Produkty rolne znikają z systemu kontroli SENT. Mąka, owoce miękkie i co jeszcze?

Zobacz galerię (1)

Resort rolnictwa tłumaczy, dlaczego mąka czy owoce miękkie są wyłączane z systemu kontroli SENT. I informuje, czy zwolnione w ten sposób zostaną również inne produkty żywnościowe.

Interpelację „w sprawie wyłączenia ochrony polskiego rolnictwa przed niekontrolowanym napływem żywności z Ukrainy przez likwidację systemu SENT” wystosowali posłowie Jarosław Sachajko (Wolni Republikanie) i Anna Gembicka (PiS).

Wyłączenie mąki i owoców miękkich

„Polskie rolnictwo i przetwórstwo rolno-spożywcze od wielu miesięcy znajdują się w stanie niepewności i ogromnych turbulencji rynkowych, które w dużej mierze wynikają z decyzji podejmowanych na poziomie Unii Europejskiej, jak i ze stanowiska prezentowanego przez rząd RP wobec importu towarów z Ukrainy. Zdajemy sobie sprawę, że wojna na Ukrainie wymaga od państw członkowskich wsparcia dla walczącego narodu, jednak nie może to odbywać się kosztem bezpieczeństwa żywnościowego i stabilności ekonomicznej polskich rolników” – wskazali parlamentarzyści.

Jak dodali, system monitorowania przewozu towarów SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu), obejmujący produkty rolno-spożywcze, został wprowadzony w celu ograniczenia niekontrolowanego napływu towarów z zagranicy (zwłaszcza z Ukrainy), uszczelnienia rynku oraz wzmocnienia nadzoru nad łańcuchem dostaw.

„Z dużym zdziwieniem i niepokojem należy zatem przyjąć informację o wyłączeniu z systemu SENT mąki oraz owoców miękkich. Decyzja ta rodzi uzasadnione pytania o logikę działań Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW – red.) oraz o priorytety, którymi kieruje się Pan Minister w polityce rolnej. Brak transparentnych danych i spójnej argumentacji powoduje, że polscy rolnicy oraz konsumenci odbierają tę decyzję jako krok wstecz w kierunku ochrony rodzimej produkcji i bezpieczeństwa żywnościowego” – brzmi wystąpienie do ministra rolnictwa.

SENT nie ma ograniczać importu

Zapytano w nim o przyczyny wnioskowania o wyłączenie z systemu SENT mąki oraz owoców miękkich.

W odpowiedzi MRiRW podkreśla, że SENT nie został stworzony i nie jest wykorzystywany jako narzędzie ograniczające import towarów do Polski w ramach prowadzonej legalnej działalności gospodarczej podmiotów. Pełni funkcję prewencyjną i służy do monitorowania przewozu towarów nim objętych na terytorium kraju.

„Objęcie towarów systemem SENT nie oznacza, że przywóz tych towarów z krajów trzecich jest objęty zakazem lub ograniczeniami, a tym samym wyłączenie towarów z systemu SENT nie oznacza, że w stosunku do tych towarów nie są stosowane przepisy celne, w tym dotyczące zakazów, ograniczeń lub kontroli celnej” – wyjaśnia resort rolnictwa.

Import z Ukrainy był nieznaczny

Zwraca uwagę, że niezależnie od funkcjonowania systemu SENT, na granicach prowadzone są działania kontrolne przez graniczne służby weterynaryjne, sanitarne itd. Natomiast propozycja wyłączenia z systemu SENT niektórych produktów rolno-spożywczych wynika z analizy danych handlowych.

„W latach 2023-2025 import z Ukrainy do Polski świeżych truskawek, malin, borówek wysokich i żurawiny był nieznaczny. W tym okresie średni udział importu z Ukrainy do Polski w całkowitym imporcie ww. produktów wynosił 0,3 proc. dla świeżych truskawek, 6 proc. dla świeżych borówek i ok. 10 proc. dla świeżych malin. Jednocześnie należy podkreślić, że większość tych owoców sprowadzamy do Polski z krajów UE (truskawki – ponad 90 proc., maliny i borówki – ok. 60-70 proc.) – wylicza MRiRW.

Mrożonki bez wpływu na produkcję

I przekonuje, że w przypadku produktów mrożonych, takich jak porzeczka czarna czy pozostałe owoce mrożone, import ogółem jest stosunkowo niewielki i nie ma wpływu na krajową produkcję owoców, jak i na sytuację producentów owoców. Bo średnia wielkość importu mrożonych czarnych porzeczek ogółem w latach 2023-25 wyniosła 809 ton (w tym z Ukrainy średnio 217 ton) przy średniej produkcji krajowej tego owocu na poziomie 80 tys. ton.

„Należy przy tym podkreślić, że produkty szczególnie istotne z punktu widzenia krajowej produkcji owoców, tj. mrożone truskawki, mrożone maliny oraz koncentrat soku jabłkowego, nadal będą objęte obowiązkiem zgłaszania do systemu SENT” – zapewnia ministerstwo.

Jest zakaz przywozu produktów

Odnosząc się do kwestii mąki pszennej i słonecznika informuje, że od połowy kwietnia 2023 r. obowiązuje krajowy zakaz importu do Polski z Ukrainy najbardziej wrażliwych produktów, w tym słonecznika, a od połowy września 2023 r. – również niektórych produktów ich przetwórstwa, w tym mąki pszennej.

„Od momentu wprowadzenia zakazu organy celne nie wyraziły zgody na dopuszczenie do obrotu na terytorium kraju ww. produktów z Ukrainy. W przypadku importu z Ukrainy mąki z innych zbóż (kod CN 1102) w okresie styczeń-lipiec 2025 r. wyniósł on 74 tony wobec całkowitego importu tych mąk do Polski wynoszącego 22 tys. ton.” – wymienia MRiRW.

Planowane wyłączenia z systemu

I odpowiada na kolejne pytanie – jakie produkty rolno-spożywcze planowane są do wyłączenia z systemu SENT w najbliższych 3 miesiącach?

„Mając na względzie przedstawioną analizę, z wykazu towarów objętych systemem SENT projektowane jest uchylenie przepisów dotyczących produktów rolno-spożywczych określonych niżej wymienionymi kodami, podpozycjami i pozycjami CN” – podaje ministerstwo. Zestawienie to wygląda tak:

• 0810 10 00 – truskawki świeże, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 3 000 kg;
• 0810 20 10 – maliny świeże, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 3 000 kg;
• 0810 40 50 – owoce z gatunków Vaccinium macrocarpon i Vaccinium corymbosum – żurawina i borówka (świeże), jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 3 000 kg;
• 0811 20 39 – porzeczki czarne niepoddane obróbce cieplnej lub ugotowane na parze lub w wodzie, zamrożone, niezawierające dodatku cukru lub innego środka słodzącego, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 3 000 kg;
• 0811 90 95 – pozostałe owoce niepoddane obróbce cieplnej lub ugotowane na parze lub w wodzie, zamrożone, niezawierające dodatku cukru lub innego środka słodzącego, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym kodem przekracza 500 kg;
• 1101 00 – mąka pszenna lub z meslin, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tą pozycją przekracza 100 kg;
• 1102 – mąki ze zbóż, innych niż pszenica lub meslin, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tą pozycją przekracza 100 kg;
• 1206 00 – nasiona słonecznika, nawet łamane, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tą pozycją przekracza 10 000 kg.

• Agrobiznes bez tajemnic. Zamów prenumeratę miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny" już dziś