Przeciwdziałanie suszy – co robią Wody Polskie?

Kształtowanie zasobów wodnych i realizacja planu przeciwdziałania suszy to kluczowe działania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. „Bezpieczeństwo żywnościowe Polski w dużym stopniu zależy dziś od skutecznego zarządzania wodą” – podkreśla Marcin Jarzyński, wiceprezes przedsiębiortswa ds. ochrony przed powodzią i suszą.

Jak zaznacza Jarzyński – cytowany na portalu „Wód Polskich” – musimy zatrzymywać wodę jak najbliżej miejsca opadu i wzmacniać lokalne systemy retencji. Tak, aby stabilizować produkcję rolną w warunkach zmieniającego się klimatu.

Systemowe działania na rzecz retencji wody

Przy tym „Wody Polskie” informują, że kluczowym elementem ich działań jest realizacja założeń Programu Kształtowania Zasobów Wodnych (zPKZW). Bo obok Planu Przeciwdziałania Skutkom Suszy (PPSS), stanowi on podstawę kompleksowego podejścia do zarządzania wodą.

Program koncentruje się m.in. na:

• odbudowie i budowie urządzeń piętrzących na małych ciekach;
• przywracaniu funkcji retencyjnych systemów melioracyjnych;
• spowalnianiu odpływu wody z terenów rolniczych;
• zwiększaniu retencji glebowej i korytowej.

Przeciwdziałanie suszy – inwestycje i piętrzenie

Co więcej, od 2020 roku „Wody Polskie” systematycznie realizują zadania o charakterze utrzymaniowym i inwestycyjnym. W ostatnich latach kształtowały się one liczbowo tak:

• 2020 r. – 102 zadania (10,8 mln zł);
• 2021 r. – 65 zadań (5,7 mln zł);
• 2022 r. – 72 zadania (5,6 mln zł);
• 2023 r. – 99 zadań (7,9 mln zł);
• 2024 r. – 73 zadania (ponad 8 mln zł);
• 2025 r. – 86 zadań (10,5 mln zł);
• 2026 r. – planowanych 79 zadań (11 mln zł).

„Dodatkowo zakończono 23 inwestycje o łącznej wartości ponad 60 mln zł. Zaś kolejne projekty – o wartości ponad 119 mln zł – są w trakcie realizacji” – przekazują „Wody Polskie”.

Jak dodają, prowadzą one piętrzenia na ok. 4 tys. obiektów hydrotechnicznych w całym kraju. W rezultacie pozwala to istotnie zwiększać retencję i ograniczać odpływ wód.

Będzie aktualizacja planu „suszowego”

Natomiast jeśli chodzi o wspomniany Plan Przeciwdziałania Skutkom Suszy, został przyjęty w 2021 roku. Jest pierwszym dokumentem tego typu o randze krajowej. Obowiązuje w latach 2021–2027 i zawiera katalog działań inwestycyjnych oraz organizacyjnych wspierających gospodarkę wodną. Przy tym aktualnie „Wody Polskie” pracują nad aktualizacją tego planu.

„Budowanie odporności rolnictwa na skutki suszy wymaga współdziałania administracji, samorządów, rolników, spółek wodnych i instytucji środowiskowych” – wskazuje państwowe gospodarstwo.

Dlatego od 2020 roku zorganizowało ono ponad 3 800 spotkań w ramach kształtowania zasobów wodnych. Dodatkowo jego pracownicy uczestniczyli w blisko 600 spotkaniach Lokalnych Partnerstw ds. Wody.

O przeciwdziałaniu suszy na debacie ekspertów

O tym wszystkim była mowa 10 czerwca w siedzibie Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego w Warszawie. Bo odbyło się tam spotkanie pt. „Woda jako strategiczny zasób dla przyszłości polskiego rolnictwa – czas na kompleksowe działania”. Zgromadziło ono przedstawicieli administracji, ekspertów oraz reprezentantów sektora rolnego i gospodarki wodnej. Dyskusja koncentrowała się m.in. na bezpieczeństwie żywnościowym w warunkach deficytu wody. Ponadto mowa była o uznaniu wody za zasób strategiczny państwa oraz barierach systemowych i wyzwaniach w zarządzaniu nią. Wymiana poglądów dotyczyła również rozwiązań zwiększających odporność rolnictwa, w tym rozwoju retencji.

To o tyle ważne rozmowy, że przeciwdziałać skutkom suszy w rolnictwie trzeba błyskawicznie. Co roku plądruje ona bowiem uprawy, powodując obniżenie plonów. Jak pisaliśmy, z drugiego tegorocznego raportu Systemu Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR) wynika, że zagrożenie suszą obejmuje uprawy: zbóż jarych, zbóż ozimych, krzewów owocowych oraz truskawek. Co więcej, w porównaniu z pierwszym raportem, dotyczy znacznie większej części kraju.

Źródło: PGW Wody Polskie, SMSR

Przeczytaj również: Studnie głębinowe rolników – resort infrastruktury o legalizacji.