Odszkodowania za choroby zwierząt. Miliony wypłacone

świnie, choroby, trzoda chlewna — Zwalczanie chorób zwierząt kosztuje setki milionów złotych. Foto_Dariusz Kucman

Na poziomie centralnym – ministerialnym – nie są systematycznie zbierane dane o liczbie i wysokości odszkodowań za likwidację stad zwierząt hodowlanych, gdzie wystąpiła tzw. ptasia grypa czy afrykański pomór świń. Resort nie ma aktualnych danych, co może dziwić w kontekście zwalczania rujnujących gospodarstwa chorób zwierząt.

O to ilu rolników otrzymało w 2021 roku odszkodowania w związku z wystąpieniem w ich gospodarstwach ognisk np. grypy ptaków (HPAI), zapytała drogą interpelacji grupa posłów. W odpowiedzi datowanej na 10 sierpnia wiceminister rolnictwa Szymon Giżyński przyznał, że dane dotyczące liczby gospodarzy, którzy dostali odszkodowania "nie są systematycznie gromadzone na poziomie centralnym".

Z danych aktualnych na 23 lipca, pozyskanych z poziomu wojewódzkich inspektoratów weterynarii wynika, że dotychczas wypłacono odszkodowania w 82 ogniskach oraz w gospodarstwach kontaktowych do tych ognisk, a także położonych w obszarze zapowietrzonym wyznaczonym w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa wysoce zjadliwej grypy ptaków. Łączna kwota tych odszkodowań to 97 mln 90 tys. 492,18 zł. Dodatkowo w trakcie procedowania były wnioski opiewające na kwotę 262 mln zł.

A co z ogniskami ASF? Ile było rekompensat i na jaką kwotę? – Analogicznie jak w przypadku HPAI, dane dotyczące liczby rolników, którzy otrzymali odszkodowania nie są systematycznie gromadzone na poziomie centralnym. W roku 2021 stwierdzono 46 ognisk ASF w gospodarstwach. W niektórych z nich w dalszym ciągu prowadzone są przez powiatowych lekarzy weterynarii postępowania administracyjne, które zostaną ostatecznie zakończone przyznaniem bądź odmową wypłaty odszkodowania dla hodowców świń – napisał Szymon Giżyński. Dodał, iż jeżeli chodzi o kwotę odszkodowań, również "dane nie są aktualnie dostępne na poziomie centralnym".

Interpelacje poselska dotyczyła ponadto także wykorzystania rezerwy celowej z budżetu państwa na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt. Według wyjaśnień wiceministra ustawa budżetowa na rok 2021 przewidywała w ramach rezerwy budżetowej, o której mowa (w części 83, poz. 12), możliwość wydatkowania kwoty 432 mln 344 tys. zł. Na podstawie wniosków wojewódzkich lekarzy weterynarii, złożonych za pośrednictwem wojewodów, została uruchomiona na przełomie czerwca i lipca transza II (ostatnia) tej. rezerwy celowej. Tym samym w 2021 roku decyzjami ministra finansów zostały przekazane do powiatowych i wojewódzkich lekarzy weterynarii środki z całej rezerwy (432 mln 344 tys. zł).

Czy rząd rozważa zwiększenie powyższej rezerwy? – Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie jest możliwe zwiększanie rezerw celowych w toku wykonywania budżetu państwa. Niemniej jednak, dzięki staraniom ministra rolnictwa i rozwoju wsi, na posiedzeniu 7 lipca sejmowa komisja finansów publicznych wydała pozytywną opinię w sprawie zmiany przeznaczenia kwoty 262 mln 835 tys. zł z rezerw celowych – wskazuje wiceszef resortu rolnictwa.

Chodzi o środki z rezerwy na realizację projektów współfinansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu UE (62 mln 835 tys. zł) i rezerwy na utrzymanie rezultatów niektórych projektów zrealizowanych przy udziale unijnej kasy, w tym systemy informatyczne (200 mln zł). Te pieniądze zostały teraz przeznaczone na uregulowanie części zobowiązań Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt.

W kwestiach odszkodowań wypowiedział się też ostatnio zastępca głównego lekarza weterynarii Krzysztof Jażdżewski (pisaliśmy o tym tutaj).