Z ziemniakiem jak z jajkiem

Zobacz galerię (5)

Rolniczy Zakład Doświadczalny SGGW w Żelaznej koło Skierniewic jest jednym z większych producentów ziemniaka chipsowego w kraju. Studenci kierunku Rolnictwa na Wydziale Rolnictwa i Ekologii (do niedawna Rolnictwa i Biologii) regularnie przyjeżdżają tam na zajęcia z Przechowywania produktów rolnictwa. Studenci studiów niestacjonarnych byli tam 15 października 2021 roku.

Celem zajęć jest praktyczne zapoznanie się problemami związanymi z przechowywaniem bulw. Podczas zajęć studenci zwiedzali dwie przechowalnie ziemniaka. Wiedzą i doświadczeniem dzielił się z nimi mgr inż. Michał Topolski, zastępca dyrektora RZD. Odpowiadał także na liczne pytania uczestników zajęć.

Studenci dowiedzieli się jaką drogę odbywają ziemniaki po zbiorze wprost od kombajnu do przechowalni i w jaki sposób prawidłowo usypywane są w nich pryzmy. Chodzi o to, aby nie dochodziło do obijania bulw. Podczas transportu z pola, a potem z przechowalni do zakładu przetwórczego nie mogą one spadać z wysokości większej niż 30 cm.

Po załadunku przechowalni bulwy są intensywnie przewietrzane i stopniowo schładzane do temperatury docelowej, która wynosi ok. 8 stopni C. Wilgotność względna powietrza jest utrzymywana na poziomie 94-96 proc. Skraplaniu pary wodnej, a w efekcie powstawaniu ognisk gnilnych w pryzmie zapobiega specjalny system antykondensacyjny. System ten składa się z rękawów foliowych podwieszonych pod metalowymi elementami dachu. Powietrze tłoczne tymi rękawami wydostaje się przez specjalne otwory i zdmuchuje kropelki wody osadzające się na tych elementach.

Takie rozwiązanie jest stosowane w większej przechowalni. W mniejszej, powstałej w wyniku adaptacji budynku gospodarczego, uniknięto tego problemu przez pokrycia pianą sufitu i wszystkich elementów metalowych.

Ziemniaki są odstawiane do producenta chipsów regularnie i zgodnie z harmonogramem dostaw przez ponad pół roku. Przed planowanym terminem dostaw w danej komorze przechowalni podnoszona jest temperatura. Podczas załadunku samochodu bulwy są myte i odbierane są wszystkie niespełniające wymogów odbiorcy. Podczas transportu nie może dojść do przechłodzenia surowca.

Ziemniaki w Żelaznej przechowywane są nawet do czerwca przyszłego roku. W tym czasie narażone są na powstanie dużych strat wynikających z prowadzonych procesów życiowych, głównie oddychania, a także transpiracji, uszkodzenia, kiełkowania i porażenia przez choroby. Aby tego uniknąć podczas długotrwałego przechowywania systematycznie monitorowana jest sytuacja w przechowalni: temperatura i wilgotność względna powietrza oraz stężenie dwutlenku węgla. W celu utrzymania tych parametrów na optymalnym poziomie regularnie przeprowadzane jest wietrzenie przechowalni, aby usunąć ciepło i dwutlenek węgla, a dostarczyć świeże powietrze.

Aby nie dopuścić do kiełkowania bulw niezbędne jest kilkukrotne stosowanie regulatorów wzrostu. Wycofanie z rynku substancji czynnej chloroprofam stosowanej w preparatach do zapobiegania kiełkowaniu bulw i zastąpienie jej produktem zawierającym ekstrakt z mięty zielonej spowodowało 5-krotne zwiększenie kosztów związane z tych zabiegiem. Wzrost kosztów wynika także z konieczności stosowania go techniką aerozolowania na gorąco przy użyciu specjalistycznych wytwornic aerozolu, które zużywają bardzo dużo prądu.

W tym sezonie przechowywanie ziemniaka będzie trudniejsze niż zwykle, co jest efektem dużej ilości opadów w okresie wegetacji. W tym roku ziemniak uprawiany jest w RZD Żelazna na areale 350 ha, a produkcja szacowana jest na 10 tys. t, z czego 90 proc. trafi na chipsy.

• Krok po kroku w zakresie doboru odmian, nawożenia i ochrony. Zamów prenumeratę miesięcznika "Nowoczesna Uprawa" już teraz