Wpływ wojny w Ukrainie na ceny zbóż był stosunkowo niewielki

Zobacz galerię (1)

Analiza cen skupu kukurydzy i pszenicy w okresie marzec-październik 2022 r. pokazuje, że w województwach lubelskim, podlaskim i podkarpackim wpływ wojny w Ukrainie był stosunkowo niewielki – przekazał dr Wiesław Łopaciuk z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej-Państwowego Instytutu Badawczego.

Powołując się na dane GUS opracowane przez IERiGŻ-PIB ekspert zaznaczył, że Polska południowo-wschodnia jest deficytowa w produkcji zbóż. W związku z tym uczestnicy rynku często są zmuszeni wykorzystywać ziarno z krajów dysponujących nadwyżkami, np. Słowacji, Węgier i Ukrainy.

Koszt transportu z tych krajów jest niższy niż w przypadku ziarna z zachodniej lub północno-zachodniej Polski, a zbiory są tam wcześniej niż w Polsce.

Łopaciuk przytoczył dane Ministerstwa Finansów, zgodnie z którymi w sezonach 2010/11-2021/22 udział Ukrainy w polskim imporcie zbóż wahał się od 1,3 proc. (2014/15) do 36,3 proc. (2021/22 – dane wstępne), przy średniej dla całego okresu na poziomie 10,7 proc.

Największy udział w dostawach miały kukurydza (średnio 29,8 proc. w podanym okresie) oraz żyto (29,2 proc.), przy czym wolumen importu kukurydzy wynosił średnio 413 tys. ton (w tym 145 tys. ton z Ukrainy), a żyta 26 tys. ton w sezonie (w tym 10 tys. ton z Ukrainy).

Wpływ ukraińskiego importu na spadek cen zbóż w Polsce był w znacznym stopniu skorelowany ze spadkiem światowych cen i sezonowym w Polsce po zbiorach, które – jak wskazuje wynikowy szacunek GUS – w sezonie 2022/2023 osiągnęły ok. 35,3 mln ton (+2 proc.). W połączeniu z większymi zapasami początkowymi sprawiło to, że krajowe zasoby zbóż zwiększyły się o 10,2 proc. do 41,7 mln ton.


– Podaż całkowita może się zwiększyć o 6,9 proc., do 43,6 mln ton. Zużycie zbóż przewiduje się na 25,3 mln ton, tj. na poziomie o 0,9 proc. niższym niż w poprzednim sezonie, ale eksport osiągnie prawdopodobnie rekordową wielkość ponad 12 mln ton, wobec 9,2 mln ton w sezonie 2021/22 – przekazał Łopaciuk za szacunkami IERiGŻ-PIB.

Naukowiec podkreślił, powołując się na dane o przeładunku w portach polskich, że około 66 proc. podaży kukurydzy z Ukrainy było re-eksportowanej, ale część ziarna trafiała do polskich przetwórni pasz, co skutkowało ograniczeniem popytu na krajowe ziarno ze zbiorów w 2021 roku.

Ekspert zwrócił uwagę, że analiza cen skupu kukurydzy i pszenicy w ujęciu miesięcznym w okresie marzec-październik 2022 r. pokazuje, że wpływ konfliktu zbrojnego w Ukrainie na ceny zbóż w województwach lubelskim, podlaskim i podkarpackim był stosunkowo niewielki.

Stawki skupu kukurydzy w woj. lubelskim i podkarpackim były niższe średnio o 2,4 proc. i 5,1 proc. od średniej krajowej i o 2,5 proc. wyższe w woj. podlaskim.

Możliwość zatrzymania importu zbóż i rzepaku z Ukrainy z tytułu niezgodności ze standardami UE jest wątpliwa, ponieważ oznaczałoby to również wstrzymanie dostaw towarów rolnych z innych krajów.
 

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś