Od czego zależy mleczność macior?

rośnie produkcja prosiąt, plenność loch — Prosięta przeznaczone do tuczu pochodzące z zakupu są droższe niż te, wyprodukowane we własnym gospodarstwie. Fot. M. Lewandowski

Zdrowotność i tempo wzrostu nowo narodzonych prosiąt w głównej mierze uzależnione są od mleczności lochy.

Pokarmem prosiąt w pierwszych 1-2 tygodniach ich życia najpierw siara, a potem mleko. W następnym okresie, to jest od 3 do 4 tygodnia, mleko lochy stanowi główne pożywienie i do 6 tygodnia wciąż odgrywa poważną rolę.

Podczas laktacji, w zależności od jej długości oraz liczby odchowanych prosiąt w miocie, maciora produkuje od 250 do 500 kg mleka.

Mleczność macior w praktyce hodowlanej bywa określana na podstawie masy miotu w wieku 21 dni. Wartość ta w tym czasie powinna wynosić od 40 do 60 kg.

Maciora podczas laktacji produkuje od 250 do 500 kg mleka
Prosięta na 1 kg masy ciała pobierają średnio 4 kg mleka
Prosięta w wieku 2-3 tygodni są dopuszczane przez lochy do wymienia co 55-65 minut

4 kg mleka na kg przyrostu

Na jeden kilogram przyrostu masy ciała prosięta muszą wyssać od 3,5 do 4,5 kg mleka matki, średnio 4 kg/kg m.c.

Na ilość i skład chemiczny mleka istotny wpływ wywiera m.in. rasa zwierząt oraz liczba prosiąt w miocie. Istnieje bowiem dodatnia zależność miedzy nią a średnią dzienną wydajnością mleczną lochy, zaś wyliczony współczynnik korelacji waha się miedzy 0,72 a 0,75.

Dla przykładu, przy wzroście liczby prosiąt w miocie z 4 do 12 sztuk dzienna produkcja mleka wzrasta o 100%.

Innym czynnikiem rzutującym na produkcję mleka przez lochę jest laktacja. Udowodniono, że mleczność pierwiastek jest istotnie niższa niż wieloródek.

2 i 3 laktacja są najwyższe

Przyjmuje się, że pierwsza i szósta laktacja są o 15% niższe od przeciętnej produkcyjności lochy, natomiast druga i trzecia o 15% wyższe. Do średniej mleczności zalicza się natomiast wydajności uzyskane w czwartej i piątej laktacji.

Sugeruje się więc, by przy rotacji loch fakt ten był uwzględniany, gdyż im większa mleczność, tym intensywniejszy jest wzrost i rozwój prosiąt. Zwiększa się również możliwość odchowania większej liczby sztuk w miocie.

Prosięta piją co 55-65 minut

Długość przerw pomiędzy kolejnymi karmieniami prosiąt przez maciory ma istotny wpływ na wielkość produkcji mleka.

Wykazano, że prosięta dopuszczane do matek co 35 minut w ciągu jednego karmienia pobierają porcje mleka jedynie o 23% mniejsze od tych, które były karmione co 70 minut.

Prosięta te w konsekwencji wypijają zdecydowanie więcej mleka i uzyskują także o 44% wyższe przyrosty dobowe niż te, które piją mleko co 70 minut.

Lochy, jak wynika z obserwacji, potrzebują około 30 minut na wypełnienie zatoki mlekonośnej nową porcją mleka. W praktyce nie karmią one z tak dużą częstotliwością.

Szereg obserwacji wskazuje, że prosięta w wieku 2-3 tygodni dopuszczane są przez swoje matki do wymienia co 55-65 minut.

Świadczy to o tym, że istnieje mechanizm obronny, chroniący organizm samicy przed nadmiernym wyeksploatowaniem, gdyż po odsadzeniu prosiąt musi być ona niezwłocznie gotowa do kolejnego cyklu produkcyjnego.