Uprawa grochu receptą na absurdalne ceny nawozów?

Zobacz galerię (1)

Ceny nawozów, w tym azotowych, osiągnęły granice absurdu. Przy takich cenach absolutnie ich zakup przez rolników nie ma żadnego sensu. Jak sobie więc radzić?

Jednym ze sposobów może być szersze niż dotychczas wprowadzenie do uprawy roślin bobowatych grubonasiennych (strączkowych) żyjących w symbiozie z bakteriami brodawkowatymi wiążącymi azot atmosferyczny. Poza niewielką dawką startową nie wymagają one w zasadzie nawożenia azotem mineralnym a pozostawiony przez nie azot może być wykorzystanych przez rośliny następcze. Jeśli takie ceny nawozów azotowych utrzymają się do wiosny, to także stosowanie dawki startowej azotu nie będzie miało uzasadnienia.

Z roślin bobowatych grubonasiennych największe znaczenie gospodarcze w naszych warunkach mają groch i łubiny. Duży wpływ na plonowanie grochu ma dobór odmiany. We właściwym doborze pomóc mogą wyniki doświadczeń PDO prowadzone przez COBORU. W roku 2021 plony wzorca dla badanych odmian grochu wyniosły 42,0 dt/ha i były największe w ostatnich 4 latach. W roku 2020 było to bowiem 37,6 dt/ha, w roku 2019 – 35,7 dt/ha, a w roku 2018 – 35,5 dt/ha.

Odmiany grochu dzieli się na dwie grupy: ogólnoużytkowe oraz pastewne. Nasiona odmian ogólnoużytkowych mogą być wykorzystywane zarówno do celów jadalnych, jak i pastewnych, natomiast pastewnych tylko na paszę.  Odmiany ogólnoużytkowe odznaczają się większym potencjałem plonowania, ale mają większe wymagania glebowe niż pastewne.

W tegorocznych badaniach PDO różnica w plonowaniu najlepszej i najgorszej odmiany ogólnoużytkowej grochu wyniosła 13 proc. wzorca (5,5 dt/ha), a w przypadku odmian pastewnych było to 16 proc. wzorca (6,7 dt/ha) (tabela 1).

Tabela 1. Zróżnicowanie plonowania grochu w badaniach PDO w 2021 roku

Źródło: COBORU 2021.

Najlepiej plonującą odmianą ogólnoużytkową grochu była Astronaute. Wszystkie badane odmiany, z wyjątkiem odmiany Ostinato, są zarejestrowane w naszym kraju i wpisane do Krajowego Rejestru. Odmiana Ostinato jest wpisana do Wspólnotowego Katalogu Odmian Rolniczych (CCA).

Wśród 10 najlepiej plonujących odmian ogólnoużytkowych grochu dominują odmiany krajowe, a tylko 3 to odmiany zagraniczne (Astronaute, Ostinato i Prosper) (tabela 2).

Tabela 2. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku

Źródło: COBORU 2021.

Wszystkie badane odmiany pastewne grochu pochodziły z polskiej hodowli (tabela 3). Odmiana Mefisto jest odmianą wysoką. Natomiast odmiana Hubal charakteryzuje się parzystopierzastymi liśćmi.  

Tabela 3. Plonowanie odmian pastewnych grochu w badaniach PDO w 2021 roku

Źródło: COBORU 2021.

Dla rolnika cenną informacją jest plonowanie odmian w rejonie, w którym znajduje się gospodarstwo, gdyż pod tym względem mogą występować znaczne różnice. Plon wzorca dla grochu w tym roku wynosił w woj. zachodniopomorskim i pomorskim 41,2 dt/ha, w warmińsko-mazurskim i podlaskim identycznie 41,2 dt/ha, w lubuskim, wielkopolskim i kujawsko-pomorskim 35,4 dt/ha, w łódzkim, mazowieckim i lubelskim 33,8 dt/ha, w dolnośląskim, opolskim i śląskim 51,7 dt/ha, a w małopolskim, świętokrzyskim i podkarpackim 50,2 dt/ha.

W woj. zachodniopomorskim i pomorskim najlepiej plonowały odmiany Astronaute i Ostinato (tabela 4), w warmińsko-mazurskim i podlaskim Nemo i Kazek (tabela 5), w lubuskim, wielkopolskim i kujawsko-pomorskim Tytan (tabela 6), w łódzkim, mazowieckim i lubelskim Astronaute i Kazek (tabela 7), w dolnośląskim, opolskim i śląskim Astronaute i Mandaryn (tabela 8), a w małopolskim, świętokrzyskim i podkarpackim Astronaute (tabela 9).

Tabela 4. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. zachodniopomorskim i pomorskim

                                                                                         Źródło: COBORU 2021.

Tabela 5. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. warmińsko-mazurskim i podlaskim

Źródło: COBORU 2021.

Tabela 6. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. lubuskim, wielkopolskim i kujawsko-pomorskim

Źródło: COBORU 2021.

Tabela 7. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. łódzkim, mazowieckim i lubelskim

                                                                                         Źródło: COBORU 2021.

Tabela 8. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. dolnośląskim, opolskim i śląskim

Źródło: COBORU 2021.

Tabela 9. Plonowanie 10 najlepszych odmian ogólnoużytkowych grochu w badaniach PDO w 2021 roku w woj. małopolskim, świętokrzyskim i podkarpackim

Źródło: COBORU 2021.

Z odmian pastewnych w każdym z rejonów najwyżej plonowała odmiana Mefisto, a jej plony wahały się od 105 proc. wzorca w woj. zachodniopomorskim i pomorskim do 112 proc. wzorca w woj. łódzkim, mazowieckim i lubelskim.

• Krok po kroku w zakresie doboru odmian, nawożenia i ochrony. Zamów prenumeratę miesięcznika "Nowoczesna Uprawa" już teraz