Nowe odmiany pszenicy ozimej

Każdego roku do Krajowego rejestru wpisywane są nowe odmiany, z którymi warto się zapoznać, gdyż wnoszą one postęp hodowlany. Wyróżniają się przede wszystkim wyższą plennością i większą odpornością na choroby. Postęp widoczny jest także w poprawie cech jakościowych. Sprawdzamy, jakie nowe odmiany pszenicy ozimej wpisano do Krajowego rejestru.

Na początku 2026 r. decyzją Dyrektora COBORU do Krajowego rejestru (KR) wpisano 17 nowych odmian pszenicy ozimej. Łącznie w tym gatunku zarejestrowanych jest już 179 odmian, wybór jest więc bardzo szeroki. W pierwszym roku po zarejestrowaniu nowe odmiany na ogół są rozmnażane na plantacjach nasiennych i nie trafiają do szerokiej sprzedaży. Niemniej warto zapoznać się z nowościami i postępem, jaki wnoszą w wielu aspektach wartości gospodarczej.

Nowe odmiany pszenicy wnoszą postęp w plenności

O skali postępu hodowlanego świadczy m.in. liczba nowo rejestrowanych odmian. W latach 2022-2026 zarejestrowano łącznie 99, co stanowi ponad połowę wszystkich odmian w KR pszenicy ozimej. Najwięcej nowości zarejestrowano w latach 2024-2025. Spośród 17 odmian zarejestrowanych w 2026 r. 9 zaliczono do grupy technologicznej A, kolejnych 8 do grupy B. Z hodowli krajowych pochodzi 5 odmian, a 12 z zagranicznych.

Przewaga odmian jakościowych oraz brak rejestracji odmian pastewnych świadczy o wyraźnym ukierunkowaniu hodowli w celu poprawy cech technologicznych. Należy jednak zaznaczyć, że większość nowych odmian została wpisana do KR po 2 latach badań, stąd ich ocena wartości technologicznej nie jest ostateczna i może ulec zmianie. Dla tych odmian analizy będą wykonywane również po zbiorze w 2026 r.

Nowe odmiany pszenicy ozimej – przegląd

Spośród nowych odmian szczególnie wysokim potencjałem plonowania wyróżniają się SU Sputnik i SU Horizon z grupy A oraz Serafinus, Sake i KWS Rookie z grupy B. Bardzo dobre wyniki na wysokim poziomie agrotechniki osiągają również odmiany LG Lugano i WPB Kenora (rys. 2.). Średni plon nowych odmian na przeciętnym poziomie agrotechniki wyniósł ponad 100 dt z ha, a przy intensywnej technologii uprawy (poziom a₂) – blisko 112 dt z ha. Wyniki te potwierdzają wyraźny postęp hodowlany w zakresie plenności.

Zimotrwałość nadal ma znaczenie

W sezonie zimowym 2025/2026 wystąpiły znaczne spadki temperatur, jednak pokrywa śniegowa skutecznie chroniła rośliny przed wymarzaniem. Dobre przezimowanie roślin było również efektem odpowiedniego zahartowania roślin. Warto też podkreślić, że mimo łagodnych zim w ostatnich latach w procesie hodowli i rejestracji odmian dużą uwagę zwracano na poprawę zimotrwałości. Spośród tegorocznych nowych odmian pszenicy większość uzyskała oceny zimotrwałości 4 i powyżej. Daje to duże bezpieczeństwo uprawy pod względem tej cechy. Najlepszą zimotrwałością wyróżnia się odmiana Pontiform (ocena 5).

Coraz większa odporność na choroby

Nowe odmiany pszenicy wyróżniają się również poprawą zdrowotności. Jednak uzyskanie wysokiej odporności na wszystkie choroby nadal pozostaje trudnym zadaniem hodowlanym, dlatego część odmian może wykazywać słabszą odporność na niektóre patogeny. Oznacza to konieczność odpowiedniego planowania ochrony fungicydowej. Spośród nowości, dobrą zdrowotnością wyróżniają się zwłaszcza odmiana Apokalipsa, a także SU Horizon, RGT Farmeo i Sake. Postęp hodowlany widoczny jest głównie w odporności na rdzę brunatną i na mączniaka prawdziwego. Dla tych chorób obserwuje się też największe różnice odmianowe.

Dwie nowe odmiany pszenicy ościste

W KR nadal znajduje się niewiele odmian ościstych. Odmiany tego typu są szczególnie przydatne do uprawy na terenach położonych w pobliżu lasów, gdyż w mniejszym stopniu są uszkadzane przez zwierzynę. Spośród nowości zarejestrowanych w 2026 r., ościstym kłosem cechują się odmiany Eksplozja i RGT Farmeo, obie należące do grupy technologicznej B.

Wysokość roślin i wyleganie

Nowe odmiany pszenicy wyraźnie różnią się także pod względem wysokości roślin oraz odporności na wyleganie. Zazwyczaj odmiany niższe są bardziej odporne na wyleganie, choć nie zawsze jest to regułą. Większą wysokością roślin cechują się odmiany Apokalipsa i LG Lugano, a niższą: Sake, Kelticus i Pontiform. Z kolei dużą odpornością na wyleganie cechuje się oścista odmiana Eksplozja.

Ważne parametry jakościowe ziarna

Przy wyborze odmiany warto zwracać również uwagę na zawartość białka i glutenu, które są ważnymi parametrami ocenianymi przy skupie ziarna. Pod względem zawartości białka wyróżniają się zwłaszcza odmiany Strzała i Pontiform. Z kolei pod względem ilości glutenu Pontiform i Lacerta (wszystkie te odmiany zostały zaliczone do grupy jakościowej A). Podsumowując, warto zapoznać się z nowymi odmianami pszenicy i postępem, jaki wnoszą w wielu aspektach wartości gospodarczej.

Źródło: miesięcznik „Przedsiębiorca Rolny” – wydanie lipiec 2026 r.