Prehistoryczne rolnictwo rozkwitło dzięki kobietom o mocnych kościach
kosa
Kosa jest narzędziem (fot. Przemysław Olszewski)
Praca na roli i mielenie ziarna nadawały kościom prehistorycznych kobiet wytrzymałość większą niż u elity dzisiejszych wioślarek – wynika z badań, o których informuje pismo "Science Advances".
Naukowcy z University of Cambridge wykorzystali tomografię komputerową (CT) do analizowania budowy kości ramiennej (humerus) oraz piszczeli (tibia) 83 współczesnych kobiet: biegaczek, wioślarek, futbolistek oraz prowadzących siedzący tryb życia.
Wioślarki należały do Women's Boat Club w Cambridge i wygrały zeszłoroczne tradycyjne zawody pomiędzy Oxford a Cambridge. Co tydzień przepływały 100 kilometrów.
Wytrzymałość współczesnych kości została następnie porównana z parametrami kości 94 kobiet z różnych epok – od wczesnego neolitu (7000 lat temu – początki rolnictwa) do średniowiecza. Żyły one na obszarze dzisiejszych Niemiec, Austrii oraz północnej Serbii.
Okazało się, że dzięki ciężkiej pracy rąk (i ramion) – uprawie roli, noszeniu wody, doglądaniu bydła czy wielogodzinnemu mieleniu ziarna orkiszu i pszenicy – prehistoryczne kobiety miały kości ramienne mocniejsze o 11 do 16 proc. niż współczesne wioślarki.
Także kości ramienne kobiet z epoki brązu były mocniejsze niż u dzisiejszych sportsmenek, dopiero w średniowieczu ich wytrzymałość obniżyła się do współczesnego poziomu. Natomiast piszczele kobiet z dawnych epok nie różniły się od współczesnych.
Jak zaznaczają autorzy badań, praca kobiet miała kluczowe znaczenie dla powstania i rozwoju rolnictwa.
- Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś
Poleć
