Pomoc nawozowa i paliwowa – jakie są zastrzeżenia?

pomoc nawozowa i paliwowa, ciągnik i nawozy — *W październiku rolnicy będą mogli składać wnioski o dopłaty do nawozów i paliwa. Fot. Arkadiusz Artyszak*

Zbyt krótki okres kwalifikowalności zakupu nawozów oraz składania wniosków, a także przydzielanie wsparcia według kolejności złożenia wniosków – m.in. takie zastrzeżenia ma rolniczy samorząd do zasad pomocy nawozowej i paliwowej.

Określa je projekt rządowego rozporządzenia, który trafił na początku września do konsultacji publicznych. Swoje uwagi do niego 8 września 2026 r. zgłosiła Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR).

Pomoc paliwowa i nawozowa – brakuje średnich cen nawozów

Jeśli chodzi o dopłaty do nawozów, projekt przewiduje wsparcie w wysokości do 500 zł/ha. Przy tym maksymalna kwota nie oznacza, że każdy rolnik otrzyma pomoc w tej wysokości. Bo – jak szczegółowo wyjaśnialiśmy – wysokość wsparcia ma stanowić iloczyn liczby ton nawozów zakupionych we wskazanym okresie oraz liczby stanowiącej różnicę między ceną za tonę nawozów płaconą przez rolnika (widniejącą na fakturze) i średnią ceną danego typu nawozu ogłoszoną przez ministra rolnictwa w Biuletynie Informacji Publicznej jego resortu.

Jednak – co wytyka KRIR – nie wskazano tych średnich cen bazowych w projekcie rozporządzenia. A to uniemożliwia rolnikom jakąkolwiek weryfikację i wyliczenie potencjalnego wsparcia. Jednocześnie izby przekonują, że za odnośnik do ceny nawozów przy tym wsparciu należy przyjąć średnioroczną cenę nawozów z 2025 r.

Okres kwalifikowalności zakupu nawozów za krótki

Ponadto jeśli chodzi o określoną w projekcie pomoc nawozową i paliwową, w ocenie samorządu rolniczego okres kwalifikowalności zakupu nawozów – od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r. – jest zdecydowanie zbyt krótki. Przede wszystkim nie odpowiada on rzeczywistym warunkom prowadzenia produkcji rolnej. Bo zakupy nawozów dokonywane są przez rolników w różnych terminach. Zależy to m.in. od rodzaju prowadzonej produkcji, warunków pogodowych, terminów agrotechnicznych oraz sytuacji cenowej na rynku.

„Dlatego wnioskujemy o objęcie pomocą faktur dokumentujących zakup nawozów dokonany w okresie od 1 września 2025 r. do 30 września 2026 r. Takie rozwiązanie pozwoli w większym stopniu uwzględnić rzeczywiste koszty poniesione przez gospodarstwa rolne w związku ze wzrostem cen nawozów” – wskazuje KRIR.

Pomoc paliwowa i nawozowa – izby chcą wyższej stawki

Według niej, proponowana stawka dodatkowego wsparcia paliwowego w wysokości 0,52 zł/l (uzupełnienie zwrotu akcyzy) jest niewystarczająca. Bowiem ma się nijak do rzeczywistego wzrostu kosztów gospodarstw w następstwie skoku cen paliw.

W związku z tym, izby wnioskują o podwyższenie stawki wsparcia. A także o rozszerzenie kwalifikowalności faktur o paliwo zakupione do końca września 2026 r. (obecnie krańcowa datą jest 31 sierpnia). Bo ceny oleju napędowego są nadal wysokie, a obecnie wciąż trwają intensywne prace polowe.

Jednocześnie samorząd rolniczy zwraca uwagę, że wprowadzenie dwóch odrębnych mechanizmów wsparcia dotyczących tego samego zakupu paliwa może powodować szereg problemów. I to zarówno po stronie rolników, jak i organów administracji. Mogą one wiązać się np. z koniecznością ponownego przedstawiania przez rolników dokumentów. Mowa tu o fakturach, które rolnicy już złożyli w urzędach gmin w ramach procedury zwrotu podatku akcyzowego. Bowiem w szczególności rolnicy rozliczający się na zasadzie ryczałtu pozostawiają oryginały faktur w urzędzie.

Pomoc według kolejności wniosków – KRIR: to niesprawiedliwe

Izby rolnicze zdecydowanie sprzeciwiają się też zastosowaniu w pomocy paliwowej i nawozowej zasady udzielenia wsparcia według kolejności złożenia wniosku.

„Stosowanie kryterium kolejności zgłoszeń przy ograniczonym budżecie jest rażąco niesprawiedliwe i narusza zasadę równego traktowania podmiotów gospodarczych” – wskazuje KRIR.

W jej ocenie, premiuje ono gospodarstwa z lepszym dostępem do infrastruktury cyfrowej oraz te, których faktury zostały szybciej przetworzone przez system KSeF lub dostawców paliw. Ponadto, przy powtarzających się awariach systemów teleinformatycznych ARiMR podczas masowych naborów, kolejność wniosków staje się zdaniem izb loterią.

A co według nich zagwarantuje, że każdy rolnik otrzyma wsparcie? To po pierwsze wprowadzenie odrębnej puli środków na dofinansowanie zakupu nawozów i oleju napędowego. Zaś po drugie – wprowadzenie mechanizmu proporcjonalnej redukcji stawek.

Pomoc paliwowa i nawozowa – będzie więcej czasu na wnioski?

Dodatkowo samorząd rolniczy uważa, że zaproponowany termin składania wniosków (od 1 do 16 października 2026 r.), jest za krótki. Zwłaszcza że okres ten przypada na czas nadal trwających intensywnych prac polowych. Bowiem rolnicy wciąż zbierają plony, ale także przygotowują pola i je ponownie zasiewają.

„Wielu rolników nie ma możliwości bieżącego monitorowania terminów administracyjnych i składania wniosków w tak krótkim czasie” – twierdzi KRIR.

Dlatego wnioskuje o wydłużenie terminu składania wniosków o co najmniej 30 dni.

Źródło: KRIR

Przeczytaj również: Nowe wsparcie z PS WPR – na zbiorniki, agregaty, zraszacze…