Pozwolenia w obrocie produktami rolno-spożywczymi

Handel produktami rolno-spożywczymi z krajami spoza Unii Europejskiej odbywa się według określonych zasad. Ich celem jest zapewnienie stabilności rynku, bezpieczeństwa obrotu oraz równych warunków konkurencji. W przypadku wybranych grup produktów wymagane jest uzyskanie pozwolenia na przywóz i wywóz. W Polsce system ten obsługuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Istotną rolę w obrocie towarowym, odgrywają pozwolenia, gdyż rynek rolny Unii Europejskiej jest szczególnie podatny na zmiany podaży i popytu. Nadmierny import może wpływać na spadek cen, natomiast niekontrolowany eksport, może ograniczać dostępność produktów na rynku.

System pozwoleń umożliwia monitorowanie przepływu towarów oraz kontrolowanie ilości produktów trafiających na rynek. Dzięki temu wspiera utrzymanie równowagi rynkowej i bezpieczeństwo obrotu.

Korzyści wynikające z uzyskania pozwoleń

Każdy przedsiębiorca, który zamierza wprowadzić do obrotu, bądź wywieźć niektóre towary rolno-spożywcze w ilościach większych niż określone w prawodawstwie unijnym, jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na przywóz/wywóz. Dotyczy to przede wszystkim handlu realizowanego w ramach kontyngentów taryfowych oraz produktów szczególnie wrażliwych dla rynku rolnego.

Uzyskanie pozwoleń wiąże się wprawdzie z dodatkowymi formalnościami, daje jednak przedsiębiorcom konkretne korzyści:

• pozwala im korzystać z obniżonych lub zerowych stawek celnych,
• umożliwia funkcjonowanie według jasnych i przewidywalnych zasad,
• zwiększa bezpieczeństwo prowadzonej działalności,
• w przypadku wywozu daje gwarancję wprowadzenia towaru na rynek poza wspólnotowy,
• daje możliwość dostępu małym i średnim przedsiębiorcom do limitów importowych, przeciwdziałając koncentracji kontyngentów w rękach największych uczestników rynku i zwiększając konkurencyjność sektora MŚP w handlu zagranicznym.

Obowiązki ubiegających się o pozwolenia

Przedsiębiorcy ubiegający się o uzyskanie pozwolenia, mają obowiązek rejestracji w prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, a także rejestracji w unijnym Systemie Rejestracji i Identyfikacji Przedsiębiorców (ang. Economic Operators Registration and Identification system). Poza tym muszą złożyć prawidłowo wypełniony i podpisany przez osobę upoważnioną wniosek, wnieść zabezpieczenia do wniosku oraz uiścić opłatę skarbową za wydanie pozwolenia na przywóz/wywóz.

Rola KOWR

Pozwolenia wydawane przez KOWR, pomagają chronić konsumentów oraz zapewniają zgodność wymiany handlowej z przepisami UE. Zadania KOWR związane z obsługą systemu pozwoleń, polegają na przyjmowaniu i weryfikacji wniosków, obsłudze zabezpieczeń, wydawaniu i rozliczaniu pozwoleń oraz raportowaniu do Komisji Europejskiej.

W pierwszych miesiącach 2026 r., wydano ponad 400 pozwoleń. Największa liczba wniosków dotyczyła rynku ryżu, produktów mlecznych, drobiu oraz alkoholu etylowego.

W 2025 r. wydano ogółem prawie 1200 pozwoleń obejmujących około 160 tys. ton towarów (wzrost o ponad 21% w stosunku do 2024 r.) oraz 300 tys. hektolitrów produktów (wzrost o ponad 84% w stosunku do 2024 r.). Pozwolenia wydawano na następujących rynkach rolnych: ryż, alkohol etylowy pochodzenia rolniczego, świeże owoce i warzywa, drób i jaja, mleko i przetwory mleczne, len i konopie oraz cukier. Odnotowano duży wzrost zainteresowania importem ryżu i alkoholu etylowego, a wzrost wszystkich wydanych pozwoleń w stosunku do 2024 r. był o ponad 8% większy.

Mechanizm administrowania obrotem produktami rolno-spożywczymi funkcjonuje od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej, czyli od 1 maja 2004 r. Od lat pozostaje jednym z ważnych elementów wspierających stabilność rynku rolnego i bezpieczeństwo handlu zagranicznego.