Flint czy dent?

Zobacz galerię (1)

Czym powinni kierować się rolnicy wybierając odmianę kukurydzy do uprawy na ziarno? Przede wszystkim wysokością i stabilnością plonowania w każdych warunkach uprawowych.

Zima dla producentów kukurydzy jest momentem spokoju, w którym analizują wyniki produkcyjne odmian uprawianych w minionym roku i podejmują decyzje odnośnie zakupu materiału siewnego na nadchodzący sezon. Aby określić stabilność plonowania odmiany musimy przeanalizować jej wyniki z kilku lat o możliwie różnym przebiegiem warunków pogodowych. Ostatnie 3 lata były znacząco zróżnicowane pod tym względem, tak więc analiza danych pochodzących z tego okresu powinna dostarczyć jednoznacznych informacji dotyczących wierności plonowania wybranych odmian.

Rok 2016, z racji umiarkowanych temperatur i wysokich opadów deszczu na jesieni, był „rokiem flintów” i ogólnie mówiąc rokiem odmian wysokoplonujących. Dzięki korzystnym warunkom uprawowym wiele odmian uzyskało bardzo wysokie plony i ciężko było stwierdzić, które z nich oprócz wysokiego potencjału odznaczały się również stabilnością plonowania. Rok 2015 z kolei był rokiem o wyjątkowo niekorzystnym przebiegu warunków pogodowych, w których susza i wysokie temperatury spowodowały duże straty i znaczące obniżenie poziomu plonowania odmian kukurydzy. Wówczas bardziej niż kiedykolwiek można było zaobserwować, które odmiany wyróżniają się pod kątem stabilności plonowania, czyli zdolności do utrzymywania możliwie wysokiego plonu w różnych warunkach uprawowych. Natomiast rok 2014, podobnie jak 2016, sprzyjał osiąganiu bardzo wysokich plonów.

Jak widać rolnicy muszą obecnie być przygotowani na prowadzenie produkcji roślinnej w trudnych i bardzo zróżnicowanych warunkach środowiskowych, których nie sposób przewidzieć na początku sezonu wegetacyjnego. Gdybyśmy posiadali wiedzę na temat: jaki będzie przebieg warunków pogodowych w całym okresie uprawy kukurydzy, moglibyśmy podjąć odpowiednie działania zmierzające do zmaksymalizowania wysokości osiąganych plonów. Dokonalibyśmy właściwego wyboru odmiany do uprawy, wybralibyśmy odpowiednią ilość wysiewu nasion, zastosowalibyśmy najlepszą strategię nawożenia i przede wszystkim ochrony chemicznej dostosowanej do aktualnej presji patogenów. Niestety, jednak nie jesteśmy w stanie przewidzieć, co stanie się w trakcie sezonu i dlatego w kwestii wyboru odmiany do uprawy najrozsądniej i najbezpieczniej wydaje się kierować zasadą ograniczenia ryzyka poprzez dywersyfikację uprawianych odmian.

Oznacza to, że najlepiej wybrać do uprawy kilka odmian różniących się między sobą cechami fizjologicznymi, wymaganiami agrotechnicznymi i tolerancją na stresowe warunki uprawy, co w znaczącym stopniu pozwoli zabezpieczyć się i dobrze przygotować do różnych warunków środowiskowych, z jakimi możemy mieć do czynienia w trakcie uprawy kukurydzy. Różne odmiany mogą inaczej reagować na różne warunki pogodowe, co wpływa na zmniejszenie ryzyka niepowodzenia uprawy i możliwość osiągnięcia zadowalających plonów, mimo wystąpienia stresów środowiskowych takich jak susza, wysoka temperatura czy wysoka presja ze strony szkodników i chorób.

Różnice pomiędzy odmianami mogą być już widoczne wiosną tuż po siewie. Odmiany kukurydzy o ziarnie typu flint odznaczają się lepszym wigorem wiosennym i wyższą tolerancją na niskie temperatury niż odmiany o ziarnie typu dent. W sytuacji wystąpienia chłodów wiosennych w czasie siewów odmiany o ziarnie typu flint lepiej tolerują te niekorzystne warunki, a ich wschody i rozwój są szybsze i bardziej wyrównane, co często nie pozostaje bez znaczenia również w dalszych fazach rozwojowych roślin i może mieć wpływ na wysokość plonowania. W okresie letnim w czasie zapylania kolb kukurydzy często mamy do czynienia z wysoką temperaturą i stresem suszy (rok 2015). Jak wiadomo jest to krytyczny moment dla roślin kukurydzy, ponieważ wszelkie zakłócenia tego wrażliwego procesu wpływają na stopień zapylenia kolb, co bezpośrednio determinuje wysokość osiąganych plonów. W związku z tym uprawa odmian o zróżnicowanym czasie kwitnienia i wypełniania kolb nabiera dużego znaczenia: odmiany o ziarnie typu flint z reguły wcześniej kwitną niż odmiany o tej samej wczesności i ziarnie typu dent. Bardzo duże znaczenie ma również uprawa odmian charakteryzujących się wysoką tolerancją na stresowe warunki uprawy latem.

Nie rzadko zdarza się, że jesienią w czasie zbioru kukurydzy mamy do czynienia z częstymi opadami deszczu, które potrafią skutecznie opóźnić i przeciągnąć zbiór kukurydzy, czego mieliśmy przykład w roku 2016. Wówczas również możemy dostrzec różnice pomiędzy typami kukurydzy: odmiany o ziarnie typu dent szybciej oddają wodę z ziarna w czasie dojrzewania niż odmiany o ziarnie typu flint, co sprawia że ich zbiór można przeprowadzić szybciej. W związku z tym można pokusić się o wybór do uprawy odmiany o ziarnie typu dent nieco późniejszej niż odmiany o ziarnie typu flint i wskutek różnicy w szybkości oddawania wody pomiędzy nimi nadal zebrać je w podobnym czasie.

Ponieważ odmiany charakteryzujące się bardzo dobrą stabilnością plonowania nie zawsze są odmianami o najwyższym plonowaniu i odwrotnie, część areału przeznaczonego do uprawy kukurydzy warto przeznaczyć pod uprawę odmian wysokoplonujących. Uprawa odmian wiernie plonujących jest swoistym zabezpieczeniem na wypadek lat o niekorzystnym przebiegu warunków pogodowych, natomiast uprawa odmian o najwyższym potencjale plonowania pozwala na uzyskanie maksymalnego plonu w sprzyjających warunkach. W trudnych warunkach odmiany te nie plonują tak wysoko, jak te najbardziej stabilne, ale obniżka nie jest zwykle wysoka.