Służy nawożeniu i opryskom od blisko 30 lat

W gospodarstwach o mieszanej produkcji traktor musi być przede wszystkim przewidywalny, ekonomiczny i zdolny do pracy w wielu różnych warunkach. Ursus 3512 z 1997 r., obecny w naszym gospodarstwie od nowości, wykonuje zabiegi nawożenia i opryskiwania bez najmniejszych zastrzeżeń.

Jego konstrukcja, parametry techniczne i praktyczna funkcjonalność sprawiają, że pozostaje jednym z najbardziej dopracowanych pojazdów w swojej klasie. Współczesne gospodarstwo wymaga traktora, który nie tylko poradzi sobie z rozsiewaczem czy opryskiwaczem, ale także nie będzie generował wysokich kosztów eksploatacji. Ursus 3512, konstrukcja samonośna o masie około 2,7 t, od lat pełni tę rolę na około 50-hektarowym areale, wykonując przede wszystkim zabiegi nawożenia i ochrony roślin. Jego parametry techniczne oraz wieloletnia praktyka pozwalają ocenić, jak pojazd z końca lat 90. zeszłego wieku, radzi sobie w dzisiejszych realiach produkcji rolniczej.

Serce ciągnika

Ursusa 3512 wyposażono w trzycylindrowy silnik Perkins o mocy nominalnej i maksymalnej zarazem równej 47 KM, osiąganej przy 2250 obr./min. Generuje on maksymalny moment obrotowy na poziomie 166,5 Nm dla 1400 obr./min. Jednostka o pojemności skokowej 2,5 l charakteryzuje się równą pracą i wysoką kulturą spalania. Ma to znaczenie przy długotrwałych przejazdach z opryskiwaczem lub rozsiewaczem. Silnik jest konstrukcją prostą, pozbawioną zbędnych elementów elektronicznych, dzięki czemu pozostaje odporny na zużycie i łatwy w serwisowaniu. Układ paliwowy oparty na pompie wtryskowej rozdzielaczowej z regulatorem mechanicznym zapewnia stabilne dawkowanie paliwa. Natomiast mokry filtr powietrza dobrze radzi sobie w warunkach zapylenia, typowych dla nawożenia i oprysków. Zbiornik paliwa o pojemności około 60 l pozwala na wykonanie wielu przejazdów bez konieczności tankowania. Jest to szczególnie istotne w okresach intensywnych zabiegów agrotechnicznych.

Układ chłodzenia z jedną chłodnicą utrzymuje stałą temperaturę pracy nawet przy pełnym obciążeniu. W kolektorze dolotowym znajduje się świeca płomieniowa, która znacząco ułatwia rozruch w chłodne poranki. Obsługa codzienna jest wyjątkowo prosta, ponieważ wszystkie punkty kontroli znajdują się w łatwo dostępnych miejscach. Przeglądy okresowe również nie sprawiają trudności, a dostępność części jest bardzo dobra. To właśnie ta prostota sprawia, że traktor pozostaje w pełnej sprawności mimo upływu lat. Ponadto jego eksploatacja nie generuje wysokich kosztów.

Silnik pracuje stabilnie również przy zmiennym obciążeniu, co ma znaczenie przy współpracy z półzawieszanym opryskiwaczem polowym o pojemności 2000 l. W momentach, gdy belka robocza jest składana hydraulicznie, a ciśnienie w układzie wzrasta, jednostka napędowa utrzymuje równą pracę bez spadków obrotów. W przypadku zawieszanego rozsiewacza dwutarczowego Amazone ZA-X 902 silnik nie wykazuje tendencji do przeciążania nawet przy zasypaniu nawozu do poziomu 700 kg. Charakterystyka momentu obrotowego pozwala na pracę na średnich obrotach, co dodatkowo obniża zużycie paliwa.

Klasyczna mechanika

Ursus 3512 wyposażono w suche dwustopniowe sprzęgło tarczowe sterowane mechanicznie. Jest to rozwiązanie trwałe, odporne na przeciążenia i łatwe w regulacji. Dwustopniowa konstrukcja sprzęgła pozwala na niezależne sterowanie napędem jezdnym i wałkiem WOM. Ma to znaczenie przy pracy z rozsiewaczem i opryskiwaczem. Skrzynia biegów oferuje cztery przełożenia do przodu oraz jedno wsteczne. Dodatkowy reduktor z dwoma zakresami – polowym i szosowym – pozwala na precyzyjne dopasowanie prędkości do wykonywanego zabiegu. Dźwignie zmiany biegów umieszczono centralnie, pomiędzy nogami operatora, co jest rozwiązaniem typowym dla tej serii Ursusów. Prędkość maksymalna wynosi około 25 km/h, co w zupełności wystarcza do przejazdów między działkami oraz transportu opryskiwacza czy rozsiewacza. W praktyce traktor najczęściej pracuje na drugim biegu w zakresie polowym podczas oprysków. Przy rozsiewaniu nawozu wykorzystuje pierwsze zredukowane przełożenie, a w sytuacjach wymagających wyższej prędkości roboczej również dwójkę terenową. Pozwala to na utrzymanie stabilnej prędkości odpowiedniej dla obu zabiegów.

Układ kierowniczy jest mechaniczny, dwuramienny, z 3,5 obrotami koła kierownicy od zderzaka do zderzaka. Mimo braku wspomagania traktor prowadzi się lekko. Jego zwrotność jest jedną z największych zalet podczas pracy na polach o nieregularnych kształtach. Mechaniczny układ kierowniczy pozbawiony elementów hydraulicznych jest praktycznie bezawaryjny, co ma znaczenie przy wieloletniej eksploatacji. W przypadku agregowania z opryskiwaczem o dużej pojemności operator docenia przewidywalność prowadzenia. Traktor nie wykazuje tendencji do nadmiernego przechylania się na boki, nawet przy pełnym zbiorniku. Stabilność pozostaje na dobrym poziomie również w pracy na nierównych fragmentach pola.

Hydraulika

Trzypunktowy układ zawieszenia o udźwigu maksymalnym, liczonym w osiach końcówek dolnych cięgieł, około 1,3 t pozwala na współpracę z większością urządzeń zawieszanych stosowanych w gospodarstwach średniej wielkości. Ramiona zakończone są standardowymi kulami montowanymi na stałe, co zapewnia stabilne połączenie z maszynami i narzędziami. Pompa zębata o wydajności 26 l/min oraz maksymalnym ciśnieniem 190 barów zasila zarówno podnośnik, jak i dwa gniazda hydrauliki zewnętrznej sterowane mechanicznie. W praktyce instalacja sprawdza się bardzo dobrze przy opryskiwaczu Bury Pelikan 2000, który wykorzystuje ją do składania belki.

Podnośnik

Podnośnik radzi sobie również z rozsiewaczem Amazone ZA-X 902, choć przy zasypaniu powyżej 700 kg przód traktora zaczyna się unosić, co ogranicza praktyczne wykorzystanie pełnej pojemności maszyny. Mimo to układ hydrauliczny pozostaje jednym z najbardziej niezawodnych elementów konstrukcji. Jego trwałość potwierdza wieloletnia eksploatacja bez konieczności wykonywania poważnych napraw. Instalacja zewnętrzna działa przewidywalnie również przy pracy w niskich temperaturach, co ma znaczenie przy wiosennych zabiegach ochrony roślin. Układ nie wykazuje tendencji do spadków ciśnienia, a rozdzielacz mechaniczny pozwala na precyzyjne sterowanie elementami opryskiwacza. W przypadku rozsiewacza hydraulika nie jest intensywnie wykorzystywana, ale stabilność podnośnika ma znaczenie przy utrzymaniu równowagi pojazdu.

Przednie opony w rozmiarze 6.00-16 oraz tylne 12.4-32 zapewniają dobrą przyczepność i stabilność prowadzenia. Rozstaw kół wynoszący 135 cm nigdy nie był zmieniany, ponieważ idealnie pasuje do międzyrzędzi buraków cukrowych, kukurydzy i innych upraw specjalistycznych w naszym gospodarstwie. To jeden z powodów, dla których Ursus 3512 tak dobrze sprawdza się jako pojazd do nawożenia i ochrony roślin. Traktor prowadzi się stabilnie, a jego zachowanie nie wymaga ciągłych korekt, co ma znaczenie przy pracy z opryskiwaczem o dużej pojemności. Największą wadą konstrukcyjną jest prześwit wynoszący 37 cm w najniższym punkcie. W mokrych latach, przy pełnym opryskiwaczu może to powodować ryzyko kontaktu podwozia z roślinami lub nierównościami terenu. Niska masa całkowita traktora sprawia również, że potrafi on podskakiwać na twardszych fragmentach pola, co bywa niekomfortowe dla operatora.

Ergonomia bez zbędnych dodatków

Kabina oryginalna, z siedziskiem o amortyzacji mechanicznej, nie posiada zabudowanej podłogi, wentylacji ani ogrzewania. Mimo to ergonomia rozmieszczenia dźwigni, przełączników i wskaźników stoi na wysokim poziomie. Operator ma łatwy dostęp do wszystkich elementów sterowania, a dobra widoczność z przodu, z tyłu i na boki pozwala na precyzyjne prowadzenie pojazdu podczas zabiegów. Hałas i drgania są odczuwalne, ale typowe dla konstrukcji z lat 90. minionego wieku, a przy krótkich trasach między działkami nie stanowią większego problemu. Instalacja elektryczna działa bez zastrzeżeń, a oświetlenie drogowe i robocze zapewnia wystarczającą widoczność podczas wieczornych zabiegów.

Oświetlenie

Traktor został dodatkowo wyposażony w zamontowane na dachu przednie i tylne lampy LED, po dwie z każdej strony. Znacząco poprawiło to komfort pracy przy opryskiwaczu. W sezonie zabiegi ochronne często wykonuje się po zmroku, dlatego mocne światło LED stało się niezbędnym elementem wyposażenia. Pozwala na precyzyjne prowadzenie pojazdu i kontrolę belki opryskiwacza w warunkach ograniczonej widoczności.

Kabina oryginalna, z siedziskiem o amortyzacji mechanicznej, nie posiada zabudowanej podłogi, wentylacji ani ogrzewania. Mimo to ergonomia rozmieszczenia dźwigni, przełączników i wskaźników stoi na wysokim poziomie.

Gospodarstwo, w którym ciągnik pracuje, ma powierzchnię około 50 ha i prowadzi produkcję mieszaną. Ursus 3512 wykonuje rocznie zazwyczaj w granicach 130-150 mth. Jego głównym zadaniem jest współpraca z Amazone ZA-X 902 oraz Bury Pelikan 2000. Z rozsiewaczem o masie własnej 250 kg traktor jest w stanie unieść dodatkowe 700 kg nawozu. Daje to łączny ciężar bliski granicznym możliwościom podnośnika. Możliwość zasypania większej ilości istnieje. Przód pojazdu zaczyna się jednak wtedy unosić, co ogranicza praktyczne wykorzystanie pełnej pojemności rozsiewacza.

Z opryskiwaczem Bury Pelikan 2000 traktor radzi sobie bez zastrzeżeń. Jedynie w mokrych latach, przy pełnym zalaniu zbiornika oraz masie własnej maszyny wynoszącej około 1 t zdarzają się sytuacje, w których pojazd ma trudności z utrzymaniem stabilności na miękkim podłożu. Są to jednak przypadki sporadyczne i nie wpływają na ogólną ocenę współpracy. Zużycie paliwa jest jednym z największych atutów Ursusa 3512. Przy rozsiewaniu nawozu traktor spala około 1,5 l oleju napędowego na motogodzinę, natomiast przy opryskach wystarczy 1 l. To wynik bardzo dobry, który przekłada się na niskie koszty eksploatacji całego gospodarstwa.

Wnioski po latach

Ursus 3512 to traktor, który mimo upływu lat pozostaje w pełni sprawny i dopasowany do potrzeb gospodarstwa. Od nowości nie wymagał żadnych poważnych napraw ani remontów. Wykonywano jedynie przeglądy okresowe oraz wymiany części eksploatacyjnych. Jego największe zalety to niskie spalanie, zwrotność, prostota obsługi oraz idealny rozstaw kół do upraw rzędowych. Wadą pozostaje niski prześwit oraz stosunkowo mała masa całkowita, które mogą ograniczać komfort pracy w trudniejszych warunkach polowych. Mimo to traktor spełnia swoje zadania bez zastrzeżeń.

zdjęcia: Martyna i Jakub Koteccy

Źródło: miesięcznik „Rolniczy Przegląd Techniczny” – wydanie wrzesień 2026 r.