Zwalczanie ASF w 2022 roku. Wczesne wykrywanie wirusa to priorytet

walka z ASF, Marek Sawicki, ASF, afrykański pomór świń — W zwalczaniu wirusa najważniejsza jest dyscyplina wśród służby weterynaryjnej i rolników. Foto_Krzysztof Zacharuk

Wprowadzenie w 2022 r. programu, którego celem będzie wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym ASF – zakłada projekt rozporządzenia ministra rolnictwa, które trafiło do konsultacji międzyresortowych. To kontynuacja tegorocznych działań.

W dokumencie zakłada się możliwość finansowania redukcji populacji dzików prowadzonej przez polowania i odstrzał sanitarny; usuwanie potencjalnych źródeł wirusa ASF ze środowiska przyrodniczego; prowadzenie monitoringu dzików i świń; działania lub inwestycje służące zapobieganiu, kontroli i zwalczaniu ASF u świń i dzikich zwierząt.

Program uwzględnia ponadto zasady i nakazy służące zwalczaniu afrykańskiego pomoru świń u dzików. Szacowane ogólne koszty realizacji programu w 2022 r. wyniosą 183, mln zł. Autorzy projektu informują, że Polska wystąpi do Komisji Europejskiej z wnioskiem o współfinansowanie ze środków unijnych programu w odniesieniu do kosztów kwalifikowalnych w wysokości 22,1 mln zł. Pozostałe pieniądze będą pochodziły z budżetu krajowego.

W stosunku do programu realizowanego w 2021 r. zwiększona została kwota przewidziana za zgłoszenie padłego dzika na obszarze wolnym od choroby (do 200 zł brutto), co ma podnieść motywację do szukania i zgłaszania znalezionych zwłok padłych dzików, stanowiących główny rezerwuar wirusa w środowisku.

Tusze osobnikó wraz ze wszystkimi częściami ciała, zwierząt zabitych w ramach odstrzału sanitarnego będą poddawane utylizacji, co docelowo ma skutkować zmianą proporcji liczby wykonywanych odstrzałów sanitarnych na rzecz zwiększenia liczby polowań prowadzonych w ramach corocznych planów łowieckich.

W 2020 r. w Polsce stwierdzono 4 154 przypadki ASF u dzików w województwach dolnośląskim, lubuskim, lubelskim, mazowieckim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, wielkopolskim, warmińsko-mazurskim oraz zachodniopomorskim. Wyznaczono 103 ogniska ASF u świń w województwach dolnośląskim, lubelskim, lubuskim, mazowieckim, podkarpackim, warmińsko-mazurskim oraz wielkopolskim. W 2021 r. do 15 grudnia wykryto 122 ogniska w 11 województwach.

"Wystąpienie ASF skutkuje narażeniem kraju na ogromne straty finansowe, związane m.in. z całkowitym zablokowaniem możliwości eksportu świń lub wieprzowiny do krajów trzecich, jak również z brakiem możliwości handlu zwierzętami oraz produktami pochodzenia zwierzęcego wewnątrz Unii Europejskiej" – czytamy w uzasadnieniu.

Resort rolnictwa ponadto zwraca uwagę, że wystąpienie ASF niesie ze sobą konieczność wypłaty odszkodowań za zwierzęta zabite z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz poniesienia innych kosztów związanych ze zwalczaniem choroby. Strategia walki z chorobą polega na zlikwidowaniu wirusa w jak najkrótszym możliwym czasie.

Obejmuje m.in. zabicie zwierząt w ognisku choroby i utylizację ich zwłok, kontrolę przemieszczania się zwierząt, ludzi, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz sprzętu, oczyszczanie i dezynfekcję skażonych pomieszczeń i sprzętu, prowadzenie dochodzenia epizootycznego, perlustrację mającą na celu określenie zasięgu choroby oraz utworzenie obszarów zapowietrzonych i zagrożonych.

Realizacja programu ma zapewnić zwiększenie bezpieczeństwa epizootycznego w populacji świń przed intensywnym rozprzestrzenianiem się wirusa ASF. Dodatkowym efektem działań będzie także uzyskanie wiarygodnych danych na temat zakażeń wirusem ASF u świń i dzików.

Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, program zaś będzie obowiązywał od 1 stycznia 2022 r.