Bor dla buraka

Zobacz galerię (1)

Niedobór boru w uprawie buraka cukrowego przekłada się na drastyczne zmniejszenie plonu korzeni oraz ograniczenie zawartości cukru w korzeniach. Efektem jest spadek plonu biologicznego i technologicznego cukru, niekiedy bardzo dotkliwy.

Szacuje się, że dla wyprodukowania 10 ton korzeni wraz z odpowiednim plonem liści burak cukrowy musi pobrać 70 g boru (B), 30 g miedzi (Cu), 280 g manganu (Mn) i 140 g cynku (Zn).

Z mikroelementów burak cukrowy jest najbardziej wrażliwy na niedobór boru. Pierwiastek ten jest najbardziej deficytowym mikroelementem w naszych glebach. Na niedobór boru szczególnie narażone są plantacje w gospodarstwach nie stosujących nawozów naturalnych oraz uprawiających rzepak i kukurydzę, które także wykazują duże zapotrzebowanie na bor. Ryzyko niedoboru boru wzrasta w warunkach wysokiego pH gleby (odczyn zasadowy) oraz podczas suszy.

W badaniach własnych (Artyszak i in. 2015) aplikacja  nawozów dolistnych wzbogaconych w mikroelementy w różnych kombinacjach spowodowała przyrost plonu korzeni o 12,3-19,1 proc. w stosunku do kontroli (bez dokarmiania dolistnego makro- i mikroelementami). Przyrost plonu technologicznego cukru wahał się od 9,9 do 17,9 proc. Trzeba zaznaczać, ze wyniki te osiągnięto przy w miarę korzystnym przebiegu warunków pogodowych, a plony uzyskane na kontroli były bardzo wysokie. Plon korzeni to ponad 90 t, a plon technologiczny cukru 15 t na 1 ha.

Pierwszy zabieg dokarmiania dolistnego należy wykonać w fazie 6 liści buraka (BBCH 16), a kolejny za 10-14 dni. W miarę potrzeby można przeprowadzić jeszcze trzeci oprysk. Nie powinno się przekraczać zalecanych przez producentów dawek nawozów dolistnych.

Do cieczy roboczej można dodać mocznik w stężeniu 6 proc. (6 kg nawozu w 100 l wody). Zastosowanie mocznika w większym stężeniu może spowodować poparzenia roślin. Zawsze z mocznikiem należy stosować siarczan magnezu: jednowodny w stężeniu 2 proc. (2 kg nawozu w 100 l wody), a siedmiowodny – 5 proc. (5 kg nawozu w 100 l wody). Ogranicza on rozpad mocznika na parzący dla roślin amoniak i dwutlenek węgla, a tym samym ryzyko uszkodzenia roślin szczególnie w warunkach wysokiej temperatury.

Należy przestrzegać właściwej kolejności dodawania kolejnych składników do cieczy roboczej: mocznik → jedno- lub siedmiowodny siarczan magnezu → nawóz mikroelementowy → środek ochrony roślin (o ile jego producent na to zezwala).

Warto także przypomnieć, że mocznik jest jedynym nawozem azotowym, który może być stosowany dolistnie, bo zawiera azot w formie amidowej najmniej parzącą dla roślin. Obserwowane niekiedy w praktyce wykorzystanie do tego celu roztworu saletrzano-mocznikowego jest poważnym błędem. Nawóz ten, oprócz azotu w formie amidowej, zawiera również azot w formie azotanowej i amonowej, które odznaczają się silnymi właściwościami parzącymi dla roślin.

• Krok po kroku w zakresie doboru odmian, nawożenia i ochrony. Zamów prenumeratę miesięcznika "Nowoczesna Uprawa" już teraz