Jak zracjonalizować koszty żywienia stada?

Zobacz galerię (1)

Od listopada 2016 r. hodowcy będący pod oceną wartości użytkowej w ramach usługi doradztwa żywieniowego mogą korzystać z dodatkowej opcji jaką jest doradztwo ekonomiczne.

– Zdajemy sobie sprawę, że żywienie zwierząt i produkcja pasz objętościowych w hodowli bydła mlecznego mają kluczowy wpływ na rentowność gospodarstwa. Z tego powodu nasi eksperci ds. żywienia opracowali autorski program do kalkulacji kosztów żywienia krów mlecznych – COLUMB – mówi o nowym programie szef łódzkiego oddziału Polskiej Federacji Producentów Bydła Mlecznego i Producentów Mleka Grzegorz Machała.

Jest to całkiem nowy program skierowany do hodowców, którzy chcą prawidłowo zbilansować dawkę pokarmową, poznać koszty produkcji pasz objętościowych, na bieżąco analizować koszty żywienia w stadzie, określić siłę mleczną stosowanej w gospodarstwie dawki oraz oszacować bazę paszową w gospodarstwie, a także zyski i straty swojego gospodarstwa.

– Gdy przed laty pojechałem do Holandii ogromne wrażenie zrobiły na mnie wcale nie nowoczesne obory czy piękne zwierzęta, ale to że każdy hodowca zapytany przez nas wiedział za ile produkuje litr mleka i ile kosztuje odchów młodzieży – wspomina hodowca krów mlecznych Tomasz Cieślik.

O kosztach Holendrzy opowiadali bez zająknięcia. To wskazywało, że każdy z nich całymi dniami liczył oraz śledził kursy walut i tendencje na giełdach rolnych.

Polscy hodowcy w tamtych czasach także liczyli swoje koszty produkcji, tyle że wyniki tego liczenia polegały na stwierdzeniu "jeszcze się opłaca", albo "już się nie opłaca". 

W taki program można bez żadnych ograniczeń wprowadzać, zmieniać i poprawiać rożne warianty kosztów żywienia. Coś co wcześniej zajmowało dużo czasu i nie było pewności że jest dobrze policzone, teraz można zrobić w kilka minut. Program pozwala obliczyć koszt produkcji 1 litra mleka, żywienia a przede wszystkim zobaczyć gdzie mamy jeszcze rezerwy lub dowiedzieć się czy jeszcze zarabiam, czy już tracę i muszę coś zmienić.

Świadomość jakie są realne koszty żywienia w stadzie jest kluczowa dla hodowcy bydła mlecznego.

Roczny zysk brutto w przypadku grupy żywieniowej liczącej 50 krów karmionych kiszonką z traw o optymalnym terminie koszenia (krowy karmione kiszonką z trawy zebraną w fazie kłoszenia) z dodatkiem paszy treściwej (8,25 kg) bilansującej produkcję 35 kg mleka wyniósł 587 360,00 zł.

Zamieniając w menu tylko kiszonkę z traw z opóźnionym terminem koszenia (opóźnienie 16-dniowe) i zachowując wszystkie pozostałe składniki racji żywieniowej (krowy karmione kiszonką z trawy zebraną w fazie po kwitnieniu) otrzymaliśmy wartość dla 50 krów w skali roku 462 648,00 zł.

Różnica to aż 124 712,00 zł straty! W przypadku niewielkiego opóźnienia (4 dni) różnica wynosi 42 173,00 zł. Możemy oczywiście ratować sytuację dostosowując ilość pasz treściwych do wartości użytej kiszonki z traw. Odpowiedni bilans znacznie poprawia sytuację ekonomiczną zmniejszając straty, niestety nigdy nie zniweluje ich całkowicie.

Bilansowanie i obliczanie wskaźników ekonomicznych dawek pokarmowych w gospodarstwach ukierunkowanych na hodowlę bydła mlecznego decyduje o finalnej dochodowości całkowitej produkcji mleka.

Z dotychczasowych analiz ekonomicznych przeprowadzonych w gospodarstwach na terenie całej Polski wyłania się obraz dużego zróżnicowania. Wskaźnik ekonomiczny "koszt żywienia w kg mleka" oscyluje w przedziale od 0,42 do 0,70 zł!

W perspektywie setek tysięcy kilogramów mleka wyprodukowanych w skali roku już jeden grosz robi różnicę! Na tak duże zróżnicowanie ma wpływ oczywiście wiele czynników, ale z przeprowadzonych symulacji jasno wynika, że dwa mają decydujące znaczenie.

Są to jakość i wartość pasz objętościowych oraz prawidłowe zbilansowanie dawki pokarmowej. W przypadku tych pierwszych decydujące znaczenie ma odpowiedni termin koszenia wynikający ze stadium rozwojowego roślin.

Opóźnienie terminu zbioru nawet o kilka dni w przypadku zielonek przeznaczonych na kiszonki ma znaczący wpływ na wartość uzyskanego materiału.

• Książki warte polecenia: Choroby bydła – podstawy diagnostyki i terapii