za państwowe grunty. Powinno być taniej.

Czynsz w umowach dzierżawy dotyczących nieruchomości rolnych z państwowego zasobu ustalany jest najczęściej jako równowartość odpowiedniej ilości pszenicy, ewentualnie jako suma pieniężna. W tym pierwszym przypadku należność do zapłaty ma podstawę w średniej krajowej cenie skupu pszenicy. Przy tym wylicza się ją za jedenaście kwartałów poprzedzających półrocze roku kalendarzowego, w którym przypada termin płatności czynszu. Natomiast czynsz wyrażony w mierniku pieniężnym podlega waloryzacji. Zaś stosuje się do niej wskaźnik zmian cen skupu podstawowych produktów rolnych w półroczu roku kalendarzowego poprzedzającym termin płatności.

Czynsz dzierżawny 2026 – obie podstawy w dół

Obie te podstawy na nowo wyliczył i opublikował (17 lipca 2026 r.) Główny Urząd Statystyczny (GUS).

I tak, średnia krajowa cena skupu pszenicy za okres 11 kwartałów poprzedzających II półrocze 2026 r. wyniosła według niego 81,73 zł za 1 dt. Zatem oznacza to kolejną obniżkę. Bo w poprzednich, odpowiednich okresach było to:

84,45 zł za 1 dt;
95,02 zł za 1 dt;
107,34 zł za 1 dt.

Podobnie jest w przypadku drugiego wskaźnika odnośnie czynszu dzierżawnego 2026. Bowiem GUS podał, że jeśli chodzi o ceny skupu podstawowych produktów rolnych w I półroczu br. w stosunku do II półrocza 2025 r., wskaźnik wyniósł 88,5. Oznacza to spadek cen o 11,5 proc.

A trzeba przypomnieć, iż w II półroczu 2025 r. (w stosunku do I) spadek cen sięgał 0,8 proc. (wynosząc 99,2).

Ponad milion wydzierżawionych hektarów z ZWRSP

Zatem w ślad za tymi liczbami czynsz dzierżawny w 2026 r. za państwowe grunty powinien pójść w dół. Przy tym należy mieć na uwadze, iż w każdym przypadku jest płatny za półrocze roku kalendarzowego „z dołu”.

Potencjalna obniża kosztów dzierżawy w tym wyjątkowo trudnym dla rolników czasie to dobra informacja. Bo wielu z nich gospodaruje na gruntach należących do państwa. Według stanu na 31 marca 2026 r. – jak wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) – w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP) było ogółem 1 321 112 ha ziemi. Z tego grunty znajdujące się w dzierżawie stanowiły 1 054 017 ha (80 proc. powierzchni). Za ten areał czynsz dzierżawny w 2026 r. farmerzy uiszczają na podstawie 71,5 tys. zawartych umów.

Ponadto stawki za dzierżawę państwowych gruntów nie pozostaje zazwyczaj bez wpływu na dzierżawy w obrocie prywatnym.